Odisea e doktor Shyqyri Çupishtit – nga Edmond Hasani

0
20
E bija e Shyqyri Çupishti Shukria, me të shoqin Qerim Haxhiu dhe fëmijët në Kajro
E bija e Shyqyri Çupishti Shukria, me të shoqin Qerim Haxhiu dhe fëmijët në Kajro
Edmond Hasani
Edmond Hasani

Odisea e doktor Shyqyri Çupishtit

nga Edmond Hasani

Vila Kodra është ndërtuar me stil osman më 1882 dhe rikonstruktuar veç një herë, në vitin 1946. Ajo ka shërbyer si streha e fundit gjatë internimit në Peshkopi, e kirurgut të famshëm vlonjat Shyqyri Çupishti, për të cilin dokumentet rrëfejnë së bashku me të famshmin Ali Mihali e Ismet Gega janë themelues të Spitalit Rajonal të Vlorës, me pasues Azduriani, Dhimitri, Nashua, Agalliu, Çupishti, Dervishi, Fllokua, Pustina, Kauri, Shehi, Hysenbegasi, Kallfa, Shyti, Ashiku, Angjeli, Myrzabegu, Matathia e mjaft të tjerë.1
Ai kishte shërbyer si drejtor i spitalit të Vlorës, në vitet 1933-’35.
“Në mars të vitit 1944, ndërsa lufta ishte në kulmin e saj, në Vlorë po ndërtohej një kinema e re, nga doktori operator Shyqyri Çupishti dhe Kodhel Luari, tregëtar, në krye të rrugës “Zogu I”. Kinemaja ndërtohej pasi prej më shumë se një viti ishte djegur kinema “Nacional”, e cila ndodhej në mes të rrugës Vlorë-Skelë…”2 Mbas kinemasë së ndërtuar prej tij, doktor Çupishti kishte klinikën e tij private spitalore në lagjen “Karabash”.
Enver Memishaj, kur shkruan për tri motrat Lepenica (Teftën, Afërditën dhe Elisabetën) mes tjerash tregon se dy fëmijët e Doktor Çupishtit, Skënderi dhe Shukranja kishin mjaft shoqëri me familjet e hebreje të Vlorës, si Jakoeli, Zevi e Mathatia. “Në këtë shoqëri nuk mungonte asnjëherë Shukrie Çupishti, e cila gjatë viteve 1940-1943, kishte qënë në gjimnaz në Itali, një vajzë tepër e zgjuar. Doktor Çupishti i ati Shukranes u trasferua në Peshkopi, ku mori edhe familjen me vete. Më 28 nëntor 1948, ata familjarisht u arratisën në Shkup, Jugosllavi.3
Nga fundi i vitit 1944, emri i Dr. Shyqyri Çupishtit figuron midis 134 emrave që vuajtën në Kampin e Mat’hauzenit,4 ku është edhe pllaka përkujtimore me emrin e tij… Kurse pas çlirimit e gjejmë sërish të internuar po kësaj here në atdhe, në Dibër. Prej vitit 1945 e deri më 1 maj 1948 ai shërbeu në Peshkopi, kohë kur u arratis në drejtim të Jugosllavisë, duke kaptuar Skërtecin.
.
Mali i Skertecit
Mali i Skertecit
Në foto duket ende edhe sot shenja e klonit!
Doktori i përmendur Çupishti, u soll në internim sëbashku me kirurgen e parë shqiptare Qemoran (Lona) Toptani, që kishte mbaruar studimet në Vjenë, edhe ajo e internuar në Dibër, kolege me nënën time, por per Doktoreshë Lonën kam një shkrim tjetër!
.
Mali i Skertecit ku dallohet kloni
Mali i Skertecit ku dallohet kloni
Doktori Çupishti u bë shpejt mik zemrash dibranësh, jo vetem si profesionist i shkëlqyer, por edhe si njeri xhentil, i papërtuar që shpesh shkonte fshatrave në këmbë, sepse dihet se në çfarë gjendjeje ishte vendi në vitet mbas lufte.
Tregohet se: shpesh herë ai operonte edhe në rrugë dhe po aq shpesh paguante edhe recetat e ilaçeve të pacientëve të varfër!
I parë si “armik i partisë” ai është survejuar vazhdimisht si nga bluza te bardha dhe ato të zeza të Sigurimit të Shtetit! Në vjeshtën e vitit 1947, rastësisht e takon dikush, një fshatar dhe i tregon hallin: se kishte filluar gangrena në këmbë! Doktori Çupishti nuk heziton, por e viziton aty në pazarin e ditës së dielë dhe ndërhyn! Këmba i shpëtoi dhe mbas disa ditësh fshatari i shkon në shtëpi doktorit dhe e pyet se sa i kushtonte shpëtimi këmbës! Doktori i thotë: “Nuk dua asgjë, veç nëse ke besë dhe burrni me nxirr jashtë kufirit, për në Jugosllavi!” – meqë ai jetonte afër kufirit në Zagrad.
Fshatari i shkretë mendohet dhe i thotë: “Do të çoj fjalë, por mos fol me njeri!”
Me 28 nëntor 1948, kur kufitarët ishin në festë ata familjarisht e kalojnë kufirin dhe doktori i jep dy napolona flori fshatarit!
.
Vila Kodra në Peshkopi ku jetoi doktor Shyqyri Çupishti
Vila Kodra në Peshkopi ku jetoi doktor Shyqyri Çupishti
Mbas një muaji fshatarin e arrestojnë dhe ai tregon historinë… dhe mbas disa vjetësh del nga burgu…
Doktori dhe familja e tij mbasi kalojnë kufirin në Tanushë, në Dibër të Madhe, në Shkup e në Beograd dhe fati e shtyn deri në Arabinë Saudite, ku pranë oborrit mbretëror punonte si shërbyes një i njohur i tij. Mbreti i Arabisë ndërkohë kishte djalin e sëmurë me një gjendër mbi kokë dhe nuk gjente derman nga asnjë mjek.
Doktor Çupishti, me ndihmën e mikut të tij, prezantohet me mbretin dhe mbasi e viziton djalin e sëmurë e shëron atë me një përzjerje gjethesh të ndryshme dhe ndërhyrjes në kokë!
.
E bija e Shyqyri Çupishti Shukria, me të shoqin Qerim Haxhiu dhe fëmijët në Kajro
E bija e Shyqyri Çupishti Shukria, me të shoqin Qerim Haxhiu dhe fëmijët në Kajro
Djali jo vetëm shpëtoi, po u bë edhe mbret vite më vonë, ndërsa doktor Çupishti u bë mjeku personal i mbretit deri sa vdiq!
Interesant është fakti se mamaja ime, kishte qënë paciente e tij në Vlorë, kur ishte vajzë dhe nuk arriti ta takonte në Peshkopi, ndërsa si mjek mbretëror, Shyqyri Çupishti, u njoh me gjyshin tim dhe lidhën miqësi në diasporën arabo-egjiptiane! Bile në Kajro ai martoi edhe nji vajzë të tij Shukrien, me Qerim Haxhiun, i cili jetonte në Kajro!
Më 2012, në ceremoninë e dekorimit të disa figurave të shquara të mjekësisë dibrane në komisionin e vlerësimit dhe propozimi im për dekorimin e tij u neglizhua për arsye banale… Për fat të keq, sot e kësaj dite doktor Shyqyri Çupishti, për autoritetet dibrane mbetet i panjohur, dhe i pavlerësuar kurrë!
.
1.https://telegraf.al/speciale/ergys-alushi-haberet-nga-vlora/
2.https://www.fjalaelire.com/post/përpjekje-për-historikun-e-shërbimit-mjeksor-në-vlorë
3.https://histori3.rssing.com/chan-20649236/all_p50.html
4.https://www.pressreader.com/albania/gazeta-shqiptare/20131130/281943130675245
.

 

Related Images:

Artikulli paraprakTë thirremi në rrënjët sepse gjethet i rrëzon vjeshta… – nga Sokol Demaku – Kuvendim me bashkatdhetarin tim në mërgim
Artikulli tjetërEdhe një ngjarje “historike” në një Shqipëri ku nuk ndryshon historia! – nga Kim Mehmeti
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.