12.5 C
Tirana
E premte, 1 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Lenini dhe Gandhi nga Klodi Stralla

on

|

views

and

comments

Klodi Stralla 2013
Klodi Stralla 2013

Lenini dhe Gandhi nga Klodi Stralla

Fundjanari është përvjetori i vdekjes së dy personaliteteve të mëdha historike të shek. XX-te: Vladimir Iliç Leninit (21 janar 1924) dhe Mahatma Gand’hit (30 janar 1948).
Nuk është e lehtë t’i vesh përballë njëri-tjetrit babanë e moskundërshtimit të së keqes me dhunë dhe babanë e dhunës si mjet shpëtimi nga e keqja…
Të dy, Gand’hi dhe Lenini lindën pothuaj në të njejtën kohë; të dy u përkasin dy prej popujve më të mëdhenj të botës, Indisë dhe Rusisë; të dy u përballën me të njejtën të keqe sociale: shfrytëzimin dhe pabarazinë, duke mbetur misionarë të kauzës së tyre deri në fund të jetës. Por ata ndryshonin nga dashuria dhe vizioni që patën në zgjedhjen e mjeteve me të cilat duhej korigjuar padrejtësia, përballur pabarazia dhe kultivuar humanizmi…
Të dy kishin bindje të shenjta në qëllimin e misionit të tyre – çlirimin e bashkëkombasve të tyre dhe mbarë njerëzimit nga shtypja dhe shfrytëzimi kapitalist dhe kolonialist. Njerzit e punës dhe të varfrit e botës ishin lënda e parë e veprimtarisë së tyre politiko-shoqërore.
-Të dy kishin bindje të shenjta në shkakun e misionit – vuajtja në botë është shkaktuar kryesisht nga ekzistenca e një sistemi të padrejtë shoqeëor, i cili lejon që një klasë (kapitalistët) të jetojë mbi shfrytëzimin e një tjetër klase (punonjësve).
-Të dy kishin bindje të shenjta në drejtësinë e misionit – ky sistem i pamoralshëm, i padrejtë e antihuman duhej ndryshuar, dhe njerëzimi e kishte forcën, vullnetin dhe dijen për ta bërë këtë gjë.
Por…
këndvështrimet e tyre mbi botën, mbi kulturën, mbi ekonominë, mbi pushtetin, mbi humanizmin ndryshonin shumë prej njeri tjetrit, duke e bërë të parin personifikim të dhunës pakufi dhe të dytin mëshirim të dashurisë pakufi.

Vladimir Iliç Lenin (1870-1924)
Vladimir Iliç Lenin (1870-1924)

-Lenini ishte i mendimit se sistemi i padrejtë social dhe ekonomik ekzistonte sepse shfrytëzuesit mbajnë fuqinë e shtetit në duart e tyre. Nëse pushteti do të kalonte nga shfrytëzuesit tek të shfrytëzuarit, me anë të një revolucioni social, atëherë do të mund të ndërtohej një shoqëri e re ku vazhdimësia e të keqes do të bëhej e pamundur. Për këtë arsye, gjithë përpjekjet e tij u drejtuan drejt organizimit të revolucionit që do të çonte në krijimin e shtetit të diktaturës së proletariatit, që do të ndryshonte mardhëniet e pronësisë, do të riorganizonte arsimin dhe kulturën, do të ridimensiononte kapitalin me punën, duke bërë të mundur zhdukjen njëherë e përgjithmonë të shfrytëzimit të njeriut nga njeriu.

Mahatma Gand'hi (1869-1948)
Mahatma Gand’hi (1869-1948)

-Gand’hi përkundrazi, e adhuronte lirinë e njeriut dhe ishte kundra çdo organizimi centralizues dhe imponues të shpirtit njerëzor. Ai besonte se thelbi i problemit nuk qëndron në autoritetin e shtetit, por në karakterin e individit, i cili i jep formë vetë ekzistencës së shtetit. Gand’hi besonte se Ata që sundojnë, e bëjnë këtë për shkak se të sunduarit kanë frikë prej dhunës së përdorur prej tyre… Prandaj, mendonte Gand’hi, “…ne mund të gëzojmë të drejtën e lirisë vetëm nëse e flakim tej frikën që qëndron e burgosur në zemrat tona…!” Për këtë arsye të gjitha përpjekjet e tij janë kah ndryshimi i karakterit individual të njeriut, por këtë e kërkonte me reforma sociale dhe ekonomike dhe jo me dhunë. Gand’hi e dinte se pabarazitë njerëzore janë të lindura, janë natyrore, por besonte se shoqëria dhe organizimi i saj nuk duhet t’i lejojë që ato të shndërrohen në privilegje dhe për me tepër në privilegje të trashëgueshme, por edhe as të mos e mpijnë dhe topitin aftësinë krijuese të individit, duke vendosur arbitrarisht barriera të padobishme barazitizmi ekstrem…

Dallimi i madh midis Leninit dhe Gand’hit në lidhje me mjetet e përdorura për arritjen e qëllimeve, në fund të fundit buronte nga një ndryshim rrënjësor në opinionin e tyre në lidhje me rolin që luan individi në historinë e njerëzimit.
-Lenini si materialist marksist, besonte se thelbi i qenies (njeriut) ishte frut i rrethanave materiale dhe sociale ku ai jetonte dhe punonte. Nëse do t’i ndryshonim këto rrethana dhe para së gjithash mardhëniet në prodhim dhe pronësinë mbi mjetet e prodhimit do të krijonim një njeri që do të mendonte për shoqërinë dhe interesin e përgjithshëm… Prandaj përpjekja e tij kryesore u përqëndrua në ndërtimin e shtetit të diktaturës se proletariatit, si instrument për arritjen e këtij qëllimi…
-Gandi si idealist, ka pak besim në një jetë më të mirë, të bazuar kryesisht mbi shtrëngimin apo imponimin; për të Partia nuk është diktaturë e shumicës që mbyt mendimin e lirë, por një komunitet vllazëror njerzish tolerantë dhe mendjehapur. Për të, ndryshimi i vërtetë i frytshëm mund të vijë vetëm nga brenda zemrës së njeriut. Çdo ndryshim në formën e jashtme të administrimit të shtetit duhet të jetë një shprehje e shkallës së progresit të brendshëm të arritur nga individi…
I pari bëri aleancë me urrejtjen (lufta e klasave), i dyti bëri aleancë me dashurinë… Lenini mendonte se Historia e kishte ftuar atë në skenë si inxhinierin e saj social, për të kryer punët e veta, ndërsa Gand’hi besonte se Perëndia kurrë nuk na pranon në hartimin e së ardhmes sonë, sepse këtë mjeshtri e ruan për vete qysh nga koha e krijimit…

Sot që të dy, si Lenini edhe Gand’hi, kanë vdekur fizikisht dhe i përkasin historisë.
Njeri ende vazhdon të qëndrojë si mumje në themelet e Kremlinit; ndërsa hiri i tjetrit prehet në ujrat e Gangut. Fill pas vdekjes, i pari u përjetësua në bronx, në mijra kopje, jo vetëm në vendin e vet, por në shumë vënde të botës që përqafuan kauzën e komunizmit; i dyti është përjetsuar në zemrat e mijra njerëzve paqedashës, humanistë dhe liridashës në mbarë botën. Por ka një ndryshim: piedestalet e të parit sa vijnë e pakësohen, ndërsa “piedestalet” e të dytit ngrihen edhe aty ku më parë lartësoheshin piedestalet e të parit…
(Marrë nga muri i fb. 21 janar 2014)

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

1 Koment

  1. Pjetër Delia
    Duket e çuditshme që t’i ketë ngrohë i njejti diell… Për mua janë si drita dhe errësira… si vdekja dhe jeta… si urrejtja dhe dashuria… si e vërteta dhe gënjeshtra… mbasi njëri ka shkaktuar miliona të vdekur, dhe tjetri as edhe nji të vetëm…
    (marrë nga muri i fb. 31 janar 2014)

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.