14.5 C
Tirana
E premte, 1 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Homazhi i ish-ambasadorit italian Paolo Foresti për piktorin Emin Shaqja – përgatiti Aleks Martin Kapllaj

on

|

views

and

comments

Piktori Emin Shaqja
Piktori Emin Shaqja

Homazhi i ish-ambasadorit italian Paolo Foresti

për piktorin Emin Shaqja

përgatiti Aleks Martin Kapllaj

Në profilin e tij, ish ambasadori italian në Shqipëri, Paolo Foresti jep lajmin e ndarjes nga jeta të piktorit Emin Shaqja, që jetonte në Itali prej 20 viteve, pikërisht në zonën e arbëreshëve në Kalabri.
Njëkohësisht, ish-ambasadori ka folur edhe për eksperiencën e takimit me Edi Ramën, ku pikturat e të cilit i konsideronte teknikisht të realizuara por që ishin të pashpirt, ndryshe nga pikturat e Shaqja-s që vazhdojnë të flasin e tregojnë me pejzazhet dhe portretet e tij tani e në përjetësi.
Emin Shaqja, është nga ata artistë që zbulohen dhe vlersohen post mortum. Lexuesit dhe të pasionuarit pas artit dhe pikturës, mund të shohin me sytë e tyre diferencën mes pikturave të Emin Shaqja-s dhe Edi Ramës, të vlerësojnë artin e të parit, dhe përpjekjen e pa realizuar të dytit, sepse arti pa shpirt nuk mund të jetë i tillë.
Në statusin e tij, Foresti nënvizon se Emin Shaqja: “Përpara se të ishte një artist i madh ai ishte një njeri i madh: i urtë, i ndjeshëm e gjeneroz. E kisha njohur në Tiranë në fillim të vitit 1993, kur shkoja në kërkim të talentëve të panjohur. Shoferi dhe shoqëruesi im, Luli Kazazi, e kishte kuptuar që donja me të vërtetë me njoftë shqiptarët e më çonte përherë në vendet më të pamenduara…
.
Emin Shaqja - Vjeshte me shi
Emin Shaqja – Vjeshte me shi
Një ditë, më drejton përmes një labirinti të disa rrugëve të ngushta plot me baltë, mes tendave të varfëra në periferi të Tiranës, që në atë kohë kishte 250 mijë banorë e ishte i kufizuar në qendren e ndërtuar në epokën fashiste me shtesat e mëvonshme nga regjimi komunist. Arritëm para një ndërtese anonime e të varfër që më kujtonte më shumë favelaset e Rio de Janeiro, sesa kryeqytetin e Shqipërisë. Ndërtesa ishte e vogël e pa sovutim, por e rregullt dhe e pastër.
Në një magazinë të vogël të aneksum me shtëpinë, ishte studioja e piktorit Emin Shaqja plot me thasë gjunte, me të cilat trasportoheshin ndihmat italiane e ndërkombëtare, të cilat pas përpunimit, artisti pikturonte në to veprat e tij. Pikturat ishin të vendosur njëri mbi tjetrin në mënyrë të rregullt, që lejonin një shikim të shpejtë. Dallova shumë piktura interesante, por dy sidomos më tërhoqën vëmendjen për freskinë dhe përsonalitetin e tyre.
Në të vërtetë isha koleksionues i pikturave me bojë tempera napolitane, e isha pak i interesuar për atë gjini pikturash, por piktori ishte në kushte të varfërisë ekstreme e duhej absolutisht t’i vija në ndihmë. Vendosa t’i blejë duke menduar të bëj një veprim të mirë, por nuk ishte ashtu. Duke i parë, kur Emini m’i tregonte, kuptova se pejsazhet dhe portretet më pëshpërisnin t’i merrja me vehte, sepse do të më tregonin histori, që i dinin vetëm kush i ka jetuar, e ata i kishin jetuar.
Ish ambasadori italian në Shqipëri në fillim të viteve ’90, vazhdon në statusin e tij; “Pak kohë më vonë Luli më çoi të vizitoj studion e piktorit të ri Edi Rama. U gjenda në një lokal mansardë tepër të madh e shumë të mirë. Nuk mungonin telet, penelat me ngjyra siç mungonin në magazinën e Eminit. Pikturat ishin teknikisht të bëra mirë, por pa shpirt. Të dy kishin bërë studimet artistike por me eksperienca të ndryshme: Emini djali i popullit e Edi, djali i elitës së Partisë së Punës. E kuptova menjëherë, duke e parë me sytë e mi, sesi Enver Hoxha kishte lindur fëmijë dhe jetim. Emini në kohën e rrëmujave të 1997, arriti të trasferohej në Itali, në Kalabria, në zonën e arbëreshëve, ku ka jetuar me familjen me përultësi me kushte minimale jetese, por me një dinjitet të madh.
Do të më mungojë shumë zëri i tij i butë e ai respekti me të cilin u drejtohej të tjerëve pa marrë parasysh kushtet sociale, kultura apo rangu shoqëror që u përkisnin. Shpirti i tij do të vazhdojë të më bëjë shoqëri duke më folur përmes pikturave të tij, derisa të ritakohemi në një dimension tjetër, në të cilin arti do të japë shpërthimin ndjeshmërisë së përjetshme.

 

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.