Dashnia nuk fiton gjithmonë, asht ciklike edhe ajo… – nga Astrit Cani

0
8
Astrit Cani
Astrit Cani

Dashnia nuk fiton gjithmonë, asht ciklike edhe ajo…

nga Astrit Cani

 
Nja tre vjet kam jetue në Tiranë, në kohë të Salës. N’at kohë kam maturue edhe idénë e plotë mbi atdheun, që asht aq e randsishme për ekuilibrin psiko-shpirtnor. Nji gja që kushdo duhet ta zgjidhë në dashtë me ecë përpara. E pashë që jemi shoqni e smundë. 
Gjaja ma e mirë ishte ndeja në kafe, njiherit edhe gjaja ma e keqe. Kafekultura ishte nji lloj psikanalize për shtresat e ulëta, që e kryente funksionin në disa nivele, por e kryente kaq mirë funksionin sa kthehej në funksion.
Industria kulturore ishte në dorë të komunistave ose neokomunistave. Pd-ja ishte në dorë të katundarve dhe katundarët në dorë të saj kuptohet. Kah ana tjetër kato-komunistat mundoheshin me rrue ndoj fond. Pronat ishin horror. Na rrejti Sala, mendojsha. Fallso ishte edhe filoevropianizmi, leksikon i ngushtë interesaxhijsh, që ojqizoheshin nëpër zyra. Pjesa ma e neveritshme ishin ata ma të hekurosunit, ose të hekurosunit për vdekje. Jakat e bardha, që shkonin jashtë me bursa dhe ktheheshin drejtora, dhe banin sikur përfaqonin politikisht demokracinë perendimore, pa pasë mrritë kurr me përfaqsue vedin. 
Zhgënjimi ma djegës ka qenë në dy raste. Për 1 maj dhe për Vit të Ri. Bulevardet u mbushën me mija të rij prej rrethinave që dilnin me pi kafe, krejtsisht pa perspektivë, dhe kurr s’kisha pa’ nji kapital ma t’madh njerzor se ai komplet i falimentuem në tentativë. Viti i Ri ishte edhe ma keq, se duhej shkue prap në kafe, me ndryshimin se ekspresi kushtonte dyfish, si Vit i Ri që ishte. Nuk jam ndie ndojherë ma keq. 
Mashtrimi dhe poshtërsia mbisundonin kudo, me mbështetjen e politikës. Nji armatë mediokrish kishin në dorë gjithçka. Po t’ishe i lidhun politikisht të lidhnin disa rroga, kurse pa lidhje politike, nuk merrje as hakun e punës, ishe jashtë zinxhirit ushqimor të mutmëdhenjve. 
Lobi i Kadaresë dominonte politikën letrare, distribucionin e librit. Tri herë ju solla rrotull nji distributori të madh ish-shofer që më bante si njeri me pozitë, iu solla si ujku hienës, dhe e mori mesazhin.
Me Kadarenë nuk kam asgja të përbashkët, as gjuhën shqipe, por veç faktin se kena jetue në Tiranë. Sigurisht un në Tiranën e kuqrreme, ku racizmi kundër veriorëve i përziem me nji sens të projektuem inferioriteti, nuk mungonte n’asnji kontekst. Ai në Tiranën e kuqe. Ndryshimi me Kadarenë asht se ai pati disa dashnore ndër letrarkat e Tiranës dhe la nji vazhdë shkrimtarucesh që kakarisin ende sot. Un refuzova disa prej ktyne karrieristesh të thata dhe kto banë karrierë politike, çka m’ban krenar për idealistin që kam qenë asokohe, por m’ban edhe me mendue ironikisht se ndoshta kam lanë nji trashëgimi edhe ma të randë se ajo e Kadaresë. 
Në fakt asokohe u realizuen disa gjana, që i dhanë nji dimension ma të gjanë, mendjengushtësisë tipike shqiptare. Mbaj mend kur xhami i zi i ambasadës italiane u zëvendësue me nji xham transparent, no more visas. Ndoshta Berisha nuk e donte me xhama të zij Shqipninë. Dhe para se me ikë për të dytën herë, iu thosha kuriozve: tashti vizat ua hoqa, jam i lirë me ikë. Vizat i hoqi Sala, më thoshin. E keni gabim, çdo lirim vjen prej poetit, politikani merr meritat, poeti merr energjinë. U realizue edhe Rruga e Kombit, që asht ndër veprat e shekullit, ku vodhi sa mundi edhe Luli. Edhe Natoja që nji ditë do t’shohim a ka me na mbrojtë prej alienve që jena vetë. Mirëpo gjithsesi kto janë gjana materiale, kanë randësi gazetareske, nuk e bajnë ma të jetueshme Shqipninë. Veni re se pamvarsia nuk e ka ba ma të jetueshme Kosovën. 
Por zhgënjimi jem përfundimtar ishte fallsiteti i ndjenjave. Njerz që të pengonin gjithë ditën, tue ba sikur të duen të mirën. Ose që rrinin sa me të spiunue se ça je tue ba. Të gjitha kto i kam portretizue te romani jem Tirana, por sidomos te novela Komshitë e letërsisë. 
Mendoj se të gjitha për robin janë, si thotë ajo shprehja, por fallsitetin e ndjenjave nuk mundem me e kapërdi. 
Dhe pabesia tipike që dominon në të gjitha nivelet, kjoftë sociale kjoftë profesionale, asht shum e vështirë me u përballue pa dhunë. Nji gja asht e sigurt: të gjithve ju kruhet, por kurrkush s’pranon se i ka ra krroma. 
Tashti të kthehem te Berisha pak. Mendoj se njeriut me karrierë politike asht inferior ndaj njeriut me spiritualitet të zhvilluem, at-herë pse m’intereson!? M’intereson kah ana antropologjike, si model i njerzores. Pamvarsisht të gjitha gabimeve, nuk m’duket se ai ka fallsitet ndjenjash. Dhe kte nuk e mas te dashnia e tij për Shqipninë. Nse doni me ditë nse nji shqiptar asht patriot, shihni a e don Kosovën. Dashnia nuk fiton gjithmonë, asht ciklike edhe ajo. Por kur fiton i len ven vedit ngahera.
.

Marre nga Muri i FB i Astrit Canit, 14 janar 2022

Related Images:

Artikulli paraprakNjë intervistë e Lea Ypit në “The Guardian” dhe një reagim nga Ermal Hasimja
Artikulli tjetërKujunxhi – nga Fatmir Terziu
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.