Rikthimi i Ivanajt përmes veprës së plotë të Lazër Radit – nga Jozef Radi

0
10
Kopertina
Kopertina "Mirash Ivanaj" Ministri i Hekurt - nga Lazer Radi
Kopertina "Mirash Ivanaj" Ministri i Hekurt - nga Lazer Radi
Kopertina “Mirash Ivanaj” Ministri i Hekurt – nga Lazer Radi 

Rikthimi i Ivanajt përmes veprës së plotë të Lazër Radit

nga Jozef Radi

Ditën e shtunë me 21 korrik, në orën 21.00, në qytetin e Prizrenit,
me rastin e Panairit të Librit 2018, Shtëpia Botuese “Jozef”,
do të paraqesë veprën e Lazër Radit kushtuar Prizrenit,
qytetit të tij të lindjes: “Mjegullnaja e nji Kohe të Largët”.
Së bashku me të, do të prezantohet për të parën herë
edhe vepra e re e posabotuar kushtuar vëllezërve Ivanaj:
“Mirash Ivanaj – Ministri i Hekurt” e po këtij autori.
Prania e kujdo në këtë takim me lexuesit,
do të jetë një kënaqësi për organizatorët e këtij prezantimi…
.
Prizren - Marashi
Prizren – Marashi

Rikthimi i figurës së intelektualit dhe eruditit Mirash Ivanajt, përmes një botimi të ri, tashmë të plotësuar e të redaktuar me kujdes, 23 vite mbas botimit të parë prej Dr. Lazër Radit, është një ngjarje që meriton vëmendje dhe përshëndeje. Edhe pse ky lloj vlerësimi nuk bën më pjesë në etikën tonë, le ta trajtojmë këtë rikthim të plotë si pjesë e korpusit të veprës së plotë të autorit, me ngjyrat më të thjeshta të mundshme, si dëshmi e një pune që s’ka rreshtur së plotësuari, edhe pse vazhdimisht ka shkuar dhe mund të shkojë e vënë re, e patrajtuar si duhet po edhe e shpërfillur qëllimshëm… Kjo gjë tashmë nuk përbën risi, dhe pak rëndësi ka. E rëndësishme është që sot, (22 shtatori i vitit 2018 përkon edhe me rastin jubilar të 65 vjetorit të largimit nga jeta të profesor Mirash Ivanajt) kjo vepër rivjen në formën e saj më të plotë, me gjithë përpjekjet e autorit në të gjallë të tij, për ta plotësuar, saktësuar dhe pasuruar, dhe të përcjellë në kohra më të paqshme e më zemërgjera ndaj vlerave dhe personazheve. Kjo vepër tashmë e plotë, duhet konsideruar si ndër përpjekjet më serioze për ta sjellë sa më të vërtetë, më të plotë e nga më sa më shumë burime figurën e profesor Ivanajt, po njëherësh edhe për të dëshmuar se nuk ka qenë fort e lehtë për t’ia mbrritur kësaj pune.

E nisur qysh herët, që në rini të autorit, ajo ka vazhduar kohë më paskur Ivanaj ishte mësues në Gjimnazin e Shkodrës, Ministër i Arsimit, e në itinerare tjera të asaj jete, që kulmojnë tragjikshëm me fatin e Profesor Ivanajt në burgjet komuniste, duke u bërë dhe kjo figurë pjesë e krejt asaj klase intelektuale shqiptare që pësoi padrejtësisht për më shumë se një gjysëm shekulli diktaturën më barbare. Lazër Radi mbetet i pari që shkroi me kurajo për ta nxjerrë nga heshtja Ivanajn, përmes shkrimeve, më pas përmes arkivave, gërmimeve, studimeve, përkthimeve, botimeve… duke dëshmuar se sa e rëndësishme është rimëkëmbja e kujtesës kombëtare përmes figurash si Profesor Ivanaj, këtij reformatori i madh i shkollës shqipe. Është thelbësore jo vetëm hedhja dritë mbi një figurë të tillë të kulturës dhe politikës shqiptare, po edhe përpjekja për ta afruar me lexuesit dhe studiuesit e ditëve të sotme, që mbas asaj ploje që pësoi kultura dhe intelektualët shqiptarë, mbas atij gjysëmshekulli barbarizëm nën diktaturën komuniste, figurat më të ndritura të kësaj kulture duhet të rikthehen në piedestalet e mbetura bosh prej cinizmit të skajshëm politik, që s’po gjen forcë të ndrrojë fytyrë. Libri në fjalë është përtej përmbledhjes së dy librave “Misteret e nji Ministri” dhe përkthimit e studimit tejet cilësor të vëllezërve Ivanaj “Epoeja e Njeriut”. Këtyre dy veprave u është bashkuar edhe nji pjesë e dorëshkrimit të Beqir Sinanit, i cili ka punuar me Mirash Ivanajn për shumë kohë në dikasterin e Arsimit dhe e ka njohur nga afër figurën e tij dhe e ka vlerësuar mjaft edhe punën e tij në dikasterin e Arsimit shqiptar. Këtij libri i janë bashkangjitur gjithashtu edhe disa letër-këmbime që autori ka pasur me institucionet për të siguruar vendimet gjyqësore, si dhe letërkëmbimi me mbesën e Profesor Ivanajt, Drita Ivanaj, po edhe me miq të tij intelektualë si: Jakov Milaj dhe Beqir Sinani, çka e kanë plotësuar edhe më tej figurën e Ivanajt po në të njejtën kohë dëshmojnë edhe gjithë përpjekjet e bëra nga autori për plotësimin dhe thellimin e kësaj vepre, jo vetëm si vullnet po edhe si gjest intelektual që këto vepra i solli përmes vetmohimit dhe mospasjes së mbështetjes nga askush…
 Ankona, prill 2018
.
.
.

Related Images:

Artikulli paraprakFundi i trishtë i Romanovëve – vrasja që shënon preludin e masakrave të shekullit XX nga Albert Vataj
Artikulli tjetërTrungu i Princërve Gjika, në udhëheqjen e Rumanisë. nga Ndoc Selimi 190 vjetori i Lindjes dhe 130 vjetori i vdekjes së Elena Gjikës
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.