Mbi Kullën e Ngujimit në Theth… Ilir Seci

0
13
Kulla e Ngujimit - Theth
Kulla e Ngujimit - Theth
Kulla e Ngujimit - Theth
Kulla e Ngujimit – Theth

Mbi Kullën e Ngujimit në Theth… Ilir Seci

Kulla trikatëshe në kët foto asht nji Kullë unikale në krejt trojet Shqiptare… Ajo njihet me emnin “Kulla e Ngujimit”… Kullën e përmend Edith Durham në përshkrimet e saj, e përmend Baroni Nopça, po ashtu edhe i madhi At Shtjefën Gjeçovi, mbledhësi dhe kodifikuesi i Kanunit të Lekë Dukagjinit, ndryshe Kanuni i Maleve…
Kur sot dëgjojnë sintagmën: “Kullë e Ngujimit” njerëzit menjiherë mendojne nji familje të ngujueme aty!?
Përshtypje krejtësisht e gabuar!
Kulla në të vërtetë ka pasë funksion krejt tjetër… Kur ka ndodhë që janë vra malësorët mes veti, (e për fat të keq kjo ka ndodhë!), atëherë  njerëzit kanë ra në gjak! Fill mbas vrasjes janë thirrë pleqtë njohës dhe zbatues të Kanunit të Lekëvet… Nga ana e pleqve asht krye hetimi, si ka ndodhë vrasja, rrethanat dhe sa gjaqe mund të jenë hapë! Gjatë procesit të hetimeve personi që ka krye vrasjen asht sjellë i çarmatosun dhe i shoqnuem me roja te kjo Kullë ku asht mbajtë i mbyllun, asht marrë në pyetje nga pleqtë për gjithë rrethanat e ndodhjes së vrasjes! Ai që ka krye vrasjen asht mbajtë ma pas aty në Kulle derisa Pleqnia kanë dalë me vendim të pleqnuem mirë! Askush s’ka guxue të afrohet aty te Kulla, mbasi  pleqtë jo vetëm që kishin autoritet të bazuem në Traditë, por kishin edhe autoritet praktik…
Ata kishin disa djem të zgjedhun për trimni që ishin roje aty te ajo Kullë! Po ata djem ishin që  bënin shoqnimin e atij që kishte krye vrasjen deri te Kulla…!
Pra, Kulla e Ngujimit, ka pasë luejtë rolin e Paraburgimit të sotëm, Pleqtë kanë luejtë rolin e Gjykatësit, kurse djelmnia që bënte roje luente rolin e Policisë!
Shumëkush sot e gjykon Kanunin e Maleve, Kanunin e Lekëvet  pa e njoftë fare!?…

Dorshkrimi i Kanunit - At Shtjefen Gjeçovi
Dorshkrimi i Kanunit – At Shtjefen Gjeçovi

“Kanuni nxit gjakmarrjen!” – shohim nganjiherë  tituj artikujsh shkruar nxitimthi nga gazetarucë të porsadalë nga veza, që kujtojnë se kështu i venë pikat mbi “i”?! Kanuni s’e ka nxitë kurrë gjakmarrjen, Kanuni si Kod Penal i kohës, në kushtet e mungesës së shtetit, ka qenë rregullator dhe ka vendosë drejtësinë përmes ligjit të pranuen prej të gjithëe! Të akuzosh Kanunin për nxitje të gjakmarrjes asht njisoj si të akuzosh çdo Kod Penal të botës së sotme moderne: për nxitje të vrasjeve…!?
…Në këtë Kullë pleqtë shoshitnin imtësisht se si asht  krye vrasja dhe nëse personi e kishte krye vrasjen nga halli, pse s’kishte pasë tjetër rrugë, atëhere Pleqnia ka bërë çdo përpjekë të mundshme me e mbyllë ate gjak! Nji nga mjetet që kanë përdorë ka qenë edhe ky… Në Odën e Kullës silleshin burrat e familjes të të vramit! Dhe në praninë e tyne sillej edhe nji foshnje djalë, në djep. Djepin e vendosnin përmbys dhe foshnjen me krye poshtë! Fëmija në djep nuk mund të rrijë gjatë ashtu kryeposhtë, dhe mbas pak kohe nëse nuk sillet së mbari foshnja vdes…!?
“O Filani! – i thonin pleqtë të Afërmit e të vramit, – A po e falë kët kërthi a po e len me vdekë!?” …dhe rrinin në pritje gjithë ankth se çka do thoshte plaku i Palës së vrame…!
Nji rast të kësaj natyre e përshkruen Edith Durham, e cila ka qenë vetë aty e pranishme para ma se nji shekulli…

Related Images:

Artikulli paraprakWilliam Blake (1757-1827) E Vërteta
Artikulli tjetërGruaja poezi nga Petrit Ruka
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.