Republika e Askundit
nga Elona Caslli
Në këtë ditë përvëluese gushti, kur mezi mbushesh me frymë, nuk e di nëse bëj mirë apo keq që i shkruaj këto fjalë, por, duke qenë se në këtë vend asgjë nuk funksionon mbi një rrafsh logjik, ndoshta edhe unë mund të dorëzohem përballë pamundësisë për të gjetur arsyen e këtyre fjalëve.
Para disa ditësh isha në një aktivitet. Ndër të pranishmit ishte edhe Elsa Demo. Recitoi një poezi të Ervin Hatibit.
Sa bukur tingëllonte Hatibi në zërin e Elsës, ose sa natyrshëm hynte Elsa në poezinë e Hatibit, ose të dyja bashkë, ose… Ka kaq shumë “ose” në ekzistencën njerëzore, sa kjo fjali mund të mos mbaronte kurrë.
E përshëndes Demon. E pyes:
“Ku je tani?!”
“Jam askund”, më përgjigjet.
Elsa Demo është askund.
Nuk ka një ekran ku ta shohësh e ta dëgjosh. Nuk ka një hapësirë të përjavshme ku prania e saj të të kujtojë se mendimi, kultura dhe fjala e mirëmenduar mund të jenë ende pjesë e jetës publike.
Duket se në Shqipëri shumica e të tepërve është gjithkund, ndërsa pakica e të paktëve është askund.
Dhe pyetja lind vetvetiu: A mund t’ia lejojë vetes shoqëria shqiptare që një gazetare kulture e një niveli të dallueshëm, të respektueshëm dhe të rrallë si Elsa Demo, të jetë banore e Republikës së Askundit?
A ka Shqipëria kaq shumë Elsa Demo, saqë mund të mos i bëjë përshtypje mungesa e njërës prej tyre?
Unë mendoj se jo.
Njerëzit, që mendojnë, janë të paktë kudo, por në Shqipëri, ku zhurma shpesh ngatërrohet me zërin dhe dukja me praninë, mendimi i mirëfilltë duket se ka vetëm dy mënyra për të mbijetuar: ose të emigrojë, ose të tërhiqet në Republikën e Askundit, në mënyrë që të mos deformohet deri në atë pikë sa të mos e njohë më veten.
Ndoshta ky është edhe paradoksi ynë më i madh. Ata, që duhet të ishin askund, janë gjithkund, ndërsa ata, që do të duhej të ishin gjithkund, janë askund.
Dhe kështu, ngadalë, Republika e Gjithkundit zgjerohet, ndërsa Republika e Askundit mbushet me njerëz që kanë ende diçka për të thënë.
Post Scriptum: Republika e Askundit është e mbushur plot me mendim, kulturë dhe dinjitet. Republika e Gjithkundit është e mbushur plot me mediokritet, zhurmë dhe poshtërsi. Ndoshta prandaj e para është askund, ndërsa e dyta është gjithkund.
Elona Caslli