Edgar Allan Poe Korbi – Poemë (Perktheu Jozef Radi)

0
24
Edgar Allan Poe Raven - Korbi
Edgar Allan Poe Raven - Korbi
Edgar Allan Poe Raven - Korbi
Edgar Allan Poe – Raven – Korbi

Edgar Allan Poe

Korbi – Poemë

Përktheu Jozef Radi

Nji herë, n’nji mesnatë krejt i lodhun e i rraskapitun
mendueshëm po shfletoja do libra dijesh t’lashta
koka n’përgjumje m’qe zhytë – e përpjetë dot s’e mbaja,
befas brofa, pse nji krismë krrau u ndje n’portën time:
“Ndoshta ndoj shtegtar rrughumbun – mërmërita – der’s i ka ra,
Veç kaq mendova e tjetër asgja!”

Oh, si sot m’kujtohet, dhjetor i dëshpruem ishte, shndrisnin
e kalamendeshin gacat e oxhakut mekeshin tuj qendisë shtrojën,
i trishtë ndihesha, e m’kot prisja n’agim ndoj shenjë shprese
trete ndër libra isha, m’e harrue Lenorën time t’humbun
njat dritë hyjnore të virgjën që engjujt e thirrshin Lenorë
po sot njat emën ma ajo s’e ka!

Nji fëshfërimë perdesh t’randa prej kadifeje t’purpurt,
m’shkaktoi drithma e n’nji tmerr i panjoftun më shtyu,
i tronditun u përpoqa m’ia ndalë ankthin zemrës seme,
e n’mërmërimë fola: “Mos asht njaj shtegtari që derës i ka ra,
o mos ndonji rrughumbun asht mbetë njaty mbas dere!”
Kaq mendova, e tjetër kurrgjà!”

Njat’herë i dhashë hov shpirtit e i shprisha njato dyshime,
nji hap para bana edhe thirra: “Zotni a zojë n’kjofsh,
njimijë herë ndjesë t’lypi – pse fort t’trazuem shpirtin e kam,
i përgjumun isha edhe pse ju njaq lehtë i ratë portës seme
zhytë ndër mendime t’thella e i pasigurt… derën e kam hapë:
Veç terri ishte, e tjetër asgjà.

Edgar Allan Poe (1809-1849)
Edgar Allan Poe (1809-1849)

Ja ngula sytë territ n’dyshime brejtse, e shtang qëndrova
i zymtë, tretë n’andrra që asnji vdekatar s’i ka andrrue
po nata s’jepte shenjë – as heshtja s’u thye, mbet njashtu e plotë,
veç nji fjalë, nji emën i vetëm u ndigjue n’murmurimë: “Lenorë!”
Isha un vetë që thirra pa e kuptue, e jehona m’u gjegj: “Lenoooorë!”
Veç kjo ishte, e tjetër asgja…

U lshova n’dhomën teme i ndërdyshtë e me zemër
të tronditun… kur prap nji trokitje m’shkundi edhe ma e fort
“Oh, vërtet, – mendova – diçka n’dritare don m’u fut mbrendë
e përmes grilash misterin po rreket me e shfaqë.
E lashë shpirtin n’fashë, e binda vedin: Ndoj fanitje e kotë,
do t’jetë… Veç era luen e tjetër asgjà!

U hap vrik dritarja, e mbrendë – nji e rrahme e fortë flatrash
nji korb hijerandë e madhështor – si n’kohnat e dikurshme
asnji shenjë nderimi s’bani – as begenisi kënd, veç u soll
si t’ishte ndoj zotni o zojë e randë e shkoj te dera
e mbi nji bust Minerve u ndal, mbi derë t’odës seme,
gjet paqe njaty, e ma… asgja.

Tue e kqyrë njat shpend t’zi që me pompë qindronte
u mundova me i buzëqeshë n’mendime të trishta
“T’rrafshtë e ke njat kreshtë t’zezë, – i thashë – po s’je frikacak,
as ogurzi, as i zymtë: O korb i kahershëm, ardhë kah bote e territ;
m’thuej me ç’emën t’kan pagzue n’mbretninë e t’zezës Natë?
Dhe korbi u gjegj – “Kurrë ma!”

Edgar Allan Poe
Edgar Allan Poe

Kje mrekulli me e ndie njat shpend të ngathët kur lshonte
ndoj fjalë o krrokje t’këputun e krejt pa lidhje n’përgjigje,
ia pranova at shfaqje – mjaft mos t’më rrinte majedere
s’doja m’e pa njat zog ndalë njaty n’dhomë teme
njat shpend a kafshë mbi statujë, te hymja e odës seme
e me njat emën: “Kurrë ma!”

Po njaj Korb, vetmitar ndalë mbi bust, tjetër fjalë s’e tha,
veç nji t’vetme, a thue se shpirti i tij ngecë kje n’at fjalë
e tjetër s’e lshoj – asnji pendë s’e shkundi – me i’ frymë thashë
“Shumë prej miqve t’kanë hikë  –  nesër edhe ti ke me shkue me tjerë
njashtu si krejt shpresat tona nji ditë shkojnë e tresin!”
Dhe ai shpend ma ktheu: “Kurrë ma!”

I habitun n’at përgjigje të beftë që e kish thye heshtjen
“Pa dyshim – vazhdova – ai po lyp me m’thanë gjithçka di
shty prej ndoj padroni o Fatkeqsia e ka ndrydhë njaq fort
e njaq tepër, sa n’kangë i ka mbetë veç njaj refren
a hymn, që ajo shpresë e trishtë t’mos jetë veç nji pikëllimë e vetme
“Kurrë, kurrë ma!”

E ndërsa korbi m’shtrëngoj m’i buzqesh mendimeve t’trishta,
e shtyva kolltukun te porta para bustit, e njatij shpendi,
njashtu i fundosë n’kadife m’u desht me i ndrrue mendimet,
tue pyet vedin ç’ka dreqin asht ky shpend kohnash t’shkueme
ky shpend i zi e fodull, grykës e ogurzi, kërcnues kohnash t’largta
që tue krrokatë po m’thotë: “Kurrë ma!”

Edgar Allan Poe - Korbi
Edgar Allan Poe – Korbi

Njashtu zhytë n’hamendje iu drejtova njatij shpendi
sytë e tij krenarë n’gjoks më përcëllonin – përballë i rrija,
për të o ndoj tjetër tue paramendue, me kryet mbështetë
mbi kadife t’jastekut, ku llampa e fiksonte njat sy drite,
mbi pëlhurën vjollcë ku llampa e ndriçonte njat sy drite
që ai s’do ta prekte kurrë ma…

M’u duk se ajri u randue, u profumos me temjan t’padukshëm
prej engjëjsh t’çoroditun e n’tingllim hapash sikur ledhatonte shiltet
“Ah, o mjeran – thirri – po t’le Zotin mes këtyne engjujve, Zotin po t’ofroj
si ngushllim – ngushllim e melhem n’kujtim të Lenorës tande
Kapërdije, oh kapërdije kët melhem t’ambël e harroje t’mjerën Lenorë!”
Dhe korbi u gjegj: “Kurrë ma!”

O Profet, o përbindësh i së keqes – profet i përjetë shpend a djall çka je!
Edhe n’kjoftë se e keqja t’ka prù, o stuhia t’ka përplasë këtyne brigjesh
dobësue t’ka po jo zbutë, mbi kët tokë shkretane e t’mallkueme
mbi kët shpi t’shetitun prej Tmerrit – ma thuej tash po t’lutem
a ka ndonji melhem në kët Gilead. Ma thuej, ma thuej t’lutem
Dhe korbi iu gjegj “Kurrë ma!”

O Profet, o përbindësh i së keqes – o profet i përjetë shpend a djall çka je,
pash njat qiell që mbi ne përulet, pash njat t’madhin Zot
që s’bashku adhurojmë – përzema kët shpirt t’shtypun
pse a mundet Edeni t’përqafi ksi vajze që engjujt e quejnë Lenorë
a mundet t’përqafi ksi vajze rrezlluese që engjejt e thirrin Lenorë?!
Dhe korbi u gjegj “Jo! Kurrë ma!”

Edgar Allan Poe - Nevermore
Edgar Allan Poe – Nevermore

“Kjo asht fjala jote si shenjë lamtumire – shpend a djall çka je – ulërita
e n’kambë u çova  – Kthehu te stuhitë e tua n’terrin e brigjeve t’natës
asnji pendë t’zez tanden mos ma len pse s’asht veç mashtrim
mos guxo t’ma prekësh vetminë e ma hiq njat pamje prej der’s teme
zhduke njat sqep prej zemrës, zhduke njat surrat prej portës seme
edhe korbi iu gjegj – “Jo! Kurrë!”

Dhe kurrë s’u shkul prej njaty e njaty asht ende sot njaj Korb
ende aty heshtet mbi trupin e zbehtë n’terr të dhomës seme
edhe ata sy që aq shumë u ngjasojnë nji djalli që andrron
edhe drita e llambës shpërndahet e derdh mbi dysheme hijen
edhe shpirti im prej njasaj hije shprishet e dridhet mbi dysheme pa prà
e m’u çue, m’u çue…  Kurrë s’ka!

(Përktheu Jozef Radi, tetor 2015)

Related Images:

Artikulli paraprak100.000 përshëndetje personale… dhe pasuria e përbashkët e kulturës nga Jozef Radi
Artikulli tjetërMbi jetën dhe veprën e Sami Repishtit – revista Kuqezi
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.