Prodhues dhe tregëtarë – nga Klodi Stralla

0
10
Klodi Stralla 2013
Klodi Stralla 2013
Klodi Stralla 2013
Klodi Stralla 2013

Prodhues dhe tregëtarë

nga Klodi Stralla

Njeriu, ndryshe nga kafshët që ushqimin e tyre e gjejnë të gatshëm në natyrë, është i detyruar ta prodhojë vetë, dhe jo vetëm ushqimin por edhe veshmbathjen dhe banesën e vet. Pra, Njeriu, ka lindur fillimisht – Prodhues. Me kalimin e mijëvjeçarëve kur, si rezultat i shpikjes të veglave të punës dhe shfrytëzimit të energjisë të zjarrit, ujit dhe erës, u rrit ndjeshëm rendimenti i punës dhe u krijua teprica e prodhimit (atë që nuk e konsumonte vetë) filloi edhe procesi i këmbimit. Lindi një klasë e veçantë ajo e Tregëtarëve që e merrte prodhimin nga një vend dhe e çonte në një vend tjetër, ku kishte nevojë për të dhe, në këtë proces, duke blerë tek njëra palë më lirë (prodhuesi) dhe duke e shitur tek pala tjetër më shtrenjtë (konsumatori) ajo siguronte fitimin e saj.
Prodhuesit, për të realizuar prodhimin ishin të detyruar të krijonin qendra banimi të përhershme, fillimisht fshatra (bujqësia dhe blegtoria) pastaj edhe qytete (zejtaria), ndërsa Tregëtarët, për vetë natyrën e punës të tyre ishin shëtitës, nga njëri vend tek tjetri.
Këto mënyra jetese, diametralisht të kundërta, krijuan dy tipe psikologjish dhe qëndrimesh ndaj mjedisit, familjes, atdheut dhe jetës në përgjithësi.
Prodhuesi – është konservator, i lidhur me traditën, e do familjen sepse ajo është edhe fuqi puntore, e do atdheun sepse ai i garanton sigurinë e prodhimeve të veta. Ai ndryshon ngadalë, por është fjalëmbajtës.
E kundërta e tij është Tregëtari. Ai është kozmopolit, i prirur pas fitimit më të madh, aty ku ai realizohet më lehtë, ka prirje ta korruptojë shtetin për interesat e veta, për atë atdheu është aty ku punohet më lehtë dhe fitohet më shumë.

Ekuilibrimi i debatit
Ekuilibrimi i debatit

Puna prodhuese do fuqi fizike, krijimtari mendore, do ndershmëri që malli të prodhohet sa më i mirë që të mund t’i shitet, ai është shpikës dhe novator sepse do të lehtësojë punën e vet, duke rritur rendimentin. Tregëtari, përgjithësisht, ështe tip i djallëzuar, dredharak, servil me atë që ia ka nevojën, e shet mikun për interesin, shpesh mashtron e gënjen, duke e reklamuar mallin e vet ashtu sië nuk është.
Viti ’90-të, ne shqiptarëve, na zuri me prodhuesa të shumtë, që shumë shqejt u shndërruan në tregëtarë të shumtë, por jo të mallit vendas, por të atij që vërshoi nga jashtë i pakontrolluar. Monopolin e kësaj tregetie, sidomos asaj me shumicë, e kapën ish aparatçikët e regjimit (sot oligarkë), të cilët kishin njohje në tregjet rajonale dhe para (lek) të shpërndara qëllimisht nga partia mëmë. Parulla “Të prodhojmë çdo gjë në vend” (e gabuar), u shndërrua në të kundërtën e saj: “Të sjellim çdo gjë nga jashtë” (e gabuar), duke çuar për skrap gjithçka ishte ndertuar në 45 vjet, me justifikimin se ishte e prapambetur dhe jo rentabël.
Ky orientim ekonomik krijoi edhe një psikologji të re sociale: – Të aftët dhe të rinjtë morën rrugët e kurbetit, të tjerët u bënë beniaminë të partive politike për të përfituar nga pushteti, pjesa tjetër (kryesisht mosha e tretë – pensionistët) i mbajnë sytë tek remitancat, që iu dërgojnë fëmijët e tyre mërgimtarë. Në këtë strukturë dhe psikologji sociale duhet lexuar e ardhmja e vendit tonë që, për mua, është e zymtë, e pasigurt dhe e pashpresë.
Thuhet se këtë realitet mund ta ndryshojë vota (lus të ndodhë kështu), por, sipas meje, do të ndodhë e kundëta, ky realitet do ta orientojë votën drejt interesave të veta – përjetësimit të status quo-së, për më shumë që favorizohet edhe nga një situatë ndërkombëtare e ngjashme.

Marre nga muri i FB i Klodi Stralles, 08 nentor 2022

Related Images:

Artikulli paraprakMite e fakte në besimet popullore – nga Selim Kurti
Artikulli tjetërAkti i Dytë i Historisë së Riaces, Thesari i bronzit 2300 që u shfaq në San Casciano – nga Teresa Scarale
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.