Largohet nga jeta përkthyesja e njohur Klio Evangjeli – nga Klodi Stralla

Gazeta

Përkthyesja - Klio Evangjeli
Përkthyesja – Klio Evangjeli
Largohet nga jeta përkthyesja e njohur Klio Evangjeli
nga Klodi Stralla
dhe veprat e përkthyera nga Klio Evangjeli

Prehu në paqe, e dashur Klio!
Tani posa mësova prej djalit të saj se shqipëronjësja e talentuar, Klio Evangjeli ka ndërruar jetë në moshën 98 vjeçare, në Kanadanë e largët, ku jetonte prej shumë vitesh me familjen e saj.
Ngushëllimet e mia familjes, djalit, nuses dhe mbesave të saj!
Nëse mund të flasim për një shkollë shqiptare të përkthimit, që nisi me Fan S. Nolin, e vazhdoi me Mitrush Kutelin, Skënder Luarasin, Vedat Kokonën, Halit Selfon, Sotir Cacin, Enver Ficon, Bujar Dokon, Petro Zhejin, Misto Treskën, Robert Shvarcin e mjaft e shumë të tjerë. Ky gjerdan përkthyesish s’do të ishte i plotë pa Klio Evangjelin, këtë grua korçare me vullnet të jashtëzakonshëm, autodidakte dhe poliglote, që bëri te flasin shqip Balzakun, Zolanë, Barbysin, Malaparten, O’Henry, Tomas Man, Flaubert, Cvajg e shumë e shumë të tjerë.
Klio Mulla u lind në Korçë, më 1928, pra 98 vite më parë, në familjen e tregëtarit voskopojar Pando Mulla.
Që në ditët e para të ardhjes në pushtet të komunistëve familja e saj u përzu përdhunshëm nga shtëpia ku banonin në qendër të qytetit dhe detyrohet të banojë në një bodrum të qytetit në lagjen “Kulla e Hirit”. Klio, që asokohe posa kishte përfunduar gjimnazin, mbetet pa shkollë të lartë dhe detyrohet të bëjë punë të rëndomta për të ndihmuar familjen. Por “geni” intelektual, krenaria dhe vullneti i pazakontë i kësaj vajze të re bënë që, në një kohë të shkurtër, ajo të përvehtësonte në mënyrë autodidakte disa gjuhë të huaja, në sajë të së cilave na dha përkthime nga më te arrirat artistikisht të kolosëve të letërsisë botërore.
Vite më vonë martohet me avokatin e njohur Dhimiter (Miti) Evangjeli dhe trasferohet në Tiranë. Pas viteve ’90-të jeton bashkë me familjen e djalit në Kanada.
E kam njohur Klion nga afër, si mike e familjes tonë, si voskopojare fisnike, por edhe prej të shoqit, Dhimitrit (Mitit), koleg me tim atë, si avokat i njohur në Tiranë.
Fjalëpake, shumë inteligjente, erudite dhe poliglote, që nuk i pëlqente dukja, punëtore e palodhur, e pasionuar pas përkthimeve. Kështu do ta kujtoj këtë zonjë të nderuar, që i dha aq shumë kulturës sonë kombëtare dhe mori vetëm vuajtje nga pushteti i kohës.
Respekt dhe mirënjohje për këtë zonjë fisnike!
Tiranë, 22 Tetor 2026

P.s. Dhimitër (Miti) Evangjeli dhe Gaqo Evangjeli kishin lidhje gjinore (familjare) midis tyre. Ata rridhnin nga e njëjta familje e njohur dhe e dëgjuar atdhetare me origjinë nga Korça, e cila i ka dhënë historisë së Shqipërisë edhe figura të tjera të shquara, si ish-kryeministri Pandeli Evangjeli.
–Gaqo Evangjeli (1911–1981) ishte gazetar, intelektual i diplomuar në Sorbonë dhe botues i revistës së njohur të viteve ’30 “Bota e re” në Korçë.
–Dhimitër (Miti) Evangjeli ishte një avokat mjaft i njohur, i cili ndër të tjera ka kryer mbrojtjen ligjore të shkrimtarit të mospajtuar Kasem Trebeshina, gjatë regjimit komunist. Ai ishte i martuar me përkthyesen e njohur Klio Evangjeli.

Ilia V-Ballauri
Klio Mulla Evangjeli, përkthyese e talentuar, me një gamë të gjerë veprash sjellë në shqip, per bibliotekat tona, me rrënjë prej Voskopojës së djegur.

Zhuliana Jorganxhi
Oh sa u pikëllova me kët lajm të hidhur! Na iku një mike e shtrenjtë për mua dhe familjen time, një grua inteligjente, fjalëpakët e punëmadhe, një shqipëruese e rrallë, e shkëlqyer, që do mbetet e përjetshme se la gjithë atë bibliotekë librash të shqipëruara, një pasuri për gjithë brezat! Ngushëllimet e mia më të ndjera familjes, të afërmve e gjithë miqve të Saj! U prehte ne Parajse shpirti i saj i bukur! Mirënjohje pa fund për ty e shtrenjta, e ndritura Klio!

Iskra Thoma
Klio ishte një grua e rrallë, poliglote e cila përballoi punën e vështirë të përkthyesit profesionist në Shtëpinë botuese “Naim Frashëri”. Klio Evangjeli do të kujtohet me nderim për sjelljen në shqip të mjaft kryeveprave dhe veprave të shquara të letërsisë botërore.

Rudina Lohja Kurti
Keqardhje për largimin e Klios. Për tetë vjet kam punuar në shtëpinë botuese “Naim Frashëri” Tek korridoret e redaksive të tjera kishte hyrje-dalje autorësh ndërsa tek korridori i përkthyesve kishte heshtje varri. Bujari, Klio, Afrimi, Pirro e Shpëtimi lidheshin aq shumë me veprat që përkthenin sa kur dilnin për një kafe dukeshin si të dalë nga ngjarjet e librave. Pamja dhe sjellja u merrte ngjyrën personazheve në labirintet e fjalëve.
Për ty Klio ka vend vetëm në Parajsë

Fondi Perkthyes Letrar Botues
Fondi Perkthyes Letrar Botues
Veprat e përkthyera nga Klio Evangjeli

Një amerikan në oborrin e mbretit Artur – Autor Mark Twain, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Duhej të luftonim ndryshe  – Autor Hans Fallada, Përkthyese – Klio Evangjeli

Budenbrokët, historia e rënies së një familjeje Vëllimi I – Autor Thomas Mann, Përkthyese – Klio Evangjeli

Budenbrokët, historia e rënies së një familjeje, vëllimi II – Autor Thomas Mann, Përkthyese – Klio Evangjeli

Iluzionet e humbura  – Autor Honoré de Balzac, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Lëkura e Shagrenit  – Autor Honoré de Balzac, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Karriera e Rugonëve  – Autor Émile Zola, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Doktor Erousmithi – Autor Sinclair Leëis, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Magelani njeriu dhe vepra e tij heroike – Autor Stefan Zweig, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Sinuhe egjiptiane  – Autor Mika Waltari, Përkthyese – Klio Evangjeli

Kaput – Autor Curzio Malaparte, – Klio Evangjeli

Paraja  – Autor Émile Zola, Përkthyese – Klio Evangjeli

Zjarri ditari i një skuadre  – Autor Henri Barbusse, Përkthyese – Klio Evangjeli

Katrina  – Autor Sally Salminen, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Shpartallimi  – Autor Émile Zola, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Berberi i Seviljes – Martesa e Figarosë: dy komedi – Autor Pierre de Beaumarchais, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Balzaku: një biografi  – Autor Stefan Zweig, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Skandalet e Kloshmerlit – Autor Gabriel Chevallier, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Bari, biri i Kazanit – Autor James Oliver Curwood, Përkthyese – Klio Evangjeli

Shtëpia misterioze – Autor Honoré de Balzac, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Rrëfime për heronjtë e Trojës  – Autor Laura Orvieto, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Garda e Re – Autor Alexander Fadeyev, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Pjereta – Autor Honoré de Balzac, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Fshatarët – Autor Honoré de Balzac, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Vdekje në anije Vdekje në anije – Autor C.P. Snow, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Novela – autor Stefan Zweig, – Mahmut Dobrati, – Robert Shvarc, – Klio Evangjeli

Uarda: roman për Egjiptin e… – Autor Georg Ebers, Përkthyese – Klio Evangjeli

Ç’do të bëhem kur të rritem? Autor ? Përkthyese – Klio Evangjeli

Zhili në fshat: tregim i ilustruar Autor ? – Përkthyese – Klio Evangjeli

Njeriu pa emër  – Autor Ivar Lo-Johansson, Përkthyese – Klio Evangjeli

Tokat e Sakramentos – Autor Francesco Jovine, Përkthyesee – Klio Evangjeli

Në shtëpinë e huaj  – Autor Bernard Clavel, Përkthyese – Klio Evangjeli

Mallëkuar qoftë ajo ditë – Autor Gerald Gordon, Përkthyese – Klio Evangjeli

Një hetim në vend – Autor Driss Chraïbi, Përkthyese – Klio Evangjeli

Gjuajtësit e gjirafave – Autor Thomas Mayne Reid, Përkthyese – Klio Evangjeli

Vallja e vdekjes  – Autor Bernhard Kellermann, Përkthyese – Klio Evangjeli

Rruga pa diell Rruga pa diell – Autor Sunao Tokunaga, Përkthyese – Klio Evangjeli

Aventurat e Llufakut – Autor Leila Berg, Përkthyese – Klio Evangjeli

Vajza kryeneçe – Autor Paul Heyse, Përkthyese – Klio Evangjeli

Prozë skandinave – Autor Various, Përkthyesea – Afrim Koçi Shpëtim Çuçka – Klio Evangjeli

Vdekja e kaut plak: tregime turke të shekullit XX – Autor Various, Përkthyese – Klio Evangjeli

Kasto Garcia Roza: histori e një heroi spanjoll – Autor Jesús Izcaray, Përkthyese – Klio Evangjeli

Puerta del Sol – Autor Simone Téry, Përkthyese – Klio Evangjeli

Si u bë njeriu vigan – Autor Mihail I. Ilin, Elena A. Segal, Përkthyese – Klio Evangjeli

Kiki: përralla dhe tregime – Autor Friedrich Wolf, Përkthyese – Klio Evangjeli

S’duhet të jetë kështu S’duhet të jetë kështu – Autor J. Walsh, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Gilui shkon për gjah – Autor Anne Pierjean, Përkthyese – Klio Evangjeli

Kikoja: tregim autobiografik – Autor Franco Piras, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Nga dashuria për artin: tregime – Autor O. Henry, Përkthyese – Klio Evangjeli

Fati i një gruaje – Autor Lee Gi En, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Lartësia e fundit: roman për Dien Bien Funë – Autor Hữu Mai, – Klio Evangjeli Përkthyese – Klio Evangjeli

Krehëri i fildishtë – Autor Nguyễn Quang Sáng, Përkthyese – Klio Evangjeli

Dëshmia e një gjahtari plak – Grup Autorësh, Përkthyese – Klio Evangjeli

Xhuzepe Garibaldi: Hero kombëtar i Italisë – Autor V. E. Nevler, – Përkthyese – Klio Evangjeli

Budenbrokët: Historia e rënies së një familjeje – Autor Thomas Mann, Përkthyese – Klio Evangjeli

Related Images:

More articles

Ky sajt përdor Akismet-in që të reduktojë mesazhet e padëshiruar. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komenteve tuaja.

Portali Radiandradi.com, prej 11 vitesh dhuron kontribute të përditshme në shumë fusha të kulturës, historisë dhe vlerave shqiptare. Herë pas here siti ka nevojë për mirmbajtjeje, rikonstruktim si dhe rikonceptim në formatin letër. Për ta mbajtur këtë punë shumvjeçare, ndër më seriozet dhe më të lexuarat që të vazhdojë aktivitetin bëhet e domosdoshme mbështetja e lexuesve.

Jozef Radi

Redaktor i Radi & Radi

Artikujt e fundit