Kristo Floqi Dramaturg, (Korçë 26. 6. 1876 – Tiranë 29.12.1950)
nga Leka Ndoja
Autor i njohur i viteve ‘20-’30.
Shkroi katër tragjedi me temë kombëtare historike. Shkollën e mesme dhe studimet universitare i kreu në Athinë. Më 1899, fitoi Doktoratën në Drejtësi. Ushtroi avokaturën për disa vjet në Greqi dhe pastaj në Shqipëri. I ndjekur prej qeverisë turke, si pjesmarrës në lëvizjen kombëtare,
emigroi në Amerikë, ku drejtoi për disa kohë fletoren Dielli.
-Bashkëthemelues i Federatës panshqiptare Vatra. Në kohë të qeverisë së Vlorës emërohet kryetar i gjyqeve civile e penale.
-1915: Sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Drejtësisë në qeverinë e Durrësit në kohë të Ëiedit.
Emërohet prokuror në gjykatën e Korçës.
Gjatë kryengritjes së Shqipërisë së Mesme, shpërngulet në Shkodër, ku ushtroi avokaturën.
-1920 në Tiranë, emërohet Ministër i Arsimit në Kabinetin e Iliaz Vrionit. -Zgjidhet deputet i Dibrës, pastaj i Korçës.
-Më 1929 emërohet anëtar i Këshillit të Shtetit.
-Nënkryetar i Këshillit të Shtetit më 1941-42.
Ka drejtuar të përkohëshmet Dielli (Boston), Agimi (Shkodër 1919),
Fletoren e Amerikës, Zëri i Popullit dhe Indipendencën e Tiranës.
Kristo Floqi hartoi katër drama, gjashtëmbëdhjetë komedi, gjashtë vëllime në poezi e satira, vepra juridike e letrare dhe mjaft artikuj deri në vitin 1944.
Në vitin 1947, Komiteti Ekzekutiv i Tiranës i sekuestroi shtëpinë dhe mobiljet – duke e lënë të banonte me familjen në varfëri – në një hapësirë të vogël në katin përdhes – bodrum. Vdiq në spitalin e Tiranës, me 29 dhjetor 1950.
Falenderojmë Dr. Henrik Kaçulinin për saktësimin e të dhënave rreth jetës së Kristo Floqit. Pasi kishim botuar në Fjalorin Enciklopedik te ISKK, vll. 2 D-G, gabimisht një të dhënë, të marrë nga Robert Elsie “History of Albanian Literature” si të vdekur në burg.
Veprat:
Drama: Fe e kombësi; Karlo Topija; Pirro Neoptolemi; Triumfi i lirisë.
Komedi: Rrogat e nëpunësvet; Lojnat e studentëvet; Do të vras vedin; Vllazni e interesë; E bij’e Bankjerit; Dhandërr me përdhuni; Merre ta marrim; Ndér e qytetëri; Kundërshtarët e prikës; Pësimet – Mësime; Zi e më zi; Reklamë e blofë; E mbes’e Krahinarit; Tetua e Karlit; Akraballëket; Ministri kandidat.
Vepra Juridike e letrare: E drejta themelore; Administrata; Ekonomi politike e shoqërore; Patriotismë e nacionalismë. Poezi e satira: Tingëllimet e zemrës; Shkëndija; Shqiptarët; Qerthulli politik; Epope e Korçës ose Dëshmorët e Rilindjes; Dëshira e vërtetë e Shqiptarëvet.
Në AQSH ne fondin e Kristo Floqit ruhen disa vepra në dorëshkrim; një Fjalor i gjuhës shqipe dhe një fjalor greqisht-shqip.
Burimet e shfrytëzueme:
Robert Elsie, History of Albanian Literature, New York, Columbia University press, 1995; Dukagjini, [V. shqip], Pejë, 1996; Karl Gurakuqi, Shkrimtarët Shqiptarë (Histori e letërsisë shqipe, pjesa II: Rilindja), nën kujdesin e Ernest Koliqit, bot. 2, Pakti, Tiranë, 2008, F. 249.
Leka Ndoja –
Dokumenti i sekuestrimit të shtëpisë së Kristo Floqit – nga Komiteti Ekzekutiv i Tiranës siguruar nga Dr. Henrik Kaçulini, studiues dhe familjar.
Leka Ndoja