back to top
31.5 C
Tirana
E martë, 25 Qershor, 2024

Lenini dhe Gandhi nga Klodi Stralla

Gazeta

Klodi Stralla 2013
Klodi Stralla 2013

Lenini dhe Gandhi nga Klodi Stralla

Fundjanari është përvjetori i vdekjes së dy personaliteteve të mëdha historike të shek. XX-te: Vladimir Iliç Leninit (21 janar 1924) dhe Mahatma Gand’hit (30 janar 1948).
Nuk është e lehtë t’i vesh përballë njëri-tjetrit babanë e moskundërshtimit të së keqes me dhunë dhe babanë e dhunës si mjet shpëtimi nga e keqja…
Të dy, Gand’hi dhe Lenini lindën pothuaj në të njejtën kohë; të dy u përkasin dy prej popujve më të mëdhenj të botës, Indisë dhe Rusisë; të dy u përballën me të njejtën të keqe sociale: shfrytëzimin dhe pabarazinë, duke mbetur misionarë të kauzës së tyre deri në fund të jetës. Por ata ndryshonin nga dashuria dhe vizioni që patën në zgjedhjen e mjeteve me të cilat duhej korigjuar padrejtësia, përballur pabarazia dhe kultivuar humanizmi…
Të dy kishin bindje të shenjta në qëllimin e misionit të tyre – çlirimin e bashkëkombasve të tyre dhe mbarë njerëzimit nga shtypja dhe shfrytëzimi kapitalist dhe kolonialist. Njerzit e punës dhe të varfrit e botës ishin lënda e parë e veprimtarisë së tyre politiko-shoqërore.
-Të dy kishin bindje të shenjta në shkakun e misionit – vuajtja në botë është shkaktuar kryesisht nga ekzistenca e një sistemi të padrejtë shoqeëor, i cili lejon që një klasë (kapitalistët) të jetojë mbi shfrytëzimin e një tjetër klase (punonjësve).
-Të dy kishin bindje të shenjta në drejtësinë e misionit – ky sistem i pamoralshëm, i padrejtë e antihuman duhej ndryshuar, dhe njerëzimi e kishte forcën, vullnetin dhe dijen për ta bërë këtë gjë.
Por…
këndvështrimet e tyre mbi botën, mbi kulturën, mbi ekonominë, mbi pushtetin, mbi humanizmin ndryshonin shumë prej njeri tjetrit, duke e bërë të parin personifikim të dhunës pakufi dhe të dytin mëshirim të dashurisë pakufi.

Vladimir Iliç Lenin (1870-1924)
Vladimir Iliç Lenin (1870-1924)

-Lenini ishte i mendimit se sistemi i padrejtë social dhe ekonomik ekzistonte sepse shfrytëzuesit mbajnë fuqinë e shtetit në duart e tyre. Nëse pushteti do të kalonte nga shfrytëzuesit tek të shfrytëzuarit, me anë të një revolucioni social, atëherë do të mund të ndërtohej një shoqëri e re ku vazhdimësia e të keqes do të bëhej e pamundur. Për këtë arsye, gjithë përpjekjet e tij u drejtuan drejt organizimit të revolucionit që do të çonte në krijimin e shtetit të diktaturës së proletariatit, që do të ndryshonte mardhëniet e pronësisë, do të riorganizonte arsimin dhe kulturën, do të ridimensiononte kapitalin me punën, duke bërë të mundur zhdukjen njëherë e përgjithmonë të shfrytëzimit të njeriut nga njeriu.

Mahatma Gand'hi (1869-1948)
Mahatma Gand’hi (1869-1948)

-Gand’hi përkundrazi, e adhuronte lirinë e njeriut dhe ishte kundra çdo organizimi centralizues dhe imponues të shpirtit njerëzor. Ai besonte se thelbi i problemit nuk qëndron në autoritetin e shtetit, por në karakterin e individit, i cili i jep formë vetë ekzistencës së shtetit. Gand’hi besonte se Ata që sundojnë, e bëjnë këtë për shkak se të sunduarit kanë frikë prej dhunës së përdorur prej tyre… Prandaj, mendonte Gand’hi, “…ne mund të gëzojmë të drejtën e lirisë vetëm nëse e flakim tej frikën që qëndron e burgosur në zemrat tona…!” Për këtë arsye të gjitha përpjekjet e tij janë kah ndryshimi i karakterit individual të njeriut, por këtë e kërkonte me reforma sociale dhe ekonomike dhe jo me dhunë. Gand’hi e dinte se pabarazitë njerëzore janë të lindura, janë natyrore, por besonte se shoqëria dhe organizimi i saj nuk duhet t’i lejojë që ato të shndërrohen në privilegje dhe për me tepër në privilegje të trashëgueshme, por edhe as të mos e mpijnë dhe topitin aftësinë krijuese të individit, duke vendosur arbitrarisht barriera të padobishme barazitizmi ekstrem…

Dallimi i madh midis Leninit dhe Gand’hit në lidhje me mjetet e përdorura për arritjen e qëllimeve, në fund të fundit buronte nga një ndryshim rrënjësor në opinionin e tyre në lidhje me rolin që luan individi në historinë e njerëzimit.
-Lenini si materialist marksist, besonte se thelbi i qenies (njeriut) ishte frut i rrethanave materiale dhe sociale ku ai jetonte dhe punonte. Nëse do t’i ndryshonim këto rrethana dhe para së gjithash mardhëniet në prodhim dhe pronësinë mbi mjetet e prodhimit do të krijonim një njeri që do të mendonte për shoqërinë dhe interesin e përgjithshëm… Prandaj përpjekja e tij kryesore u përqëndrua në ndërtimin e shtetit të diktaturës se proletariatit, si instrument për arritjen e këtij qëllimi…
-Gandi si idealist, ka pak besim në një jetë më të mirë, të bazuar kryesisht mbi shtrëngimin apo imponimin; për të Partia nuk është diktaturë e shumicës që mbyt mendimin e lirë, por një komunitet vllazëror njerzish tolerantë dhe mendjehapur. Për të, ndryshimi i vërtetë i frytshëm mund të vijë vetëm nga brenda zemrës së njeriut. Çdo ndryshim në formën e jashtme të administrimit të shtetit duhet të jetë një shprehje e shkallës së progresit të brendshëm të arritur nga individi…
I pari bëri aleancë me urrejtjen (lufta e klasave), i dyti bëri aleancë me dashurinë… Lenini mendonte se Historia e kishte ftuar atë në skenë si inxhinierin e saj social, për të kryer punët e veta, ndërsa Gand’hi besonte se Perëndia kurrë nuk na pranon në hartimin e së ardhmes sonë, sepse këtë mjeshtri e ruan për vete qysh nga koha e krijimit…

Sot që të dy, si Lenini edhe Gand’hi, kanë vdekur fizikisht dhe i përkasin historisë.
Njeri ende vazhdon të qëndrojë si mumje në themelet e Kremlinit; ndërsa hiri i tjetrit prehet në ujrat e Gangut. Fill pas vdekjes, i pari u përjetësua në bronx, në mijra kopje, jo vetëm në vendin e vet, por në shumë vënde të botës që përqafuan kauzën e komunizmit; i dyti është përjetsuar në zemrat e mijra njerëzve paqedashës, humanistë dhe liridashës në mbarë botën. Por ka një ndryshim: piedestalet e të parit sa vijnë e pakësohen, ndërsa “piedestalet” e të dytit ngrihen edhe aty ku më parë lartësoheshin piedestalet e të parit…
(Marrë nga muri i fb. 21 janar 2014)

Related Images:

More articles

1 Koment

  1. Pjetër Delia
    Duket e çuditshme që t’i ketë ngrohë i njejti diell… Për mua janë si drita dhe errësira… si vdekja dhe jeta… si urrejtja dhe dashuria… si e vërteta dhe gënjeshtra… mbasi njëri ka shkaktuar miliona të vdekur, dhe tjetri as edhe nji të vetëm…
    (marrë nga muri i fb. 31 janar 2014)

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Portali Radiandradi.com, prej 11 vitesh dhuron kontribute të përditshme në shumë fusha të kulturës, historisë dhe vlerave shqiptare. Herë pas here siti ka nevojë për mirmbajtjeje, rikonstruktim si dhe rikonceptim në formatin letër. Për ta mbajtur këtë punë shumvjeçare, ndër më seriozet dhe më të lexuarat që të vazhdojë aktivitetin bëhet e domosdoshme mbështetja e lexuesve.

Jozef Radi

Redaktor i Radi & Radi

Artikujt e fundit

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.