11.5 C
Tirana
E diel, 3 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Kur rreziqet e bindjes ua kalojnë pasojave të rebelimit… – nga Agim Baçi

on

|

views

and

comments

Agim Baçi
Agim Baçi

Kur rreziqet e bindjes ua kalojnë pasojave të rebelimit…

nga Agim Baçi

Kur bindja sjell me vete rreziqe jo më pak të vogla se rebelimi, si ka mundësi që bindja të vijojë të jetë më e fortë se rebelimi?”. Kështu pyet filozofja franceze Simone Weil në parashtrimin e saj filozofik “Meditime mbi nënshtrimin e mbi lirinë”. Ajo sjell para lexuesve paradoksin sesi pakicat, në shumë vende të botës, zotërojnë shumicën, po në emër të atyre që besojnë se janë apo votojnë si shumicë. Ajo thotë se ky zotërim vjen kur pakicat qeverisëse shmangin nga arena e debatit publik një armik të përhershëm të pushtetit: Mendimin. “Mendimi është armiku i çdo pushteti, kështu që pushteti mundohet ta zëvendësojë me bindjen”, shkruan Weil, teksa vë theksin se njerëzit e mendimit duhet të pranojnë se pjesëmarrja në largimin e së keqes ka taksën e vet, ndoshta me përbaltje apo edhe kërcënime. Por, sipas Weil, në fund të fundit, kushdo që dashurohet me lirinë, duhet të gjejë rrugë të arsyeshme që të shkundë nga supet e ditëve të veta dhunën që ushtron pushteti për të kontrolluar natyrën e gjërave. Pas rravgimeve me këto meditime, për nënshtrimin dhe lirinë, Weil ngre një pyetje që mund ta ketë çuar kushdo në mendje në përditshmërinë tonë: Si është e mundur që edhe kur e kuptojnë dhunën dhe të keqen, njerëzit e mendjes nuk i bashkohen ndryshimit?
Pyetja e filozofes franceze duket sikur i drejtohet fuqishëm shoqërisë së sotme shqiptare dhe shumë të tjerave nëpër botë, ku kundërshtimi i njerëzve të fjalës për keqqeverisjen, për mungesën e lirisë apo për mungesën e së drejtës, nuk arrin të prodhojë më një bashkim forcash për të ndalur pushtetin që ta praktikojë atë. Ne mund të gjejmë dhjetëra justifikime për këtë mosbashkim forcash: shkollat që nuk po arrijnë të përgatisin më njerëz të pajisur me guxim e mendim; politika që ka shembur e para shumë ura për bashkimin e njerëzve të mendjes; institucionet fetare që kanë humbur sharmin për të rrezatuar dhe mbështetur guximin e atyre që duan Lirinë. Mirëpo, justifikimi thjesht do të na falë një qetësi të rreme e të përkohshme, ashtu si ilaçet që pihen në mbrëmje për pushimin e dhimbjeve të kokës apo të stomakut, por pa shkuar drejt shkakut që e shkakton atë dhimbje, që na ther të gjithëve deri në palcë.
Në fakt, kjo mungesë e fuqisë për të kundërshtuar nga ata që nuk pajtohen me dhunën, duket se vjen edhe si një pasojë e epidemisë që ka prekur fuqinë e fjalës, pra, një epidemi që prej kohësh ka prekur kuptimet që zgjojnë ndërgjegje. Por edhe imazhet tashmë prej kohësh nuk prekin më simbolikën, domethënien. Fantazmagoria e imazheve duket sikur ka zhbërë fuqinë e kuptimeve dhe ne jemi përballë murtajës së pafuqisë së ideve që mund ta bëjnë bashkë shoqërinë drejt një ndryshimi. Letërsia, ndoshta, mënyra më bindëse deri më sot për mbajtur gjuhën me antitrupa përballë humbjes së kuptimeve, qartësisht nuk ka më pushtet në komunikimin e sotëm, pasi gjithnjë e më shumë spektakli po ua zbeh fuqinë fjalëve, sidomos përmes një seksualizimi të fortë që ka prekur çdo dritare komunikimi. Ndërkaq, historitë pa fillim e pa fund janë mbretëria e komunikimit të sotëm, duke bërë që epidemia e moskuptimeve të kërcënojë fuqinë për të bashkuar ata që dhunën e pushtetit e shohin si një mur i fortë për lirinë, për të drejtën.
Gjuhëtari dhe filozofi amerikan, Noam Çomski, prej kohësh e ka paralajmëruar në esetë e tij pasojën që kanë shoqëritë nga inkurajimi që i bëjnë qeveritë injorancës, që të paditurit të mos ndihen inferiorë përballë asnjë ideje apo ndonjë njeriu që arsyeton. “Qeveritë, armën më të fortë sot kanë inkurajimin e injorantëve që të ndjehen krenarë me budallallëkun e tyre”, shkruan Çomski. Ky inkurajim nga pushteti për injorancën e gjithanshme është përhapësi më i madh ndaj epidemisë së humbjes së kuptimit të ideve.
Epidemia e humbjes së fuqisë së fjalës, e fuqisë shprehëse të ideve, mund ta sjellë një pasojë të parikuperueshme në gjithë kulturën tonë. Prej kohësh, p.sh., z. Rama ka përfshirë talljen në përditshmërinë politike, në vend të debatimit të ideve. Diskutimet e përditshme në dritaret sociale duken si një përpjekje për të minimizuar çdo kuptim që mund të zgjojë qëndrime. Në vend të ideve ushqehet instinkti.
Rikthimi te rebelimi ndaj së padrejtës, ndaj dhunës së pushtetit nis nga rikthimi i fuqisë së fjalës, nga rikthimi te besimi dhe të idetë. Shkolla, politika apo institucionet fetare nuk mund ta shohin zgjidhjen te spontaniteti, e as të fajësojnë vetëm median për këtë humbje kuptimesh. Pushteti nga ana e vet nuk e dëshiron kurrë fuqizimin e simbolikës së fjalës, që më pas fuqizon mendimin. Kotësia e komunikimit të sotëm është një oaz për qeveritë e sotme, për ta parë shoqërinë të shtrirë në krevatin e bindjes, madje me puplat e spektaklit që qeveria dhe ortakët e saj në biznes ia japin me kënaqësi, për sa kohë shqetësimet e tyre nuk i drejtohen pushtetit. Rebelimi rrezikon t’u mbetet ëndrrave nëse zërat që mendojnë nuk do guxojnë për të mbrojtur atë që besojnë./ a.b
.
 

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.