12.5 C
Tirana
E premte, 1 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Odisea Elitis (Fragment nga Orioni)

on

|

views

and

comments

Odisea Elitis (1911-1996)
Odisea Elitis (1911-1996)

Odisea Elitis

(Fragment nga Orioni)

-V-

U larguen sytë… po shpirtrat tanë
i vazhduen diku në qiell takimet e tyne,
iu ndriste ai çast’i kthjellët
ai vezullim drithërues
pasqyrë besnike e ndjenjave tona,
diku ma nalt
n’at vetmi bashkuese t’yjeve të saj
mbretnon Qetsia…

E pse u dashka çlirue prej trupave tonë
pse u dashka boshatisë prej shpresave tona
pse u dashka vù në diskutim Ideja jonë
ripërtritse ndjenjash…
(përkthye nga Jozef Radi – 2012)

Odisea Elitis (1911-1996)
Odisea Elitis (1911-1996)

Skeda Odisea Elitis

Lindi me 2 nëntor 1911, në Iraklio të Kretës. Prindërit e tij nga Mitilini, e transferojnë fabrikën e tyre në Pire dhe banojnë në Athinë.
Odisea Elitis, ndjek shkollën e mesme dhe është adhurues i Egjeut.
Bie në kontakt me poezinë e Kavafisit dhe shfaq preferencat letrare. Zbulon surrealizmin e poezise franceze, lexon Elyarin dhe Lorkën.
Në Universitetin filozofik të Athinës shkruan poezitë e para.
Më 1935 boton me pseudonimin Elitis, pasi emri i tij i vërtetë eshte Odiseas Alepudhelis.
Njihet me Seferisin, Empirikon, Karandonisin, Gacosin. Përkthen Elyarin.
Më 1937 është oficer rezervist në Korfuz. Boton “Klepsidrat e së panjohurës” dhe “Sporades”. Më 1938 shkruan “Marina e shkëmbinjëve”, “Mosha e kujtimit të kaltërt” dhe “Kthjelltesitë”.
Më 1939, botohen “Orientimet” dhe njihet me Henri Mylerin.
Më 1940, poezitë e tij botohen në frëngjisht.
Në luftën Italo-Greke, merr pjesë si nëntoger në luftimet në Sarandë, Delvinë, Kuç, Kallarat, Bolenë, Nivicë, Shën Vasil. Kthehet në spitalin e Athinës pothuaj i vdekur nga tifoja.
Më 1943 botohet “Dielli i parë”.
Më 1945, “Kënge heroike dhe e përzishme për nëntogerin e rënë në Shqipëri.
Në Francë botohet vëllimi i tij i zgjedhur poetik. Takohet me Elyarin në vitin 1948, stabilizohet në Paris, ku njihet me personalitete të rëndsishëm si: Pikaso, Terianti, Legeri dhe Shagalli.
Udhëton në Spanjë. Në Londër është bashkëpunëtor i BBC-së dhe shkruan versionin e parë të kryeveprës “Aksion Esti”.
Në Itali njihet me Ungaretin dhe Mario Vitin dhe i përkthejnë poezitë. Në Athinë punon me radiofoninë, por largohet shpejt.
Më 1955 shkruan”Gjashtë dhe një goditje për qiellin”.
Përkthehet në anglisht dhe në gjermanisht, kurse vetë përkthen Brehtin.
Versioni i plotë përfundimtar i kryeveprës “Aksion esti” botohet në vitin 1959 dhe më 1960 merr çmimin e parë shtetëror të poezisë.
Udhëton në USA, dhe në Bashkimin Sovjetik, ku takohet me Jevtushenkon.
Shkruan esse për vëllimi “Letra të hapura”.
Më 1969, gjatë puçit të kolonelëve largohet prapë për në Paris. Dhe për disa muaj në Qipro.
Shkruan “Druri i dritës”. Mohon çmimin që i akordojnë kolonelët. Nuk pranon të bëhet akademik. “Aksion esti” qarkullon edhe në USA. Botohet “Maria Nefeli”.
Në dhjetor të viti 1979, fiton çmimin “Nobel”. Vepra e Elitis përkthehet në shumë gjuhë të botës.
Mjaft nga poezitë e tij janë kompozuar nga Mikis Teodoraqis.
Ndërkohë ekspozohet veprimtaria e tij në pikturë dhe shpallet lektor nderi i shumë universiteteve: Athinës, Romës, etje. Përkthen në greqishten e re Safon, “Apokalipsin”
Do të vijnë njëri pas tjetrit vëllimet poetike: “Monogram”, “Retë e dashurisë”, “Lundërtari i vogël”, “Udhë vetjake”, “Elegjitë e Oksopetras”, “Perëndimi i pikëllimit”.
Vëllimi i fundit poetik “Kënga e mjelmës” u botua para vdekjes.

 

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.