18.5 C
Tirana
E premte, 1 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Poezia shqiptare ka nevojë të globalizohet Sh. S. Noe

on

|

views

and

comments

Shpend Sollaku - Noè
Shpend Sollaku – Noè

Poezia shqiptare ka nevojë të globalizohet Sh. S. Noe

“Fenix” 28 – The best

Këto rreshta janë përshtypje dhe jo sentenca. Gjykoj i nisur nga aq sa kam mundur të lexoj prej poezisë së sotme shqiptare, pasi njohja e tërësishme e saj më është e pamundur. Nuk do të flas për poetët me stazh të gjatë, që sot lëpijnë atë që pështynë në vitet para ’90-ës. Gjithçka më poshtë vlen për poetët e rinj shqiptarë, prej të cilëve pritet turbullimi i ujrave, por edhe për ata që ishin dhe mbeten të përjashtuar prej sofrës së klaneve që iu përshtatën nomenklaturës së re.
Sipas meje poezia e sotme shqiptare është në krizë të thellë. Sidoqoftë ajo nuk është e vetmuar në sëmundjet e saj. Edhe poezia europiane nuk pëlcet nga shëndeti. Por unë do të veçoja sindromat e përbashkëta që kryesisht i kanë larguar ato nga lexuesi: temat e trajtuara pak interesante si dhe mënyrën e paqartë e alkimiste me të cilën ndërtohet figuracioni, që vështirësojnë komunikimin e poezisë me lexuesin e gjerë, duke e trasformuar atë në ushqim shpirtëror të patretshëm.
Veç këtyre poezia shqiptare ka edhe sëmundjet e saj specifike. Si poezi me rrënjë në një të kaluar nën censurë frymëmbytëse, ajo u harlis në vitet e mëpastajme. Por jo të gjitha shpërthimet janë ndryshime drejt të mirës. Kur liria për të shkruar shndërrohet në anarki perverse kjo dëmton sidomos poezinë, si zhanër i posaçëm i shprehjes së emozionit të çastit. Tematika e poetëve tanë të rinj në shumicën e rasteve është dashuria. Por shpesh ajo përcillet në mënyrë mjaft të përciptë deri në banalitet. Në këtë drejtim më duket një poezi «pa brekë». Por jo gjithmonë nudoja është tërheqëse. Në emër të modernizimit është i papranueshëm himnizimi i drogës apo i kurvërisë. Ajo që mungon pothuaj krejtësisht në poezinë shqiptare është motivi social-politik. Edhe kur trajtohet, në të vihet re një ndikim i hapur i grigjës politike të cilës i përket autori. Shpesh vë re edhe një nacionalizëm të sëmurë.

Revista Fenix 2013
Revista Fenix 2013

Poezia shqiptare ka nevojë të globalizohet, pa i braktisur rrënjët nga të cilat është ushqyer. Kjo arrihet duke bërë global karakterin tonë kombëtar. Dhe imponohet me një cilësi të lartë.
Një tjetër e metë kryesore në shkrimet e sotme shqiptare, jo vetëm në poezi, është mungesa e vetcensurimit. Sapo dikush bën bashkë nja pesëdhjetë poezi, boton menjëherë librin e parë. Këtu ka «faj» edhe mungesa e kritikës së specializuar. Nuk e kam fjalën për lavdërimet brenda klaneve të njohura. As për intervista e shkrime për autorë dhe libra që një artikullshkrues as që ka lexuar. Mungojnë monografitë. Janë bërë tentativa pa sukses për të shkruar diçka, por me njohje e studim të pamjaftueshëm. Ato botime plot me lista emrash u ngjajnë coprave të letrës që përgatisin gratë para se të bëjnë shpenzimet. Këtij kaosi të vetmit që i gëzohen janë botuesit. Mjafton t’i paguash në cash. Shpesh kam lexuar – edhe nga autorë me një farë përvoje – vargje të mahnitshme, por që gjuhësisht janë shkruar keq. Nuk njihet mirë as sintaksa, as morfologjia e as leksiku i pasur i shqipes: kushte këto të domosdoshme për të përcjellë siç duhet mendimin tek lexuesi.

Shpend Sollaku – Noé (Shënime të shkruara në kuadrin e një anketimi te “Fenix” rreth poezisë së me shqiptare).

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

1 Koment

  1. Pjer Lleshi:
    Normalisht që poezia s’është e shkëputur nga Realiteti. Dhe sidomos nga Linja e Mendimit Aktual Shoqëror. Po të marrim parasysh këtë fakt është “e justifikueshme” gjendja e poezisë sonë. Kjo e ka zanafillën tek vlerësimi që i bëhet Personalitetit të Njeriut në përgjithësi tek ne. Këtë lloj “Vleresimi” e shohim qartë po të krahasojmë dy persona në Shqipëri: Një mësues (në prag pensioni) që gjithë jetën e tij ia kushtoi brezit të ri, dhe një biznesmeni (biznesi i të cilit është ngritur mbi pozita ndoshta edhe kriminale…). Po të vëmë re se kë do të vlerësojnë më shumë (n.q.s. supozojmë se këta janë rritur në të njejtin vend) atehere del qartë Vlerësimi i Personalitetit.
    Duke e parë nën kët këndvështrim mund të them se: Politika mund të ndikojë edhe në A.D.N.-në e një kombi!!!

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.