Skulptori Vladimir Caridha: Ja si e realizova skulpturën kushtuar të përndjekurve

0
8
Vladimir Caridha dhe vepra e tij
Vladimir Caridha dhe vepra e tij 

Skulptori Vladimir Caridha:

Ja si e realizova skulpturën kushtuar të përndjekurve!

Për “Telegraf” flet skulptori nga Elbasani,
Vladimir Caridha:
“Vepra rreth 3.5 metra e lartë dhe 2.80 e gjerë
është vendosur në qendër të qytetit”

Në sheshin kryesor të qytetit të Elbasanit, sapo është vendosur monumenti kushtuar të rënëve dhe të përndjekurve në Shqipëri, ky monument është vendosur në anën lindore përgjatë murit të Kalasë së qytetit të Elbasanit, aty ku janë vendosur të gjithë monumentet kushtuar figurave kombëtare të këtij qytetit. Vepra e skulptorit të njohur Vladimir Caridha që përfaqëson “Kryqëzimin e kokës” (një kokë nën hekura të shpërthyer nga mendimi), ajo është rreth 3.5 metra e lartë dhe 2.80 e gjerë. Një vepër kjo e sponsorizuar nga Bashkia e Elbasanit. Në intervistën e dhënë për gazetën “Telegraf”, skulptori Caridha sqaron të gjitha detajet lidhur me punimet e saj. Gjithashtu, ai flet dhe për realizimin e të gjithë veprave të tij, si dhe zanafillën e tij si skulptor.

Monumenti Antidiktaturë në Elbasan
Monumenti Antidiktaturë në Elbasan

Zoti Caridha ju sapo keni përfunduar veprën monumentale kushtuar persekutimit, a mundet të na thoni më shumë për lexuesit e gazetës për këtë vepër madhore. Sa kohë ju është dashur për të? Së pari, vepra është një tenderim i bashkisë, mbi dy vjet përpara në të cilën morën pjesë disa konkurrente. Në kompozimin tim vihen re dy elemente, individi dhe shteti. Individi është paraqitur me një kokë në profil me frymë monumentale e rëndë dhe e kaluar disi në një formë arkitektonike për të ndjerë qëndresë karshi elementit tjetër kangjellave, motivin e të cilave e kam marrë nga dritaret e kishës së Shën Mërisë në kala, ato janë një vepër artizanale mjaft e bukur dhe teknikisht shumë të vështira për t’u realizuar. Pas kangjellave unë kam parë portretin që ngjeshet aq shumë për të dalë nga to, e aq më shumë ato hyjnë në brendësi të kokës si dhunë e regjimeve diktatoriale, ato shpojnë dhunojnë vrasin. Pjesa e dytë e veprës monumentale është boshllëku që krijohet mes portretit. Vetëm në brendësi të portretit ka shpërthim, ka këputje kangjellash. Shpirtin e tij nuk e burgos, ai është i lirë në çfarëdo lloj kushtesh njeriu jeton me idealin e tij dhe me shpresën si e vetmja armë që vdes e fundit. Pra sakrifica fizike ndaj një ideali është shembulli më i mirë i njeriut martir. Vepra i kushtohet martirëve, ose çdo njeriu që merr përsipër të mbrojë një ide, e cila ka pasoja fizike edhe pse në turrën e druve: “e megjithatë bota rrotullohet…”. Punimi është i derdhur në beton, i cili është gdhendur e trajtuar së jashtmi.
Ju keni realizuar edhe vepra të tjera, a mund të na përshkruani disa prej këtyre punimeve? Kam realizuar skulpturën kushtuar arsimtarëve elbasanas, në këtë skulpturë mendimi im ka qenë i perceptuar për të gjithë ata arsimtarë që kanë punuar dhe dhënë kontributin si në qytet dhe në fshat. Jo vetëm ata që kanë dhënë mësim, por edhe ata që janë që kanë kontribuuar në mënyrë indirekte, sepse Elbasani duke patur këtë plejadë njerëzish, duke qenë si qendër e arsimit dhe duke patur të dyja dialektet e mëdha është bërë vetvetiu qendër e të folurit më letrare. Është zanafilla e kësaj pune aq më tepër është krijuar dhe shkolla Normale, ku ishte edhe 100-vjetori i kësaj shkolle. Ndërkohë që është edhe memoriali kushtuar gjenocidit të popullit çam, në skulpturën është shfaqur gjenocidi kulturor që është gjëja më e fuqishme, më e rëndë që mundet t’i ndodhi një populli. Bindjet fetare dhe shumë veprime të tjera kanë luftëra nga më të ndryshmet, por të shkulësh një popullsi është gjenocidi më i fuqishëm, sepse ke shkulur gjuhën, ke shkulur kulturën, ke shkulur zakonin, pra e ke eliminuar nga një territor.
Ndërkohë që keni trajtuar dhe figurën e Onufrit? Po ishte një realizim i imi në ekspozitën Kombëtare bashkë me “Dhaskal Todrin”. Është një portret, ku Onufri kishte një pjesë emocioni me paraqitjen e figurës. Pas një pune të gjatë çdo gjë u prit më së miri. Ideja dhe realizimi ishin të arrira… Pra figura e Onufrit, krishtërimi dhe piktura e tij janë të përbashkëta dhe nuk mundet t’i ndajë. Sot ajo ndodhet tek Shkolla e Muzikës e Pikturës në Elbasan, shkollë e cila mban emrin e Onufrit.
Ndërkohë që, në shtator të vitit të kaluar ju realizuar dhe bustin kushtuar mësuesit të popullit Sulejman Harri? Po, skulptura e parafundit ishte portreti i mësuesit të popullit Sulejman Harrit. I punuar i gjithi në mermerë, një vepër madhështore që u vendos në 10 shtator 2012 në shkollën 9-vjeçare më të njëjtin emër në Elbasan. Kjo skulpturë ishte punuar me rastin e 100-vjetorit të Pavarësisë.

Vladimir Caridha
Vladimir Caridha

Kush është Vladimir Caridha

-Vladimir Caridha është diplomuar në vitin 1983 për skulpturë qeramikë.
-Pedagog në Liceun Artistik “Onufri”, Elbasan.
-Pjesëmarrës në disa nga ekspozita lokale e kombëtare.

Disa nga punimet e skulptorit
-Onufri 1988, Dhaskal Todri, Monumenti klithma 2007, Monumenti i Skënderbeut Kosovë 1993, Monumenti i Arsimit Elbasan 2009.
-Portret i “Mësuesit të Popullit” Sulejman Harri shtator 2012 Elbasan.
-Monumenti kushtuar martirëve, gusht 2013

Qyteti i Elbasanit
Qyteti i Elbasanit

Regjisorja Fiorela Mirdita: “Realizim i mrekullueshëm”
“Skulptura përfaqëson një qenie që mban peshën e një historie të tërë, plagët e vjetra të së shkuarës në një sistem shtypës e ndrydhës siç qe komunizmi, dhimbjet e reja dhe ndryshimet që e trazuan dhe e përmbysën qenien nga themelet gjatë periudhës së tranzicionit dhe në një dimension të tretë ishte edhe njeriu bashkëkohor që vazhdon jetën. Ndërsa fytyra tjetër, ajo e vogla e fshehura dhe e pazhvilluara më intrigoi së tepërmi. Ndoshta ajo ishte fytyra e vërtetë që nuk mundi dot të shfaqej kurrë prej censurës dhe ndrydhjes. Komplimente skulptorit, një realizim i mrekullueshëm!

Prefekti Shefqet Deliallisi: “Mund të burgosësh trupin, por jo idetë”
“Kjo vepër në qendër të Elbasanit, është ngritur në nderim të Martireve që u persekutuan nga regjimi komunist. Atyre që u pushkatuan, burgosën dhe internuan si kundërshtarë të komunizmit. Elbasani është i pari qytet në Shqipëri që përjetëson veprën e tyre. Kjo tregon vlerat qytetare të këtij qyteti, traditën e tij si djep i arsimit kombëtar…. Vepra është e skulptorit të talentuar Vladimir Caridha. Nëse e shihni me kujdes veprën e skulptorit Vladimir Caridha, shikoni që hekurat e qelisë janë shpërthyer. Ato e kanë të pamundur të mbajnë të burgosura Idetë”.

Inxhinieri Besnik Kulla: “Mirënjohje pa kufi autorit!”
“Tani është i dukshëm, i prekshëm synimi i autoritetit lokal, përmendja e vlerave historiko-patriotike të qytetit tonë. Në kolanën dekorative që hijeshon muret shumë shekullore të kalasë u vendos një brilant simbol i Martirëve të përjetësuar nga artisti skulptor i veprave më të fuqishme të trevës sonë e më gjerë. Konceptimi ideor, stili modern, realizimi novator që janë ndërthurur, i shton hijeshi edhe transmetimi i mesazhit të përvuajtshëm. Qytetaria e Elbasanit i mbetet mirënjohës autorit. Mirënjohje pa kufi skulptorit”.
16 shtator 2013
http://telegraf.al/kulture/vladimir-caridha

Related Images:

Artikulli paraprakFejzi Alizoti – Komisari i Tokave të Lirueme Shqiptare nga Eugen Shehu
Artikulli tjetërIslamofobia e papërligjun ndër lajmendjekësit shqiptarë nga Astrit Cani
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.