Ndalu për pak edhe ti… te Vorret e Rrmajit… Refleksion Jozef Radi

0
11
Vorret e Rrmajit në Shkodër
Vorret e Rrmajit në Shkodër
Vorret e Rrmajit në Shkodër
Vorret e Rrmajit në Shkodër

Ndalu për pak edhe ti… te Vorret e Rrmajit…

Refleksion nga Jozef Radi

Te Vorret e Rrmajit jeton nji pjesë e pavdekshme e jetës dhe kulturës shkodrane… e jo veç shkodrane po edhe mbarëshqiptare… Shkodra s’e ka mendue asnjiherë lavdinë si qëllim në vetvedi, ajo ka ardhë siç i vijnë lulet prendverës, dhe asht ba shpirt i qytetit,  ajo s’e ka ruejtë asnjiherë lavdinë veç për vedi, por e ka derdhë gjithkah, si nji “shi të artë”, përndryshe s’do të ishte Shkodër… E teprova?! Jo, aspak! S’kam thanë asgja me tepri deri tash, bile jam i bindun se kam thanë pak… krejt pak. Dhe m’duhet me shtue se Lavdia e Amshueme e Shkodrës s’do të kishte asnji kuptim pa Vorret e Rrmajit…
Pse Vorret e Rrmajit?!
Sepse në fund të fundit deka asht caku i gjithkujt prej nesh, po deka në Vorret e Rrmajit ka tjetër shije, tjetër kuptim, tjetër vlerë, tjetër përmasë… pse në Rrmaj s’ka veç vorre dhe emna, s’ka veç qiparisa dhe lule, s’ka veç qirij e mermerima lutjesh, ka diçka hyjnore që sapo e ven kambën njaty e ndjen që t’futet mbrenda shpirtit dhe s’të shkulet ma… Dhe, O Zot, bjema ditën e dekës, kur t’ma kesh da hisen, po ma len nji qoshe vend diku njaty në Rrmaj…
Pse n’Vorret e Rrmajt, flen lavdia e këtij qyteti, që ende rrin pip në kambë dhe i ban dritë jo Shkodrës, por gjithkah mundet… Unë s’due me përmendë emna, se lavdia e seicilit prej atyne që mundem me përmendë asht krejt e vocërr ballë asaj lavdie të përbashkët të krejt atyne gjigandave që e kanë lanë jashtë n’ajrì at dritë madhnuese që quhet kulturë, gjuhë, fe, dashni, muzikë, pikturë, fotografi, trimni, poezi, humor, mirsjellje, delikatesë, guxim, qytetni e shumçka tjetër që Shkodra e ka pasë, e zoti ka me dashtë me e pasë gjithherë me bollëk ky qytet, e kurrë jo veç për vedi…
Te Vorret e Rrmajit u ndala kësaj për diçka tjetër…
Diku te nji vorr pashë të gdhendun mbi gur nji epitaf krejt i thjeshtë… Ishte edhe nji vit i largët… kohë, kur gjuha shqipe ishte ende n’shpërgejt e gjetjes së gërmave të veta, në përplitje të gjetjes s’atij kahu kah duhej të merrte… U ndala… I kqyra me hutim e dashni ato gërma të lëmyshkta, diku edhe të brejtuna kohe, po jo të palexueshme as të padeshifrueshme. Ndejta mbas tyne si ai fëmija i hutuem mbas loje, pse desha jo veç me u knaqë me ato gërma po edhe me e zhbirilue kuptimin e tyne sa ma saktë… Deshta me e zbërthye njat mesazh të gdhendun në gur, dhe me e ndje si nji relike që mbetet mbrenda meje…
I mblodha nji për nji ato gërma, si të ishin gërma arit… i qita me kujdes prej gurit dhe i vuna mbi letër, mandej m’u desht me e kqyr njat gjuhë shqipe të gdhendun në gur, pse veç e gdhendun në gur ajo kish mbetë e pavdekshme… Me nji frymë ia dhashë at kuptim që ndoshta m’u duk ma i drejti, po edhe në mos qoftë, pak gja mundet me qenë ma ndryshe… U ndjeva i lumtun… Kisha lexue shqipen e para njiqindenjizet viteve, at shqipe të para kongreseve… pse shqipja – mendova me vedi – ka lindë pa pasë nevojë kongresesh, që shumkush rreket me jua dhanë krejt lavdinë atyne… duke harrue at rrugë të pafund mundimi që ka bà, derisa ka mbrritë me u ngulë te ajo rrasë e heshtun gurit njaty në Rrmaj…
U ndala për pak te ajo rrasë guri aty te Vorret në Rrmaj dhe të mendova edhe ty…
Kur të kesh kohë, shko e ndalu edhe ti kajherë… asht magjike… asht krejt jeta… edhe ajo e gjithsecilit prej nesh që nji ditë ka me ngulë në gur… njashtu, n’do gërma të shtrembta t’shqipes së bukur, dhe t’atyne t’shpirtnave që ecin drejt amshimit…

Varri i Gjon Kurtit n'Rrmaj
Varri i Gjon Kurtit n’Rrmaj

DRIT I PAST SPIRTI
I KUSCS GION CURTIT
UDA A PREI KSAI JET. TE JTEN
E MATE ME 2 DIT PRIDIT
1896 JETOI NGHET
E PREKU 62 VJET

(Dritë i pastë shpirti
i kushës (kushërinit) Gjon Kurtit
u nda prej kësaj jete të enjten
e madhe me 2 ditë të prillit 1896
jetoj ngjet e preku 62 vjet) Leximi im
9 qershor 2014

Related Images:

Artikulli paraprakKosova pret fitore të tjera opinion nga Arbana Xharra
Artikulli tjetërRoza Luksemburg (1871-1919) – Robnia
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.