Ndikimi fetar u bë pengesë vendimtare në pesë momente kyçe për funksionimin e kombit – nga Rrahim Sadiku

0
5
Rrahim Sadiku
Rrahim Sadiku
Rrahim Sadiku
Rrahim Sadiku

Ndikimi fetar u bë pengesë vendimtare

në pesë momente kyçe për funksionimin e kombit

nga Rrahim Sadiku

Janё pesё momente kyçe nё historinё shqiptare, kur feja ndikoi pёr mosfunksionimin dhe moszhvillimin normal tё kombit.

Momenti i parё:
Nё fillim tё shekullit XVIII, kur pasi ndodhi Komuna e Parisit, te popujt e shtypur e tё robёruar u ngjall etja komb, pёr liri e pёr shtet. Shqiptarёt, shumica muslimane, nuk shihnin tё ardhme pa Perandorinё Osmane dhe kombёtaren nuk e ngritёn nё nivel veprimi e bashkimi, pёr tё kёrkuar tё drejtat e tyre dhe krijimin e shtetit tё tyre. Kurse popujt tjerё, fqinj tё tyre, u bashkuan, zhvilluan kryengritje dhe fituan unitetin kombёtar dhe sё paku, bёrthamёn e kombit tё tyre dhe shtetit tё tyre. Shqiptarёt zhvilluan disa kryengritje lokale, kryesisht me karakter ekonomik dhe mbetёn vasalё tё Perandorisё.

Momenti i dytё:
Pёrcaktimi fetar i shumicёs sё popullsisё shqiptare ndikoi nё vendimet qё u morёn me Paqen e Shёn Stefanit, vendime kёto qё pak a shumё u ruajtёn edhe nё vendimet e Kongresit tё Berlinit, ku popujt e robёruar paraqitёn kёrkesa pёr liri, shtet e njohje. Shqiptarёt, pёrsёri pёr shkak tё fesё, nuk paraqitёn kёrkesa kombёtare e shtetformimi nё Kongresin e Berlinit. Ata kishin 17 kёrkesa pa karakter kombёtar apo pёr shtet tё vetin nё kёtё kongres, ku kёrkonin autonomi nёn Turqinё ose nёn ndonjё shtet tjetёr.

Momenti i tretё:
Lidhja Shqiptare e Prizrenit nё fillim ishte kundёrvёnie vendimeve tё Kongresit tё Berlinit, por pa kёrkesa pёr ndarje nga Perandoria Osmane. Edhe pse Abdyl Frashёri e disa tё tjerё kishin koncepte kombёtare e shtetformuese pёr popullin dhe vendin e tyre, nuk kishin mundёsi ta shprehnin hapur qёndrimin e tyre, sepse kishin kundёr shumicёn e pjesёmarrёsve nё kёtё Lidhje. Kur u bё vonё, ata dolёn hapur dhe luftuan pёr qёndrimet e tyre, por Perandoria i shkatёrroi, vrau, burgosi e shpёrnguli shumicёn e atyre qё nuk e shihnin tё pёrjetshёm sundimin osman nё trojet shqiptare.

Momenti i katёrt:
Pas humbjeve nё fushёbeteja me evropianёt, Perandoria Osmane shtrohet nё tavolinёn e bisedimeve dhe mё 1906 pranon qё nё Kosovё, afёr Ferizajt (aty ku sot ёshtё Kampi i KFOR-it) tё vendosej njё kamp ushtarak austro-hungarez dhe rreth 400 shtёpi me familjarё tё oficerёve qё do ta udhёhiqnin kampin. Kampi do tё vendosej nё verё tё vitit 1908. Ky pranim ndёrkombёtar ishte shumё ndesh me aspiratat serbomёdha ndaj trojeve shqiptare dhe Serbia gjatё atyre dy viteve, punoi me shqiptarёt fanatikё e me klerikё muslimanё, qё ky kamp tё mos lejohej nga ana e tyre dhe pёrhapёn parullёn “Nuk ia japim tokat llatinit”. Nё korrik tё vitit 1908, nё Ferizaj u mblodhёn mbi 50 mijё shqiptarё qё kundёrshtonin ardhjen e austro-hungarezёve dhe çeshtja e kёtij kampi u mbyll. Por, nuk duhet harruar se po tё ishte vendosur ky kamp, nё Konferencёn e Londrёs nuk do tё bisedohej se kujt do t’i takonte Kosova dhe shumё troje shqiptare, sepse do tё ishte ai kamp qё do tё tregonte pёrkatёsinё kombёtare dhe shtetёrore tё tyre.

Momenti i pestё:
Mё 12 gusht 1912, kryengritёsit shqiptarё, tё udhёhequr nga Hasan Prishtina, Isa Boletini, Bajram Curri, Bajram Daklani e tё tjerё, çlirojnё Shkupin dhe Bajram Daklani vendos flamurin kombёtar nё Kёshtjellёn e Shkupit. Hasan Prishtina fillon punёn pёr tё bёrё pёrgatitjet e duhura qё tё shpallej pavarёsia e tokave shqiptare dhe Shkupi kryeqytet i Shqipёrisё. Agjentёt osmanё dhe serbё alarmohen e fillojnё tё pёrgatisin imamёt e fanatikёt muslimanё, qё me asnjё kusht tё mos pranohej e lejohej tё ndodhё kjo. Delegacione imamёsh e fanatikёsh vijnё e shkojnё te Shtabi i Kryengritjes dhe kёrcёnojnё se nёse shpallet Shqipёria e Pavarur, rrugёt e Shkupit do tё laheshi me gjak shqiptar. Kёrcёnimet dhe tubimet e tyre ishin aq serioze, sa lufta vёllavrasёse ishte nё prag dhe kryengritёsit detyrohen tё heqin dorё nga qёllimi i tyre parёsor.
Pa shkuar shumё muaj, nё tetor 1912, ushtria serbe pushton Shkupin dhe e lanё qytetin me gjak shqiptarёsh, por tashti pёr qёllimet e saj.

.

Related Images:

Artikulli paraprakRetrospektiva si “komunikim letrar”, përmes poezisë së Shefqet Dibranit “Anatomia e Brymës” – nga Emrije Krosi
Artikulli tjetërMuret misterioze që kur u ndërtuan nuk u dëgjua asnjë tingull – nga Robert Martiko
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.