Në minierën e arit (dhe tmerrit) në Serra Pelada…

0
15
Sebastiao Salgado - Serra Pelada 1986a
Sebastiao Salgado – Serra Pelada 1986-a

Në minierën e arit (dhe tmerrit) në Serra Pelada…

Brazil… jo vetëm Botëror 2014

Kjo seri imazhesh asht marrë në minierën e arit në Serra Pelada, në Brazil – fotografì për të cilat cilësori “të pabesueshme” do të ishte ndoshta ma i përshtatshmi – Ishte Sebastião Salgado, i cili dokumentoi përmes këtyne fotove, në vitin 1986, kët abuzim të paprecedent ende i gjallë asokohe, i të drejtave ma elementare të Njeriut…

Sebastiao Salgado - Serra Pelada 1986-b
Sebastiao Salgado – Serra Pelada 1986-b

Janë me mija njerëz, të cilët ndokush mund t’i cilsojë edhe si “kërkues të arit”, por që në mënyrën ma të saktë ata duhet të quhen thjesht skllevën – të gjithë ata që janë fotografue ndërsa ngjiten në turma në nji kavë të jashtzakonshme, nëpër ca shkallë druni dhe hunjsh primitivë e të rrezikshëm, duke mbajtë mbi shpatulla thasë të randë të mbushun përplot me dhe e baltë, e që në të cilat mund të fshihej ndonji grimcëz ar…
Asht nji histori e gjatë, që kish lindë në shekullin e XIX, me nji gjetje fillestare të mjaftë ari, e cila mbrriti me shkaktue nji imigrim të paimagjinueshëm njerzish prej fushave të afërta dhe të largëta të Brazilit…
Të shtymë prej andrrës së pasunisë dhe lirisë, mija djem e burra braktisën punët e tyne nga zonat bujqësore të veriut dhe verilindjes së Brazilit, duke iu drejtue asaj miniere në qiell të hapët në Serra Pelada…

Sebastiao Salgado - Serra Pelada 1986-c
Sebastiao Salgado – Serra Pelada 1986-c

E vërteta asht se askush s’u dërgue me forcë atje, por gjithashtu asht e vërtetë se të gjithë u banë skllevën të shpresës dhe idesë së Fatit, duke mbajtë mbi shpina dhe në kujtesë kushtet të nji jete tejet çnjerzore.
Mbasi mbrrinin aty, për ata njerëz bahej e pamundun të ikinin prej atij vendi…
Sa herë që në ndonji copëz dheu të asaj miniere të quejtun barranco – zbulohej ndonji grimcë ari, njerzit që trasportonin thasët me dhe e baltë, e që merrnin nji shpërblim qesharak veç me mbajtë frymën gjallë, kishin të drejtë me zgjedhë thesin dhe me kqyrë mbrenda tij. Nëse  aty mbrenda ishte i fshehun fati i tij.

Sebatiao Salgado - Serra Pelada-d
Sebatiao Salgado – Serra Pelada-d

Jeta e secilit prej tyne qe nji shfaqje e pambarim zbritjesh deri në fundin e minierës, dhe e ngjitjeve me thasë mbi shpinë deri në sipërfaqen e saj, në nji pjerrësi marramendëse.
Miniera e arit në Serra Pelada, ishte e kontrollueme prej policisë ushtarake të shtetit federal të Paràs, me përplasje të shpeshta midis ushtarëve dhe punëtorëve të minierës, të ashtuquejtunve garimpeiros (kacavjerrësit). Shpesh gjatë grindjeve mes tyne, policët qëllonin me lehtësi në drejtim të punëtorëve…

Serra Pelada (1983) - Pamja (Bernadelli)
Serra Pelada (1983) – Pamja (Bernadelli)

Sot Miniera e Serra Pelada asht e braktisun. Ajo shpellë e hapun drejt qiellit si nji ulërimë, ka qenë e gjitha e gërmueme me duar e me thonj, duke u shfaqë sot si nji liqen i vogël e i ndotun…
Përktheu dhe përshtati Jozef Radi 2014
http://ilcassetto.forumcommunity.net 29 mars 2014

Related Images:

Artikulli paraprakArshi Pipa – themelues i kritikës letrare shqipe nga Behar Gjoka
Artikulli tjetërGeorg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) Ma i Miri
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.