Të gjallë e të dekun bashkë… nga Elona Çuliq

2
15
Elona Çuliq
Elona Çuliq
Elona Çuliç
Elona Çuliq

Të gjallë e të dekun bashkë…

nga Elona Çuliq

***

Ky shkrim asht i nji vajze të quejtun Elona Çuliq, të cilën unë nuk e njof… Sot ajo ka mbrritë në tavolinën teme të punës, përmes djalit të nji mikut tim, të cilin për dreq as atë s’e njof (si duhet!!… megjithse filli i njoftjes diku asht!) Pra, u banë disa mosnjoftje të mbledhuna bashkë… po mosnjoftja ma magjike, asht ajo përthithja e pandjeshme që ka fryma e këtij shkrimi brilant,  arti e ksaj vajze të quejtun Elona, e cila ka marrë përsipri me kompiuterizue do blloqe fletoresh “me kuadrata” ku ndryhet bashkë me magjinë e nji bukurshkrimi vepra “Të fyem e të poshtnuem” e Dostojevskit, përkthye hapsanave komuniste prej Nazim Saitit. Si duket ai trupin e kishte të burgosun në Burgun e Burrelit, po jo shpirti i tij shpend lirie… Kjo vajzë s’e ka marrë përsipri kët pune njashtu thjesht, e n’mënyrë mekanike kët, e me e “hjekë qafet” si thuhet, po asht mundue me e bartë shpirtin e këtij artisti, (që kurrë s’mundi me e shfaqë vedin n’at përmasë që ai e kishte n’vetvedi) dhe me e pru njashtu gandull ndër ne… Nejse, mos t’harrojmë se Nazimi asht përpjekë mjaft, e diçka ka mujtë me e qitë në dritë nga terri i hapsanave të paprecedente shqiptare…
E falenderoj kët dorë delikate vajze, që lexon shumë ma përtej asaj çka shkruejnë gishtat e lehtë të saj… e na e bjen kaq natyrshëm e magjishëm ket dhimbje burgu përmes shkrimit të saj… j.radi
6 gusht, 2013

Nazim Saiti 1963
Nazim Saiti 1963

Kur u njofta me përvuejtjet e viteve në Burgun e Burrelit, nuk kisha si mos me u gëzue që përkthimet e tij të veprës së Dostojevskit, ma në fund po çliroheshin nga fletoret e vjetra me kuadrate, shkruem me një kaligrafi qelibar. Aq e pastër dhe e kjarte ishte ajo kaligrafi, saqë gjatë leximit më përfytyrohej ai, i dobët, me fytyrën e vrame  e rrasun mbrenda kuadrateve të fletores që shkruente me vëmendje, me kujdes, pa asnji, asnji gabim drejtshkrimor a gramatikor. Unë nuk e kam njoftë at njeri, por ndiej se kam humbë shumë! Dhe jo vetëm unë, por edhe familja e tij, njerëzit e afërm apo të njoftun, madje edhe kojshitë, edhe roja e pallatit përbri kanë humbë, apo shitësja e bukës në cep të pallatit, që prej kohësh nuk e ndig’jon ma shprehjet “faleminders”, “të lutem” dhe “ditën e mirë”. Dyqanet e bukës frekuentohen ma së shumti nga njerëz që e rrumbullakosin kafshatën e mbijetesës me numra. Kështu nji shitës bukë ndigjon vetëm: 1, 2, 3… e kështu me rradhë. Që mos ta humbi fillin, po thosha se kam humbë shumë që s’e kam njoftë N. por amá mos t’ju duket e çuditshme, kur them se e kam njoftë nëpërmjet kaligrafisë së saktë deri në dyshim, të pastër deri në habi, e të kujdesshme deri në përmallim…
Dhe nuk ekzagjeroj aspak kur guxoj të them se ia kam msue edhe huqet për korrektësi, apo hapin e lehtë n’valëzimet e gërmave n’mbrendësi të kuadrateve të fletores. Për mos me thanë që e përfytyroj edhe tuj dredhë ndonji cigare, ashtu kambturqisht e tuj u gajasë me Ivan Matveiçin e burgosun n’krokodilin “e shkretë”.  Apo tuj i shkà butësisht dorën flokëve t’mëndafshta të Elena Ivanovnës, a tuj ngacmue me ironi kryefortsinë e Polina Aleksandrovnës kumarxheshë. Tana këto e shumë të tjera mundem me i përfytyrue, sikur i ka jetue edhe ai, ngujuem në nji dhomë muret e së cilës edhe sot duhet t’jehojnë psherëtimën e atij lapsi që ngutshëm rrëfehej ndër fletore.
Të tillë efekt grishës ka ky njeri i panjoftun, që tuj kenë i burgosun e brengosun mundi me çlirue shpirtin e tij e me ju lanë trashëgimni t’bijve të vet edhe neve dëshminë se: “mund të na privojnë nga liria fizike, por kurrë nga ajo shpirtnore, sepse vetëm shpirti nuk din me heshtë”!

Related Images:

Artikulli paraprakLeon Tolstoj – Besimi në vete dhe te të tjerët…
Artikulli tjetërDebat mbi Judaizmin: Ariana S. Bino – Dhimitër Kristo
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

2 KOMENTET

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.