Terrori politik që pasoi 14 Janarin 1990, s’muejti me mposhtë shpirtin demokratik të shkodranëve – nga Filip Guraziu

0
11
Shkoder - 14 Janar 1990
Shkoder – 14 Janar 1990

Terrori politik që pasoi 14 Janarin 1990,

s’muejti me mposhtë shpirtin demokratik të shkodranëve…

nga Filip Guraziu

30 vjetori i Revoltёs kundra Stalinizmit Shqiptar
Nё kujtim tё revoltёs pёr shёmbjen
e Monumentit tё Stalinit, Shkodёr 14 Janar 1990
.
Pllaka Perkujtimore e 14 Janarit 1990
Pllaka Perkujtimore e 14 Janarit 1990
E sotmja në përgjithësi dhe momenti që jetojmë, përceptohet ma mirë, kuptohet ma thellë nëqoftëse harmonizohet me të kaluemen. E kaluemja kontribuon për konsolidimin e së sotmës dhe të dyja së bashku projektojnë të ardhmen.
Shqipnia para pushtimit fashist dhe sundimit komunist, me të vertetë ishte e vorfёn dhe me marrëdhanie shoqnore pak të zhvillueme, por ishte nji vend ku parimet bazë të moralit pozitiv mbizotnojshin jetën shoqnore.
Pikërisht në momentin në të cilin bota përparimtare shkatërroi bishën fashiste, një kulsheder prej lindjes ju vërsul Shqipnisё. Ngjyrën e kishte të kuqe dhe me gjak njollosi tokën arbnore. Me demagogji, por edhe me dhunë çoroditi mendjet naive të njerëzve të thjeshtë.
Për me sundue dhe për me i shërbye politikës së huej eleminoi me metodat ma të ulta mendjet ma të ndrituna të shqiptarve.
Historia e shqiptarve nuk kishte njofte ndonjiherë luftë civile si ajo që u zhvillue në vitet e luftës së dytë botnore.
Historia e shqiptarёve nuk kishte pa ndonjiherë përdhunime, poshtnime, tortura, burgje dhe vrasje si në vitet e diktaturës komuniste.
Historia e shqiptarve nuk kishte njoftë kurrë atë demonizim të vlerave morale të kombit shqiptar; njeriu i ndershëm u shpall i poshtëm, spijuni – hero, krimineli – qingj i bekuem, njeriu i Zotit shejtan dhe shejtani u shpall engjëll!!
Për gjysë shekulli, diktatura komuniste e Enver Hoxhës ushtroi metodat ma barbare për me shkatërrue çdo gjà të mirё dhe qytetnuese që përfaqësonte qyteti i Shkodrës.
Për me e mbajtë popullin e Shkodrës nën terror psikollogjik, në sheshin qendror të qytetit, aty ku demokracia ndërtoi monumentet e ‘Nanё Terezёs’ dhe ‘Luigj Gurakuqit’- dy figura të krenarisë kombëtare që simbolizojnë dashuninë dhe demokracinë, diktatura vendosi monumentin e urryem të Stalinit, simbolit të së keqes.
.
Bustet e rrezuara te Stalinit
Bustet e rrezuara te Stalinit
Diktatura komuniste u dukte e qetë, ajo gëzonte “fitoren”. Kishte kthye në skllavni ekstreme nji popull të tanё nën slloganin e krijimit të njeriut të ri: që rezultoi nji monstër e mbrapshtё e pa besim dhe e pa moral, që zëvendsoi dashuninë me urrejtjen, besën me tradhtinë dhe të vërtetën me rrenën.
Ngjarjet vёrtetuen se diktatura komuniste i pat ba gabim llogaritë, mbasi mundesh me zhdukë njerëz, me shkatërrue monumente, me grabitë prona dhe me shkrue histori të rremё, por kurrë nuk mundesh me pengue shpërthimin e ndjenjës së lirisë në shpirtin e të rijve.
Dhe shpërthimi ndodhi me 14 Janar 1990, ishte nji vullkan i fuqishëm nënujor që u pasue me nji tsunam të vërtetë politik, i cili shkundi në themel diktaturën: kohё mbrapa, monumenti i urryem i Stalinit u hoq natën mshehtas prej organeve të diktaturës.
Fatkeqësisht pasojat e tsunamit ishin tragjike: qindra qytetarë të arrestuem, një pjesë e madhe psoi tortura, dhjetë ndër kryesorët; Dedë Kasneci, Gjergj Livadhi, Rin Monajka, Kolec Hublina, Flamur Elbasani, Nikolin Margjini, Tonin Dema, Nikolin Thana, Klaudio Daka, Aldo Perizi u dёnuan me shumë vite burg, gjashtë të tjerë; Gjovalin Rolba, Gjovalin Zefi, Ndoc Leqejza, Pjerin Veli, Paulin Shtjefni, Viktor Martini u shtruen në psikiatri dhe shumë familje u internuen. Nji prej të burgosunve, i ndjeri Rin Monajka, me ardhjen e demokracisë, doli nga burgu ne gjendje invaliditeti ekstrem. Torturat shtazarake e kishin krye efektin makabёr!
Nuk mund të konsiderohet rastësi organizimi i demostratës se parë antikomuniste të 14 Janarit pikërisht në Shkodër.
Populli i Shkodrës me rrethina dhe i malësive për rreth edhe ma parë kishin demostrue se komunizmi ishte i huej për to. Ky popull që mbart në gene lirinë e njerëzve të maleve, i ndodhun historikisht në kontakt me kulturën perendimore nëpërmjet marëdhanieve tregtare dhe influencës së Kishës Katolike kurrë nuk kishte se si me e pranue diktaturën dhe dogmën komuniste.
Kujtojmë rezistencën e armatosun deri në vetmohim të udhëhequn prej Llesh Marashit dhe at të malsorve Kelmendas me në krye Prekë Calin, në Janar te 1945 si dhe kryengritjen e përgjakshme të Postribës në vitin 1946. Shembuj unikal në Shqipëri dhe jo vetëm.
Terrori politik që pasoi 14 Janarin 1990, nuk muejti me mposhtë shpirtin demokratik të shkodranëve, përkundrazi vala e protestave si një ortek u rrit dhe u ba ma e ashpër për me qenë shembull frymëzimi për të gjithë shqiptarët. Historia e demokracisë shqiptare kujton me respekt revoltat e shkodranëve; 16 Qershorin 1990, 11 Nëntorin 1990, 13 Dhjetorin 1990 dhe 2 Prillin 1991.
Tue u përkulё me respekt dhe me mirnjohje për të gjithë ata qe u sakrifikuen në përpjekjet kundër komunizmit dhe fitoren e demokracisë, gjej rastin të ju rikujtoj historianëve faktin, “çuditërisht” të lanё në harresë, se historia e demokracisë post komuniste shqiptare fillon me 14 janar 1990, dhe kjo duhet të shkruhet dhe të përkujtohet jo vetëm në Shkodër!
Shkodranët ndërtuen themelet e demokracisë shqiptare dhe guri i parë, kryesor i themelit, ishte demostrata e 14 Janarit 1990.
12 janar 2020

Related Images:

Artikulli paraprakFamilja Kurti kërkon Drejtësi për të Lumin, Dom Shtjefën Kurti! – Deklaratë Për Shtyp!
Artikulli tjetërNjë histori me Napoleon… – nga Artan Gjyzel Hasani
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.