Gazeta – fuqi publike Lazër Radi 1937 (pjesa e I)

0
11
Lazër Radi 1940
Lazër Radi 1940
Lazër Radi 1940
Lazër Radi 1940

Gazeta fuqi publike nga Lazër Radi (Pjesa e I)

Studime gazetarie – Pjesa e parë

Duke filluar nga artikulli i sotëm, po u japim këndonjësve tanë një pasqyrë sintetike të gazetarisë. Të zhvillimit dhe të rolit të saj në historinë dhe jetën e kombeve. Siç do të konstatohet edhe prej vetë këndonjësve, studimi ynë do të jetë krejt objektiv dhe i bazuar në shkrimet me vlerë të dijetarit dhe gazetarit të dëgjuar Prof. Paolo Orano. Dhe fillojmë me pyetjen?

Çështë gazetaria?
Gazetaria para së gjithash është fuqi publike. Gazetaria është funksion polemik, propagandë, proselitizëm, është gjykim i ngjarjeve, i veprimeve, i parimeve, i metodave të atij që qeveris: Gazetaria është apologji ose dënim, është pretezë e së vërtetës dhe ka për objektiv sundimin e opinionit publik. Gazetaria nuk është periodiçizëm botimesh, gazetaria është në histori manifestim kritike e kontrolli e cila, duke filluar që prej perëndimit të Ancien Regime-it, pak nga pak futet në grindjet fetare, në të drejtat, dhe më në fund, mbruhet dhe shpallet krejt politike dhe polemikat e ideve dhe programeve formon brumin e aktivitetit të sajë, të cilit pushtetet nuk mund t’i bëjnë ballë dhe, duke tërhequr mejtimin në fushën e praktikës politike, tendencat i kthen në korrente, korrentet në parti, partitë në forca që vendosen njëra kundrejt tjetrës, mbi fatet formale dhe substanciale të pushtetit.

Ku e ka origjinën opinioni publik?
Opinioni publik, i cili është aspekti psikologjik i shoqërisë moderne, besohet se origjinën e tij e ka në turbullimet fetare të Reformës Gjermane. Opinioni publik është fenomen dialektik. “Bërthama e parë e opinionit” e pra e nji krize të besimit, nuk mund të ishte veç fetare. Protesta kalviniane e bashkuar me atë lutheriane, dhe me atë filozofike, që nisin prej Leonardit, Brunos dhe gjer tek Galilei, goditën rëndë dogmatizmin fetar. Kështu doemos mori formën e opinionit d.m.th. të tezës, e pra, pozicioni, grindjeje, konflikti dhe beteje. Opinioni publik kërkon popullaritet. Dhe vetëm feja kishte popullaritet, vetëm qënia pro e kontra fesë mund të ngjallin interes. Në gjëndjen shpitërore sinqerisht të turbulluar të shumicës së popullit të Gjermanisë, të Francës dhe të Anglisë, apologjija në fillim, pamflet-i, që shpejt bëhet i dënuar dhe periodik, propaganda e kabalicizmit që mbrohet dhe e protestantizmit që sulmon, veprojnë duke ngjallur kështu nevojën e këndimit, të mjeteve të argumentimit, të bisedimit, të arsyetimit, të bindjes. Bisedimi është publik sepse është i pafrenuar sentimenti që e shtyn; është e natyrshme që ky (bisedimi) të kërkojë të gjitha mjetet ndihmëse dhe se ay i shtypit bëhet pa tjetër më i përshtashëm dhe më i përdorshëm për qëllimet e polemikës.
Karakteret e lëvizëshme të tipografisë kënaqin çfryrjen e mejtimit polemik, simbol i lumtur i lëvizjes së interpretimeve, i opinionevem i tendencave, me të cilën lind moderniteti e nga e cila lindet gazetaria. Dokumentat i gjejmë në Gjermani, dhe ca më tepër në Francë e mundësisht rreth periudhës së Kardinalit Richelien, në fazën hugenote të protestës fetare, në të cilën protesta hodhi rrënjë etnike e filozofike e mund të themi politike. Richelien personifikon fitoren e pushtetit politik centralist dhe Kalvini rishfaqet triumfant nën maskën e skeptikut aristokratik dhe fatalist, si shkatrrimtari mondan i parimeve dhe i disiplinës në Ancien Regime-it, dhe, më i vendosur e më i rreptë, nën atë të gazetarit të difamatorit të pafre që propagandoi të gjitha idetë – rrënjë të doktrinës shoqërore dhe politike që ushqeu më vonë Revolucionin Freng.
(Shtypi, e enjte 23 dhjetor 1937)

Related Images:

Artikulli paraprakNgjarja më e trishtë e krejt rrëfimeve të mia.. Bedra Kaba (pjesa e IV)
Artikulli tjetërJozef Radi – Rrëfe diçka tanden
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.