Nji burrë nuk qan humbjen e nji grueje qan humbjen e nji shoqeje të jetës… – rrëfim i Lazër Radit

0
19
Jete kampesh Vitore dhe Jozef Radi - 1957
Jete kampesh Vitore dhe Jozef Radi - 1957
Lazër dhe Vitore Radi - Tiranë 1992
Lazër dhe Vitore Radi – Tiranë 1992

Nji burrë nuk qan humbjen e nji grueje

qan humbjen e nji shoqeje të jetës…

rrëfim i Lazër Radit, pak muej para largimit nga jeta

Tim atë s’e kam pa pothuej kurrë të qajë!
Edhe im atë, si gjithë njerzia, grindesh me nanën time
po kjo vetëm kur vinte fundi i 15 ditshit
dhe ata s’e kishin pasë të lehtë me ia dalë në krye
e me na i plotësue nevojat ne tre fëmijve…
Edhe kur grindeshin ata flisnin në gjuhë të huej
e ne kurrë s’e morëm vesh qartë pse ata grindeshin…!
Po shpejt e vrenim se ajo grindje mes tyne bahej paqe.
Sot, ndwrsa e shoh tim atë të përlotet,
e të thotë do fjali magjike n’emën të nanës sime
e të grues së tij të vdekun, e kuptoj madhështinë
e atyne dy njerzve për fatin tim ishin prindët e mi
që edhe n’vuejtjet ma të pabesueshme ia dolën
me e dashtë e me e respektue njeni-tjetrin! jozef radi
 
Jete kampesh Vitore dhe Jozef Radi - 1957
Jete kampesh Vitore dhe Jozef Radi – 1957

Ajo grue e sakrificave të mëdha dhe kohnave kur jetohej me 600 gram bukë…

Asht shumë e dhimbshme, sot në kët përvjetor, të kujtoj gruen teme, at shoqe të jetës që ndau me mue edhe kafshatën e fundit të gojës, që nuk m’u nda asnjiherë. Kudo, në vështirsinat ma të mëdha të jetës, ishte pranë meje (fillon e qan) ishte me mue.
Po, shumë e dhimbshme ta kujtoj sot në kët përvjetor të humbjes së saj edhe mezi po e pres ditën qi të shkoj ashtu siç qemë t’bashkuem në jetë, të bashkohem me të, edhe në vdekje.
Nuk harrohet kurrë ajo grue e sakrificave të mëdha e atyne kohnave kur me 600 gram bukë në ditë, u detyruem të jetojmë, e për mos me u nda nga unë, at kafshatë buke e ndajshim përgjysë… Nuk mundem ta harroj, e nuk mund t’ia harroj unë kurrë asaj, ditët e vështira të internimit në të gjitha kampet, nga Kuçi i Kurveleshit në Radostinë, nga Shtyllasi në Savër, nga Çerma në Rrapëz e Gjazë kudo qi isha unë ishte edhe ajo! Ajo ishte e lirë, por nuk u nda nga unë, me bukë e pa bukë edhe jo vetëm, po e kisha edhe grue qi më jepte zemër në punën teme…
Më kujtohet njiherë, kur më erdhi Petrit Hakani, ishte gjeneral, edhe kryetar dege në Vlonë, erdhi në Kuç të Kurveleshit, i thirri të gjithë të internuemit, ndër ta më thirri edhe mue… edhe tha: Tirana të kërkon qi të bashkëpunosh me të, për jashta Shqipnisë. Nuk i dhashë asnjë përgjegje at natë. I thashë do ta mendoj kët punë e do ta jap përgjigjen. Shkova në shpi dhe i thashë grues… Kshtu, kshtu asht puna! Jo! – më tha do të vdesim këtu në Kuç të Kurveleshit, me bukë e pa bukë, por vegla të ktyne nuk do të bahemi kurrë! E mbaj mend atëhere, e putha në dy faqet dhe i thashë: “Ti më dhe zemër për me e vazhdue luftën deri në vdekje! Të lumtë goja! – edhe kshtu u ba. Nuk do t’ia harroj kurrë! Ishim pa bukë: me 600 gram bukë të dy! 300 ajo e 300 un në 24 orë! Kurrë s’u ankue ajo grue… Kurrë s’u ankue, kurrë nuk e tregoi nji keqardhje për vuejtjet që po i hiqnim ne në të gjitha ato vite të vështira e të gjata të internimeve.
.
Lazer dhe Vitore me dy nipat e tyre- Ervis Dine dhe Antonio Saver 1989
Lazer dhe Vitore me dy nipat e tyre-
Ervis Dine dhe Antonio Radi Saver 1989

Related Images:

Artikulli paraprakVepra më e re me poezi “Dritë e Përjetësuar” – me autor Isak Ahmetin
Artikulli tjetërKutia e Pandorës – Mit’hat Frashëri për shqiptarët…
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.