Poeti shqiptar, që i mori gjumin, Frank Schirrmacher… nga Ermira Dine

0
11
Djaloshi Martin Camaj
Djaloshi Martin Camaj

Poeti shqiptar, që i mori gjumin, Frank Schirrmacher

redaktor i gazetës gjermane Frankfurter Allgemeine…

nga Ermira Dine

Si e apasionuar e literaturës, sidomos e poezise ndjek emisionin Literatuklub.
Është shënuar, e diel 29 Prill, ora 10:44 deri 11.59, tek stacioni 3 SAT, një stacion që shihet në Zvicër, Austri e Gjermani, e ku diskutohet për librat më të lexuar në gjuhën gjermane. Dhe ndjek me kënaqsi figura të poezisë dhe pres të dëgjoj ndonjë varg që t’më pëlqejë… kur, sot papritur… “der albaniche Dichter…” këto fjalë, më erdhën si shigjeta në vesh…
“A e dëgjova mirë?!”
Ndërkohë, biseda vazhdon.
Ilija Trojanow është shkrimtar dhe përkthyes që merr pjesë në diskutim dhe tregon mes të tjerash, anekdotën e përjetuar midis tij dhe redaktorit të gazetës gjermane Frankfurter Allgemeine, Herr Frank Schirrmmacher (që vdiq para ca vitesh) dhe mos u çuditni, redaktor i njohur në gjithë Gjermaninë, e merr në orën 02.00 dhe i thotë… pasi kishte lexuar siç duket, vargjet e poetit të panjohur shqiptar dhe i mbetur pa gjumë prej asaj që kishte lexuar, e telefonon në 02.00 të natës dhe i thotë… Ju lutem më tregoni për këtë poetin shqiptar, Martin Camaj… dhe flasin gjysëm ore mbi poetin shqiptar…
Mbeta e shtangur… sepse unë nuk e njoh fort mirë poezinë e tij, mendova e turpëruar nga vetja… E pra një njeri kaq i famshëm e ka vlerësuar, aq sa nuk priti as mëngjesin, të mësonte për këtë poet… dhe ai e ka poezinë si pastiçieri miellin. Sa i veçantë do të jetë ky poet…
Ndërsa, mendoja me vete dhe kërkoja të afrohesha me camajn, e postoj këtë lajm në FB…
.
Frank Schirrmacher Frankfurter Allgemeine
Frank Schirrmacher – Frankfurter Allgemeine
Kam një mllef, karshi poetëve të njohur, që akoma promovohen për Nobel! Ata pushtuan gjithë hapësirat e fjalës, siç bëjnë vetëm ferrat dhe grëmi… ndaj kam një trishtim, do të doja t’i akuzoja për mashtrim…
Pse emrat e poetëve si Camaj nuk u artikuluan kurre në shkollat tona… u trajtuan sikur të mos kishin jetuar e të mos kishin shkruar kurrë….
Vargjet e mësuara në rini, të rrinë të ngulitura në kokë dhe po të duash t’i shkallmosh, nuk i shkallmon dot. Janë aty! Si t’i shkallmoj ato vargjet e Kadaresë, “Ku t’i kërkoj rrënjët e tua parti…” që na duhej t’i mësonim si papagajtë… ndërsa unë shkruaja… partia na ka hedhur vargonjtë në qafën e vargut! Apo Shqiponjat fluturojnë lart… kur ne i strukeshin të vërtetës si minjtë dritës… Mua më shkruhej, Atdheu im, fole ku vezët ve dhuna, që zogjtë i çel mjerimi…
I kam shkruar një herë mbi një fletë me kuadrate të zbehta, të shkruara ngjeshur. Ja dhashë një kushëririt tim t’i lexonte, rrugës për në Shkodër… si dhuratë… Adnani e lexoi shpejt, aty për aty, e palosi si hajmali dhe e futi në gojë, si karamele…
E kujtoj shikimin tij, si prej një planeti tjetër…
As në shtëpia nuk kishte vend për vargje, se dhe shtëpija nuk qe e jona… E hapnin sa herë e kur të donin, me shprehjen magjike, pa kuptim, në emër të popullit… të popullit, që zvarritej ditëve, netëve, nëpër rradhat e mundimit, për të mbajtur frymën gjallë, se shpirti tashmë qe tretur me kohë…
Me kujtohet një italian, kishte ardhur me grupet marksiste-leninste në Shkodër, nga që kishte dëgjuar fjalën… A more bukë? A more vaj? E kishte interpretuar si Amore dhe kur shkoi në Itali tha atje fjala me e dëgjuar, ishte fjala Amore. Shikoni çfarë mrekullie bën socializmi?
Ata si Martin Camaj, nuk do pranonin çmime me emra zvarritjes njerzore, nga ata që poetët e rinj në litar çuan…
Vetëm në Shqipëri ndodh, që disidentët, qenë njëkohësisht të përkëdhelurit, e oborrit partiak….
Heidelberg, 29 Prill 2018

 

Related Images:

Artikulli paraprakHija e Fmija – nga Agron Gashi
Artikulli tjetërMësoj nga çdo ditë e jetës sime… nga Fatbardh Marku Cv
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.