back to top
32.5 C
Tirana
E diel, 21 Korrik, 2024

Hija e Fmija – nga Agron Gashi

Gazeta

Agron Y. Gashi
Agron Y. Gashi

Hija e Fmija – nga Agron Gashi

(N’vend t’falënderimit për ata që m’uruen)

Dëftimi nis aty ku fmija nis të mëkambët, të ecë i vetëm, me hapa dredharakë, qoftë pa ndonji ekuilibër t’madh, atëherë ku përiheri me kambë luen edhe duert si flatrat e nji zogthi tuj u përpjek’ me mbajtë drejtpeshimin, dhe provon t’mbrrijë deri n’fund t’hijes së sh’pisë, qoftë kjo hije e nadjes, kur dilli ngjitet nja tre konopë n’qiell apo nji konop pa perëndu. Dhe, hija e sh’pisë dukej se rritej ma shumë para perëndimit të dillit, tuj qenë se dritoret si sy dhe dera si gojë, ishin kthye kah lindja, ndaj shikimet n’oborr, kufinin i hijes e banin ma t’theksuem.
Vija e hijes ish shenjë e nji kompasi natyror, që besohej se deri aty ku e mbërrin fmija e ruen ora e sh’pisë, apo syni i nanës. Si fmijë, po e kalove hijen e sh’pisë, nana duhej të thoshte “I ka kalue të dymbdhjetë muejt”, edhe nëse ai ish dhjetë, apo edhe njëzet e katër.
Nji nadje, fmija u nis nga odniku prej dheu, tuj u ngatërrue n’opinga lëkure mzorësh, deri te pragu, me dorën e majtë tuj e shtrëngu fort ansoren e derës, me kambën e djathtë në prag, nji provë belbzimi kjo n’ecje, si në t’rrxuem, ku kamba e djathtë provon ta ngrehi t’majtën, pastaj sprova tjetër për të ndenjë qiri në prag, sa për t’hedhë shikimin kah bota e madhe rrethue zakonesh t’mbjelluna n’shpirt, e ndame diku n’mes manit të zi dhe arkës së bunarit t’hollue qekerrke, marue pa i ardhë nana nuse.
Përderisa fmija hedh kambën e djathtë përtej pragu, tuj shtrëngu kyçet dhe muskujt nga shputa e deri te qafa, lutjet dhe uratat e nanës bahen trefish ma t’forta, shenjë e lavdisë, e triumfit të ecjes n’kambë t’veta mbi zhagitjen e dymbëdhjetë muejve dhe ma shumë se katër stinëve prej sa ka pa të bardhën dritë, kur ka qa sa nuk i ka plasë korzat zanore, t’holla si fija e flokut, t’buta si mëndafshi dhe t’njoma – ujë. Jehu i zanit, edhe pse se nuk i kish kalue as dy mure të cilat bajnë hije herë ma t’lehtë e herë ma t’randë, varësisht prej rrotullimit t’dillit, thuhet se ia ka çliru mushknitë, ia ka zgjanu zemrën sa i ka ngazëllye edhe gurtë dhe trarët e sh’pisë, po s’ka arrit’ ta zë hijen, ta mposhtë perandorinë e saj me hapa t’vogjël, që ngatërroheshin në gurtë kryeçuem nga dheu, që ftyrën nanës ia banin dhé.
.
Agron Gashi - përtej punës
Agron Gashi – përtej punës

.

Hapat e tij kaluen edhe provën e gurëve dhe gungave t’dheut t’bamë tokë e fortë drejt barit të ngjeshun fort nga kambët e mëdha e t’vogla, t’trasha e t’holla, thundra e putra kafshësh, t’zeza e t’bardheme. Por, shputat e tij t’vogla, t’veshuna trashë, me çorapë qëndismash me tri t’dinueme nga duert që s’dinin me prá së vallëzuemi tanë natën e lume ndër kërrabëza, çorapë t’ngjeshuna për llastiku që s’janë as sandale, as këpucë, por nji lloj lkure deveje e regjun n’krip e n’prush. Mjaftonte që fmija të arrinte gjysëhijen e pikës së ditës, e cila nuk ish e madhe edhe pse sh’pia ishte dykatshe, me trenë të trashë, që s’mund t’i prekte grue as fmijë, po veç burrnimi të trashun zanit, n’kollitun e sipër si t’ishin tërbue, sidomos pas ndonji martese “fatlume”.
Edhe pse provat e ecjes, të ecjes me hapa të pamatun, fmija i kish ba rreth e qark dhomës së ditës, odnikut, dhomës së fjetjes deri te qoshet e orendive, duke provu edhe shkalltë e drunjta e t’shpeshta, që çonin n’katin e dytë, gjithmonë i shtrënguem nga duert e nanës, kjo prova e daljes n’oborr, andej ku hija e prente përgjysmë oborrin, ish tjetër gja.
Pasi kaloi gurtë si ajsbergë t’vogjël, duke u lëkundun para-prapa, majtas-djathtas, befas u ul mbi barin e shkelun t’përziem me kamomile. Kamomilet, edhe pse kokulun, ruanin njifarë gjallnie t’fshehun tej ngjyrës së vet, t’kthyeme në t’murrmë, të cilat në sytë e fmijës ishin pothuej çarçaf i verdhë, që binte dhe zgjohej me nanën natën e ditën, çarçaf i dalë boje, meqë ditëve t’nxehta i mbronte rrezet e thekuna që përshkonin tejpërtej dritores qelqta, rreze këto që fmijës i përloshnin sytë dhe e shtinin të teshtinte fort, sa që ia shkoklonin çdo pjesë të trupit, bash si lmezat kur rrahin degët e moll’s s’re në nji rrah t’rrpitë, e ato bien turrshëm monopatit.
I ulun, nuk merrte forcë të çohej, derisa nji dorë e fortë e shkoqi nga toka si cukël, jo si dora e nanës, por nji dorë si e hekurt e cila rrmisht e çoi n’kambë. Si ta dinte fmija i katër e pak stinve se ajo ish dora e t’atit që kurrë nuk e kish prekun dashnisht, i cili farfuritshëm kish dalë nga hija e kandit tjetër t’sh’pisë, i briti fmijës:
-Çou mashkull, mos u lig!
Nana, me njanën dorë n’mes, e tjetrën n’faqe, nuk ia ndante sytë fmijës, përderisa i shoqi po provonte ta mëkëmbte n’atë botë t’përgjysmueme nga fantazma hije që i peshonte qiella e dilli përmbi.
Sapo fmija u shkoq nga dora e fortë, përvajshëm ish ngjeshun për gjoksi t’nanës, i strukun si në nji strofull t’braktisun me vjet të tana, e jo nji ças ma parë. Nanës i ishte rrëqethun trupi, i ish ngri gjaku dhe ishte fut brenda, pa zhurmë, njashtu siç futet nji e humbun natën n’kishë.
Fmija, që donte ta kapërcente hijen, isha unë, pa ditë se matanë saj, bota nuk (k)ish veç shkëlqim dhe se hija e sh’pisë kudo do më ndjek, ashtu si lutjet e nanës dhe sytë e saj, që m’shohin tuj kapërcye hijen e tuj andrru me u rinis prej nga kam ba vajin dhe hapin e parë.
.
Marrë nga muri i fb i Agron Gashit, 26 prill 2018
 

 

Related Images:

More articles

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Portali Radiandradi.com, prej 11 vitesh dhuron kontribute të përditshme në shumë fusha të kulturës, historisë dhe vlerave shqiptare. Herë pas here siti ka nevojë për mirmbajtjeje, rikonstruktim si dhe rikonceptim në formatin letër. Për ta mbajtur këtë punë shumvjeçare, ndër më seriozet dhe më të lexuarat që të vazhdojë aktivitetin bëhet e domosdoshme mbështetja e lexuesve.

Jozef Radi

Redaktor i Radi & Radi

Artikujt e fundit

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.