8.5 C
Tirana
E diel, 3 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Rose Dosti, në kampet e internimit të familjes

on

|

views

and

comments

Rose Dosti - Gazetare e LA Times
Rose Dosti – Gazetare e LA Times

Rose Dosti, në kampet e internimit të familjes

Gazetarja e Los Angeles Times e intervistuar nga Ani Jaupaj

Të kishe një brimë miu, prej së cilës ajo krijesë e vogël që bën të ulërijnë shumë njerëz kur e hasin, në burgjet e komunizmit, ishte luks. Por për të burgosurin që rrinte muaj të tërë në një qeli të izoluar me përmasa sa të trupit të tij, ishte e vetmja mënyrë për të kaluar pak kohë me një qenie të gjallë.
Po ta merrnin vesh që e kishe një “argëtim” të tillë, do ta izolonin edhe atë; do ta hiqnin edhe miun. Fragmente të tilla e ca edhe më të tmerrshme që ne i kemi rrëfyer sa e sa herë përmes personazheve që kemi sjellë në gazetë, Rose Dosti i ka mbledhur për t’i bërë pjesë të një serie dokumentarësh që janë shfaqur në shkolla të ndryshme në Amerikë, vendi ku Rose ka lindur e jeton.
“Shokues!”- kështu përgjigjet Rose, kur e pyet se si kanë reaguar studentët e universiteteve amerikane, pasi kanë parë këta filma dokumentarë. Po çfarë e bëri gazetaren shqiptaro-amerikane t’i hynte në rrënjë historisë 50 e më shumë vjeçare të tmerreve të komunizmit?! “Instinkti i gazetares”, ishte përgjigjja e saj e parë. Në të vërtetë, edhe sikur një histori të shkurtër të dëgjosh prej njerëzve që kanë vuajtur në skëterrën e Tepelenës, nuk mund të mos duash ta ulërish, ta marrin vesh të gjithë! Rose Dosti ka punuar për 35 vite te “Los Angeles Times”, sado që në këto vite që është marrë me projektin në Shqipëri, nuk ka mundur ta rrëfejë historinë për gazetën ku punoi një jetë të tërë.

Çfarë rubrikash mbulonit në LA Times? Ato që quheshin “soft neps”, por që në fakt përfshinin gjithfarë temash. Që nga ushqimi, te lajmet kulturore, stilet e jetesës në vende të ndryshme të botës etj. Për shkak të punës kam shëtitur gjithë botën. Kam bërë shkrime nga Iraku, Abu Dabi, Maroku, Japonia, Turqia, gjithandej…
Prej këtej shkuat në Tepelenë, Lushnjë, Berat, Vlorë. Ndoshta mund të keni qenë edhe në vende që e kishin ende luftën të ngritur e megjithatë thoni se si foletë e internimit në Shqipëri nuk kishit parë kurrë… Jo, kurrë nuk kisha parë. Reagimi im i parë ka qenë shokues. Kam qarë për muaj të tërë, ishte një gjendje e tmerrshme. As që arrija ta konceptoja se si mund të kenë jetuar njerëzit në ato kushte. Pa bukë, në shi, me punë aq të rënda fizike, fëmijë e gra.
Këto ju i morët vesh nga rrëfimet, sepse kampet i keni vizituar pas ’90-s. Mbiemri që mbani, Dosti, është i njohur në Shqipëri si familje e persekutuar… Si është historia? A ka qenë pikërisht lidhja me këtë familje që ju shtyu drejt historisë? Ajo ka qenë fillesa, po. Im shoq, Luan Dosti, ka ikur nga Shqipëria me Hasan Dostin, politikanin aktiv të qeverisë së Mustafa Krujës. Ata menduan se do të qëndronin në Amerikë vetëm për një farë kohe, por në fakt nuk u kthyen më kurrë. Im atë, Aliko Tushi, gjithashtu ka emigruar në Amerikë nga malet e Vërmikut, ishte nga Vlora. Prej andej u ndal së pari në Argjentinë e më pas në Amerikë. Ka ikur fare i vogël. Siç e dini historinë, Shqipëria u izolua krejt, kështu që kthimi më pas u bë i pamundur.
Megjithatë, njeriu me të cilin ju jeni martuar, kishte lënë njerëz në Shqipëri që ishin nëpër burgje e internime. Ai duhet t’ju ketë treguar… apo nuk kishte kontakte me ta? Ata kanë shkëmbyer shumë pak letra, as Luani dhe askush nuk mund ta parafytyronte situatën në Shqipëri. Pra, e njihnim fare pak. E pamë gjendjen vetë kur erdhëm në Shqipëri në ’91-shin. Vëllezërit e motrat e tij i gjetëm ende në Lushnjë, ku kishin jetuar për shumë vite si të internuar.
(marrë nga “Unë Gruaja” në “Panorama”)

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.