10.5 C
Tirana
E shtunë, 2 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Batica e injorancës… nga Yzedin Hima

on

|

views

and

comments

Biblioteca e Menéndez Pelayo
Biblioteca e Menéndez Pelayo

Batica e injorancës…

nga Yzedin Hima

“Një libër i mirë
të çaktivizon “bombat” që ke brenda vetes”
.
Një sondazh i realizuar nga ekspertë të fushës nxori në dukje se një milion qytetarë të Shqipërisë nuk kishin lexuar asnjë libër kohët e fundit. Ky lajm i tmerrshëm u komentua disi në media, por nuk pati asnjë zë nga institucionet përgjegjëse për këtë rënie të shoqërisë shqiptare në baltën e injorancës, për këtë baticë të padijes, që ka mbërthyer vendin, i cili gjeografikisht gjendet mu pranë djepit ku u përkund qytetërimi europian dhe ai botëror. Natyrisht, institucionet përgjegjëse lipset të kryjnë analiza të hollësishme për këtë dukuri të rrezikshme dhe të përcaktojnë rrugët për të ndalur baticën e injorancës, e cila ka mbërthyer vendin në të gjitha përmasat dhe vazhdon para, pa u ndalur.
Rënie të tilla ka njohur historia. Nga kriza të tilla të pandalura kanë humbur edhe qytetërime. Sot qytetarët shqiptarë janë në efektin e shpërthimeve “të bombave” të injorancës, të cilat shpërthejnë ngadalë, por kanë efektin e reaksioneve zinxhirë duke vrarë të djeshmen, të sotmen dhe të nesërmen e vendit.
Terrorizmi me bomba është një nga sfidat e qytetërimit të sotëm dhe bota ka marrë masat e parandalimit dhe mbrojtjes, ndërsa nga terrorizmi që vjen nga injoranca, e cila është endemike dhe epidemike në ditët e sotme, nuk ka asnjë masë mbrojtëse. Efektet po i shohim sot, por do të jenë fatale nesër e pasnesër. Sot kemi shumë universitete, por pak ekspertë, sot kemi ushtri të diplomuarësh, por shumë më pak profesionstë, sot kemi një lumë studentësh, por pak e aspak filtra për të ndarë llumin nga uji i pastër në universitete, sot kemi një det me libra, por fare pak lexues.
Mos vallë kemi prekur fundin në ditët e sotme?! Po. Batica e padijes ka mbërthyer mjaft institucione dhe vazhdon marshimin e pandalshëm. Koalicioni qytetar në këtë vend lipset të formohet për t’i vendosur digë kësaj batice. Është po aq i rëndësishëm sa edhe koalicioni antiterrorist. Sot injoranca është e veshur me rroba firmato, udhëton me makina luksi, pozon në zyra luksoze, paguhet mirë nga taksat e qytetarëve, ka kapur televizionet dhe universitetet.
Të përbuzësh librin, ke përbuzur dijen. Kombet e qytetëruara u zhvilluan nëpërmjet dijes, iluminimit të mendjes dhe shpirtit.
,
Njeriu dhe Libri
Njeriu dhe Libri
Po kush e shkakton baticën e injorancës?!
Mungesa e ligjit, mungesa e konkurencës së ndershme, mungesa “e filtrave” para derës së institucioneve, zbehja e punës në shkolla, partitizmi i neveritshëm, primitivizmi i ndërtimit të shoqërisë në shprehje fisnore e krahinore, lufta kriminale e klasave, që vazhdon e pandalur etj. etj.
Po dikush mund të pyesë: pse mendon se injoranca vret?! Pse një injorant është “një bombë” që shpërthen dhe dëmton individin, shoqërinë?! Sepse, kur një injorant kap kreun e institucionit, institucioni pushon së ekzistuari dhe më kot presin qytetarët shërbim prej tij. Sepse aleanca e injorantëve është një barrierë e padepërtueshme dhe kundër qytetarisë dhe kundër qytetarëve. Vini re, sapo një injorant kap kreun e një institucioni të rëndësishëm, ai do të zgjedhë bashkëpunëtorë si vetja dhe më injorantë se vetja. Sepse injoranca pjell dhunë. A i keni vënë re drejtuesit injorantë se sa të dhunshëm janë me qytetarët dhe vartësit? Ata nuk dinë, nuk duan të dinë dhe nuk dëgjojnë se klima pozitive në një institucion është kushti i parë i mbarëvajtjes së punëve. Sepse injoranca e veshur me pushtet, deri edhe me mandat deputeti, ka krijuar modelet më të këqija për qytetarët shqiptarë, sidomos për të rinjtë. Ata shohin se njerëzit e ditur, njerëzit që nuk e lëshojnë librin nga dora janë të përbuzur, të lënë mënjanë, të lënë jashtë institucioneve, jashtë mediave, jashtë kuvendeve, ndërsa ata, që nuk kryen kurrë një shkollë të vërtetë, ata që blenë diploma, kanë kapur kryet e vendit, ndaj sot në mjaft shkolla libri shihet jo si një mik i mirë dhe i pafjalë, por si mjet torture.
Nëse do të respektoheshin kriterët, nëse shoqëria do të kishte filtra, nëse në krye do të kishim njerëz të ditur, ekspertë të fushave, do të kishim shërbime më cilësore për qytetarët dhe për rrjedhojë modele të shkëlqyera, që ia vlen mundimi të ndiqen nga të rinjtë.
Sot libri në Shqipër është shpallur “i padëshirueshëm”. Jam i sigurtë se shkalla e mosleximit është shumë më e lartë se sa na flet sondazhi. Nuk ka krizë më të madhe për një shoqëri, se sa përbuzja masive e librit. Diku kam shkruar se Harold Blum, dijetar i madh bashkëkohor, thotë se njeriu po flaku librin nga dora, pushon së qëni njeri. Në analizë të fundit kriza e librit është krizë e arsimit.
Varfëria materiale është shprehja më e dukshme e mjerimit mendor dhe shpirtëror te një shoqëri. Ajo sa vjen dhe thellohet. Kur thuhet se varfëria luftohet me rritjen e nivelit të shkollimit dhe cilësinë e këtij shkollimi, parsysh kemi librin. Nuk ka dije pa librin. Urrejtja për librin është në raport të drejtë me thellimin e varfërisë.
Lajmi i sondazhit është fatal. Ky lajm shoqërohet me lajmin se Shqipëria çdo ditë bëhet më e pajetueshme dhe braktiset nga qytetarët e saj. Pikërisht, refuzimi që i bëjnë Shqipërisë, tregon se ky vend ka ende energji pozitive te të rinjtë, të cilët e përbuzin formën banale të shprehjes së kësaj shoqërie.

 

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.