Duhet të plakesh… nga Colette
“Duhet të plakesh.
Mos qaj, mos shtrëngo gishtat në lutje, mos u rebelo: duhet të plakesh.
Përsërite këtë fjalë, jo si klithmë dëshpërimi, por si kujtesë për një nisje të domosdoshme.
Shiko veten, shiko qepallat, buzët, ngri kaçurrelat mbi tëmtha: tashmë po largohesh nga jeta jote, mos e harro, duhet të plakesh!
Largoju ngadalë, ngadalë, pa lot; mos harro asgjë!
Merr me vete shëndetin, gëzimin, hijeshinë, atë pak mirësi dhe drejtësi që ta kanë zbutur hidhësinë e jetës; mos harro! Shko e stolisur, shko e brishtë dhe mos u ndal përgjat rrugës së pandalshme – do ta provoje më kot, sepse duhet të plakesh!
Ndiqe udhën, dhe shtrihu mbi të vetëm për të vdekur.
Dhe kur të shtrihesh mbi shiritin marramendës e të valëzuar, nëse nuk i ke lënë pas një nga një kaçurrelat, as dhëmbët një nga një, as gjymtyrët e tua të lodhura, nëse pluhuri i amshimit nuk të ka privuar, para çastit të fundit, nga drita e mrekullueshme – nëse ke mbajtur deri në fund dorën e një miku që të udhëheq, atëherë shtrihu duke buzëqeshur, fli e lumtur, fli e bekuar.”
Colette, “Les Vrilles de la vigne” (“Lozet e vreshtit”, 1908)
Përkthim nga frëngjishtja: Agron Tufa
“Il faut vieillir. Ne pleure pas, ne joins pas des doigts suppliants, ne te révolte pas: il faut vieillir. Répète-toi cette parole, non comme un cri de désespoir, mais comme le rappel d’un départ nécessaire. Regarde-toi, regarde tes paupières, tes lèvres, soulève sur tes tempes les boucles de tes cheveux: déjà tu commences à t’éloigner de ta vie, ne l’oublie pas, il faut vieillir! Eloigne-toi lentement, lentement, sans larmes; n’oublie rien! Emporte ta santé, ta gaieté, ta coquetterie, le peu de bonté et de justice qui t’a rendu la vie moins amère; n’oublie pas! Va-t’en parée, va-t’en douce, et ne t’arrête pas le long de la route irrésistible, tu l’essaierais en vain – puisqu’il faut vieillir! Suis le chemin, et ne t’y couche que pour mourir. Et, quand tu t’étendras au travers du vertigineux ruban ondulé, si tu n’as pas laissé derrière toi un à un tes cheveux en boucles, ni tes dents une à une, ni tes membres un à un usés, si la poudre éternelle n’a pas, avant ta dernière heure, sevré tes yeux de la lumière merveilleuse – si tu as, jusqu’au bout, gardé dans ta main la main amie qui te guide, couche-toi en souriant, dors heureuse, dors privilégiée.”
Colette, Les Vrilles de la vigne, 1908
Marrë nga Muri i FB, Agron Tufa, 26 shtator 2025