Në Burgun e Spaçit me Miqtë e gazetarëve mbas 35 vitesh – etyd nga Jozef Radi

0
14
Vangjel Lezho - Fadil Kokomani - Xhelal Koprencka
Vangjel Lezho - Fadil Kokomani - Xhelal Koprencka
Vangjel Lezho - Fadil Kokomani - Xhelal Koprencka
Vangjel Lezho – Fadil Kokomani – Xhelal Koprencka

Në Burgun e Spaçit me Miqtë e gazetarëve mbas 35 vitesh

etyd nga Jozef Radi

kushtuar Xhelal Koprenckës, Vangjel Lezhos, Fadil Kokomanit

Jashtë bie shi, shumë shi…
Brenda një muzikë hyjnore të rinjsh të ardhur nga përtej, përpiqet të këndellë shpirtrat e atyre që guxuan të rebelohen kundra së Keqes, që i kishte mbyllur në këto humnera guri, minerali dhe tullash silikate…
Unë jam sa jashtë edhe brenda, sa në vdekjen e pavarr të atyre tre guximtarëve, Koprencka, Lezho e Kokomani, që i shkruan letra aq të ashpra diktatorit, sa në magjinë flatruese të muzikës, sa në fytyrat e atyre tre ish të burgosurve të Spaçit, që i kanë risjellë shpirtrat e shokëve të tyre përmes librave, sa në shiun që me dëshirë e lejoj të më lagë jashtë këtij kësolli të paharruem, sa në zhurmën e përroit atje përfund skëterrës… që besoj kështu të ketë rrjedhur ndër shekuj…
Dhe sytë më rrëshqasin gjithkah këtij rrënimi, te bjerrja, te grryerja të ndryshkja e këtyre mureve…
Kurrë në jetë time s’kam parë një bjerrje të tillë muresh…
U rrëshqana jo vetëm me sy atyre tullave trishtuese, e më rrëshqitën lotë. Sa shumë lotë ka kësaj Skëterre, sepse vetëm Kripa e Lotëve të Dhimbjes grryen kështu… Ky vend i mbrapshtë, ku dikur ka jetuar kënga e dhimbjes së Korit të Skllevërve të “Nabuco Donosorit” me drejtë mund të quhej: Kadastra e Lotëve të një Kombi…
Shihini… dhe mos më jepni të drejtë… Vetëm shihini, vetëm shihini dhe kaq…
Jashtë qielli pikon, muret pikojnë, unë pikoj… pikojnë të gjithë ata që dikur ishin pjesë në kët rrënim… Gjithkah të ndjekin ca mbajtëse hekuri që muret të mos bien, që t’i mbajnë edhe pak ata shpirtra të gremisur, ku fjala, muzika dhe kujtesa kanë zbritur kësaj rrëpire të frikshme si një shpresë e mekur…
Të gjithë lexojmë këta mure të laskaruar, të grryera, të urryera dhe përpiqemi t’u japim të drejtë atyre tre guximtarëve që na kanë sjellë këtu!
Kjo është muzika e heshtur e tyre… pa piano… pa violonçel… pa violinë! Rrëshqas mbi këto mure me sy, me pëllëmbë, me dhimbje!
Ju ftoj edhe Ju…
Ndaj u ndjeva sa Brenda edhe Jashtë kësaj bote të fyer deri në paftyrësi…
.
jozef radi, Burgu i Spaçit, 29 Maj 2019
.
Burgu i Spaçit dhe letra e protestes
Burgu i Spaçit dhe letra e protestes

Related Images:

Artikulli paraprakHipokrizi – poezi nga Padër Pjetër Meshkalla
Artikulli tjetër“Fqinji” i çmendur… – nga Alma N. Liço (dedikuar gjyshes)
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.