12.5 C
Tirana
E premte, 1 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Leman Ypi – nga Edison Ypi

on

|

views

and

comments

Natë me hënë...
Natë me hënë…

Leman Ypi

nga Edison Ypi

Lemani ishte një aristokrate e kultivuar, inteligjente, e hirshme, e ndjeshme, e dhënë pas leximeve, artit, gjuhëve të huaja.
Ai ishte një komunist idealist ëndërrtar, kushtuar jetën librave dhe diturisë, që pak ose aspak merakosej për proletarët, burokratët, komitetet, dhe marrëzitë e tjera të kohës.
Ajo vuante nga neveria për diktaturën. Ai nga absurdi i kauzës.
U njohën andej kah vjeshta e jetës.
Lemani e gjeti atë si oaz në shkretëtirë.
Ai e gjeti Lemanin, si detari la terra ferma.
U martuan një pasdite vjeshte në Tiranën e kohës kur gjithçka qante. Gjatë një shetitje të heshtur pranë Dervish Hatixhesë. Atje Lemani u ndal pak. Ai buzëqeshi. Kaq. U kthyen për në shtëpi, në një apartament të vogël në skajin tjetër të qytetit. Në bulevard u përplasën me njërin që fliste me vete. Diku ua prenë rrugën një tufë vajzash të reja të qeshura kinse të lumtura. Në verandën e një hoteli pinin kafe shkrimtarë dhe spiunë. Pak më tej, nga dy e nga tre, pleq të vrërët me kasketa kineze. Slogane të varura gjithandej: Rroftë ky e vdektë ay. Me nder këtyre e sikter atyre.
Gjatë rrugës nuk këmbyen asnjë fjalë.
Me tu kthyer në shtëpi u mbuluan kok-e-këmbë me jorgan dhe nuk folën asnjë fjalë.
E nesërmja u gdhi me diell. Ata prap’ nuk u ngritën nga shtrati, dhe prap’ të heshtur ndejtën.
Në mbrëmje i zuri uria. Por nga shtrati nuk lëvizën. Ashtu të përqafuar fjetën.
Natën e dytë dëgjuan pas dere ca zëra, ca pëshpërima. Njëri nga zërat thoshte: Ata s’po lëvizin vendit, as nuk po hanë ! Duhet të bëjmë kujdes mos na vdesin. Kemi dhe ne përgjegjësi për ‘ta.
Kaloi dhe dita e tretë.

Portë e vjetër...
Portë e vjetër…

Afër mesnatës kërciti dera. Dikush ngurronte të hynte. Pas pak dera u hap. Në dhomë u çfaq dikush që tha; Mos u trembni, jam miku juaj Dante. J’u kam sjellë diçka për të ngrënë, dy vezë të zjera. Erdha t’ju them, se njeriu gjithë jetën lodhet për përndritjen e shpirtit dhe mendjes përmes diturisë dhe virtyteve. Por ju që jetoni nën zgjedhën më të egër të blasfemëve antife’, antikulturë, antivirtyt, e keni më pisk se unë që kam mbaruar punë dhe tani jam zhytur në natën e shekujve. Si thua ti, tha Dante, dhe ktheu fytyrën nga dera prejnga sapo kishte hyrë Niçe. Niçe, pasi zuri vend në një karrike, tha: Ka të drejtë Dante. Ju të përqafuarit nën jorgan duhet të jeni të kujdesshëm kur luftoni përbindëshat që të mos filloni tu ngjani.
Ndërkohë që Niçe tha këtë, u hap dera hyri Shekspiri. Do t’ju sjell edhe unë diçka për të ngrënë, por së pari do j’u bëj një surprizë, dhe futi zvarrë në dhomë një piano. Pas pak hyri Shopeni. U ul para pianos me fytyrë nga muri. Shopeni, hollak, i heshtur shëndetlig, nuk foli asnjë fjalë, ia nisi me Nocturne Nr. 9. Kur Shopeni u ndal së luajturi në piano për të pushuar pak, u ngrit e tha Shekspiri; Po iki të marr pak supë. Kjo i habiti paksa të pranishmit, sepse nga gjallërimi i bisedës u duk sikur uria u harrua. Kur Shekspiri solli supën, biseda u ndez përsëri. Dëgjoni tha Shekspiri: Nëse e tepron duke u justifikuar, bëhesh i pabesueshëm. Këto vuajtje në këtë vend një ditë do marrin fund. Por do jetë vonë. Gjithçka do duket si kjo supë e ftohtë që sapo ju solla. Jo, u hodh e tha Niçe, nuk jam dakord me ty Shekspir, unë prandaj e kam thënë atë: Çfarë nuk të vdes, të forcon. Kaq gjë duhet ta kuptojnë shqiptarët. Të zbuten duke luftuar. Dhe jo si kanë bërë deri tani, që janë egërsuar duke luftuar. Të vërtetën e plotë atyre nuk ua thotë dot askush nga ne veç e veç dhe as të gjithë bashkë. Sepse asnjëri nuk e di. 1 i vetëm që të vërtetën e dinte dhe provoi ta thoshte përfundoi në kryq.
Kalonin ditët e netët me reflektime dhe tinguj, por Lemani dhe komunisti nuk dolën nga jorgani. Nga jashtë vinin ulurima proletarësh, gjëmime parakalimesh, fishekzjarre festash, objektiva plenumesh, sabotime, emulacione, krisma pushkatimesh, sihariqe fitoresh, që i bënin të pranishmit të rrënqetheshin dhe strukeshin. Gjatë ditëve dhe netëve Shekspiri, Dante, Niçe, hyjin e dilin dhe sillnin kush pak oriz për një supë, kush një copë mish, kush një kokërr mollë a ndonjë vile rrush, kush ca ullinj. Shopeni s’lëvizi nga pianoja.
Kaluan më tepër se tre muaj nën jorgan.
Kjo që po ndodh me këta të dy, Lemanin dhe këtë tjetrin, është një Komedi Hyjnore, tha një ditë Dante. Unë mund ta pranoj ty Shekspir që ata janë një Romeo dhe Xhulietë pa Montegë dhe Kapuletë, me aristokratë dhe komunistë. Ta pranoj edhe se kjo që po ndodh me këta ështe e bukur, madje shumë e bukur, po deshe edhe pafundësisht e bukur. Por a është e gjitha kjo diçka që vlen ?! Për mua, kjo që po ndodh këtu është një rrëshqitje e pandalshme, një mbytje në bukuri, aq e thellë sa prej andej ata nuk i nxjerr dot më asgjë.
Një mbrëmje u hodh Shekspiri: Dëgjomëni mua që jam më i madhi i të gjithëve; Sado aristokrate Leman Ypi, sado shpirtmirë ky komunist, sado universal ti Dante, sado i pavdekshëm ti Niçe, sado i ëmbël ti Shopen, çfarë po ndodh në këtë skëterrë vëllavrasëse me emrin Shqipëri ne nuk e ndalim dot. Prandaj kjo mbytje në poezi e këtyre të dyve, kjo arratisje e pafundme në formën e këtij vetëharrimi katastrofik, sado e ëmbël për ne dhe për ta, një ditë duhet të marrë fund.
Ashtu u bë.
Të nesërmen Lemani vdiq.
Në varrim komunisti tha; Futmëni në dhe’ edhe mua bashkë me të.
Pas një muaji vdiq edhe ai.

Marre nga muri i fb i Edison Ypit, 29 tetor 2019

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.