Një përkujtimore kushtuar klerikëve Gazullorë gjatë shekujve – nga Frank Shkreli

0
18
“Përkujtimorja Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”, në fshatin Dajç, Zadrimë
“Përkujtimorja Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”, në fshatin Dajç, Zadrimë

 

Ftesa e 30 dhjetorit 2021, në fshatin Dajç të Zadrimës: “Përkujtimorja Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”.
Ftesa e 30 dhjetorit 2021, në fshatin Dajç të Zadrimës: “Përkujtimorja Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”.

Një përkujtimore kushtuar klerikëve Gazullorë gjatë shekujve

nga Frank Shkreli

“Një komb,
që nuk nderon heronjtë e vet,
do të zhduket
Abraham Linkoln

Frank Shkreli - Ish drejtor i VOA
Frank Shkreli – Ish drejtor i VOA

Jo më shumë se pas nja dy javësh nga inaugurimi në Lezhë i bustit të Mons. Dr Zef Oroshit, klerikut të njohur, atdhetarit dhe anti-komunistit të shquar të diasporës shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës – ja këtë javë merr jetë një vepër tjetër përkujtimore me shumë rëndësi, jo vetëm për hapësirat e veriut të Shqipërisë, por edhe për historinë dhe trojet e mbarë Kombit. 
Koordinatori dhe realizuesi i kësaj vepre përkujtimore – ashtu siç ishte edhe për bustin kushtuar Mon Zef Oroshit – është i njëjti, ai i palodhëshmi, kleriku i njohur tanimë për vepra tilla të mëdha fetaro-atdhetare, Dom Nikë Ukgjini – 
Frank Shkreli: Lezha legjendare nderon Monsinjor Dr. Zef Oroshin | Gazeta Telegraf –

Dom Nikë Ukgjini, ideatori dhe koordinuesi i ndërtimit të “Përkujtimores Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”
Dom Nikë Ukgjini, ideatori dhe koordinuesi i ndërtimit të “Përkujtimores Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”

Kësaj radhe, fjala është për një përkujtimore që Dom Nika me bashkëpuntorët e tij entuziastë e atdhetarë, të njëjtit mendim e qëllim – por edhe të vendosur për të realizuar qëllimet e tyre për vepra të mëdha, përballë të gjitha vështirsive në të cilat kanë ndeshur gjatë procesit – ia arrijtën, më në fund, ta përfundonin dhe të inaugurojnë me 30-dhjetor, 2021, veprën e tyre të dytë, të madhe – në fshatin Dajç të Zadrimës, Bashkia Lezhë: “Përkujtimoren Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”. 

“Përkujtimorja Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”, në fshatin Dajç, Zadrimë
“Përkujtimorja Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”, në fshatin Dajç, Zadrimë

Po kush janë klerikët gazullorë dhe cili ishte roli i tyre në historinë e Kombit shqiptar. Roli i klerikëve katolikë të fisit gazullor gjatë shekujve, bazuar në trinomin – “Për Zot, Për Atme e Përparim” – fillon me figurat e rëndësishme të Kombit që nga koha e Kryetrimit të shqiptarëve, Gjergj Kastriotit-Skenderbe. Duke filluar nga personalitetet e hershme të këtij fisi, si Gjon e Pal Gazulli – diplomatë dhe besnikë të Skënderbeut – e deri te Gjon Gazulli i kohërave “moderne”, i varur nga mbreti Zog në vitin 1927, e tek gjuhëtari i njohur Dom Nikollë Gazulli, i pushkatuar nga regjimi komunist i Enver Hoxhës, në famullinë e Shkrelit, në vitin 1946.
Sipas njoftimit të shpërndarë nga Dioqeza e Sapës dhe Bashkia Lezhë, zbulimi i Përkujtimorës do të zhvillohet të enjten më 30 dhjetor, 2021 në Qendër të fshatir Dajç – Zadrimë në ora 11:00 para dite. Në njoftim thuhet tekstualisht, se “Përkujtimorja në Dajç të Zadrimës”, është një monument jo vetëm dajçasor, por mbarëkombëtar që simbolizon njerëzit më të shquar të Shqipërisë në shekuj, siç ishin vëllezërit klerikë në kohën e Skënderbeut, Gjon Gazulli (1400-1465), astronom, fizikan, matematicien dhe shkencëtar i famshëm evropian. Pal Gazulli, (1405-1470), diplomat, dijetar i shquar, themelues i Bibliotekës së Raguzës (Dubrovnikut të sotëm), dhe i disa biblioteketave në Padova të Italisë”. 

“Përkujtimorja Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”, në fshatin Dajç, Zadrimë
“Përkujtimorja Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”, në fshatin Dajç, Zadrimë

Ndër priftërinjët gazullorë të tjerë, të kësaj familjeje nga më të vjetrat dhe më fisnike të Shqipërisë, e njohur dhe kontribuese në historinë dhe kulturën shqiptare ndër shekuj, përfshihen edhe klerikët katolikë, të persekutuarit e shekullit XX, si Gjon Gazulli i ri, (1893-1927) – deputet në qeverinë e Nolit, bashkpuntor me Ernest Koliqin, Avni Rrustemin, Luigj Gurakuqin e Hasan Prishtinën – por të cilin e vari regjimi zogist në Shkodër. Dhe më në fund edhe Dom Nikollë Gazullin, albanologun e njohur (1895- 1946), vëllai i Gjonit, që u var nga regjimi zogist – e ky Dom Nikolla i shek. XX u vra nga forcat e ndjekjes komuniste në Shkrel të Malësisë së Madhe, në vitin 1946.
Dom Nikë Ukgjini, ideatori dhe koordinuesi i ndërtimit të “Përkujtimores Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve”  
Dy prej klerikëve gazullorë, Dom Gjon Gazulli dhe Dom Nikollë Gazulli – njëri u varur nga Ahmet Zogu, e tjetri i vrarë nga Enver Hoxha – Kur politikanët e sotëm shqiptarë nuk çajnë kokën për rigjallërimin e këtyre figurave – të jeni të sigurt se një shtet dhe një komb që nuk kujton figurat historike të identitetit kombëtar, do të zhduket!  (foto e meposhtme)

Gazullorët - Gjon dhe Nikoll Gazulli
Gazullorët – Gjon dhe Nikoll Gazulli

Porosia e jugosllavëve për Ahmet Zogun dhe Enver Hoxhën: Lani hesapet me klerin katolik shqiptar
Dom Gjon Gazulli (26 Mars 1893 – 5 Mars 1927) u var nga mbreti Ahmet Zogu, pasi kundërshtoi marrëveshjen e tij me serbët, për të ashtuquajturin, “bashkim personal të Shqipërisë me Jugosllavinë”. Ai, që hapi shkollën e parë të përzier djem-vajza, myslimanë e të krishterë, deputet i opozitës kundër Ahmet Zogut. Dom Gjon Gazulli u akuzua se kishte organizuar kryengritjen e kishte shpërndarë armë nëpër male e madje, dhe se kishte prerë telin e telefonit!? U dënua me varje nga regjimi i Zogut. Qe një kundërshtar i vendosur i qeverisë së mbretit Zog, që diskriminonte zonat e Dukagjinit, të Pukës dhe të Mirditës. Insistimi i Dom Gjon Gazullit për të dënuar dhe kundërshtuar regjimin zogist pati pasoja. Më 26 dhjetor 1926 u arrestua. Mjaft shpejt, saktësisht më 2 janar 1927, Dom Gjoni u dënua me vdekje dhe u var më 5 mars 1927, në Shkodër. Dom Gjon Gazulli (26 Mars 1893 – 5 Mars 1927) u var nga mbreti Ahmet Zogu, pasi kundërshtoi marrëveshjen e tij me serbët për të ashtuquajturin “bashkim personal të Shqipërisë me Jugosllavinë”. Ekzekutimin e tij e ka përshkruar në një intervistë me revistën gjermane “Korrespondenz des Priestergebetsve”, oficeri i ngarkuar me varjen e dom Gjonit, Xhemal Dibra – transmetuar nga Radio Vatikani, marrë nga shkrimi i Daniel Gazullit një pasardhës i familjes Gazulli, botuar në “albemigrant”: Daniel Gazulli: Martiri i Atdheut – Dom Gjon Gazulli | EuroEmigrant (wordpress.com)  

Prek Cali dhe Nikoll Gazulli
Dom Nikollë Gazulli, “ma i dijshmi…”, me Prekë Calin, trimin e maleve, të dy vrarë regjimi komunist.

20-vjet më vonë, një pasardhës tjetër i familjes Gazulli, Dom Nikollë Gazulli i ri, “Ma i dijshmi që ka pasë ndonjiherë Biblioteka Françeskane”, (sipas At Zef Pllumit, O.F.M) – (në foto me Trimin e Maleve Prekë Calin) – të dy të pushkatuar nga regjimi komunist i Enver Hoxhës. Por, Daniel Gazulli (1944-2012), edhe ky i trungut të familjes së famshme Gazulli, në artikullin, “Gjuhëtari Dom Nikollë Gazulli”, botuar në portalin “Radi and Radi”, shkruan se, paraadhësi i tij, “Dom Nikolla nuk zmbrapsej prej thirrjes së Atdheut në mbrojtje të lirisë dhe dinjitetit të kombit, prej ankesimit fashist apo atij sllavo-komunist të Beogradit”. Ai shton se me 9 prill, 1939, Ditën e Pashkëve, në Kishë të Rrjollit, gjatë predikimit Dom Nikollë Gazulli iu drejuar besimtarëve: ‘Mos i lëshoni armët! Këta pushtuesit italianë, skotë e mbrapshtë si janë, duen me na shkombtarizue. Prandaj, si dikur bijtë e Kastriotit, t’i bajmë ballë pushtimit fashist.” Të njëjtat fjalë, sipas autorit Daniel Gazulli, “Dom Nikollë Gazulli ua tha malësorëve të Shkrelit me 1945, kur Shqipnia faktikisht ishte kthyer në një republikë të shtatë jugosllave: lirinë e fitueme me gjak, këta duen me e lëshue pa gjak në dorë të shkjaut, në emën të ideologjisë së tyne çnjerëzore komuniste. Pra, o burra, armët për syni”, citohet të ketë bërë thirrje Dom Nikolla.

Daniel Gazulli (1944-2012)
Daniel Gazulli (1944-2012)
Fjalori i Nikolle Gazullit
Fjalori i Nikolle Gazullit

I varën, i vranë, i mohuan dhe i harruan këta burra të fisit e të rrënjve të thella të trungut Gazulli – ndër më fisnikët e kombit – Gazullorët e Shqipërisë dhe të Kombit shqiptar, të cilët gjatë shekujve i kanë dhënë aq shumë, jo vetëm Kombit shqiptar, në fushë të ndryshme të shkencës e diplomacisë, por edhe qytetërimit evropian. Të vrarë, fizikisht, nga regjimet zogiste e komunisto-enveriste, për hir të miqësisë së regjimeve të tyre me Beogradin sllav dhe me qëllim për të çuar në vend amanetin e jugosllavëve, “lani hesapet me klerin katolik shqiptar”. Të mbuluar me “pllakën e rëndë të harresës” për dekada e shekuj, madje deri në ditët e sotme – ndërtimi i përkujtimores kushtuar, “Klerikëve gazullorë gjatë shekujve”, e lëviz sadopak pllakën e rëndë të harresës ndaj tyre duke kujtuar jo vetëm sakrificën, por edhe kontributin e tyre ndër shekuj, për kombin e vet dhe më gjerë, për qytetërimin evropian. Kjo është meritë e realizuesve të kësaj vepre të madhe, në krye me koordinatorin Dom Nikë Ukgjinin, që duhet të jenë krenarë pasi ia dolën të mbulojnë shpenzimet, krejtësisht, me fonde private, pa asnjë ndihmë nga qeveria shqiptare. Si të tillë, planifikuesit dhe realizuesit e Përkujtimores Kushtuar Klerikëve Gazullorë gjatë Shekujve – një ndërmarrje kjo sa madhështore aq edhe patriotiko-fetare – meritojnë mirënjohjen dhe falënderimet e të gjithë shqiptarëve vullnetmirë kudo që janë në botë, për këtë vepër të madhe kombëtare, në kujtim të familjes Gazulli – njërës prej familjeve më të njohura të fisit iliro-arbëror!
U lumtë!

Vëllezërit Gazulli, Pal Gazulli (1405-1470), Gjon Gàzulli (1400-1465) - humanistë, veprimtarë dhe bashkëpunëtorë të Skënderbeut
Vëllezërit Gazulli, Pal Gazulli (1405-1470), Gjon Gàzulli (1400-1465) – humanistë, veprimtarë dhe bashkëpunëtorë të Skënderbeut
Gazullorët - Gjon dhe Nikoll Gazulli
Gazullorët – Gjon dhe Nikoll Gazulli

Klerikët Gazullorë Gjatë Shekujve:

Matia 1404, Gjoni I 1465, Pali I 1470, Andrea I 1450,  
Imzot Gjoni II 1753, Nikolla I 1640, Marini 1640, Pali II 1703, Abat Andrea II 1813,  
Mëhilli 1819, Shtjefni 1850, Simoni 1864, 
Zefi 1872, Gjon III 1893 – 1927, Nikolla II 1894-1946, Jaku 1913-1971

.

 

Related Images:

Artikulli paraprakBaton Haxhiu – si njeri i Edi Ramës – nga Kastriot Myftaraj
Artikulli tjetërOgur – Desiderata – prej Max Ehrmann
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.