16.5 C
Tirana
E diel, 3 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Kori – poezi nga Alfred de Vinji – përktheu Shkëlqim Abazi

on

|

views

and

comments

Portret i Alfred de Vigny 1797
Portret i Alfred de Vigny 1797

Kori 

poezi nga Alfred de Vinji

përktheu Shkëlqim Abazi

Për kënaqësinë tuaj po hedh poemën epike “Kori” të Alfred de Vinjit,
një perlë e romantizmit, që e kam shqipëruar në burg, në fillimvitet ‘70.
Lexojeni dhe shijojeni!
Në poemën epike “Le Cor”, grupuar në “Poemat e lashta dhe të reja”,
botuar më 1826, Alfred de Vinjy (1797-1863) i bën jehonë trimërive të Rolandit,
Paladinit të shquar frank dhe nipit të Sharlemanjit të Madh
(atëkohë s’kishin parë ende dritën e botimit “Këngët e Rolandit”).
Në betejën e Roncevalit, Rolandi humbi jetën nën trungun e një peme,
mbas tradhtisë së parisë së Marsejës, të cilët Sharlemanji i ndëshkoi ashpërsisht.
Shkëlqim Abazi, 21 qershor 2018
Alfred de Vigny 27 Mars 1797 – 17 Shtator1863
Alfred de Vigny 27 Mars 1797 – 17 Shtator 1863

.

Kori

I

Më pëlqejnë tingujt e korit, mbrëmjeve, thellë pyjeve.
Qoftë hungërimat e bishave kur iu lehin yjeve,
apo klithmat e gjahtarit që i mbledh jehon’e lehtë
dhe që era e veriut e plas nga fleta në fletë.
 
Shpesh, i vetëm, në errësirën e mesnatës kam ndaluar,
kam qeshur duke i dëgjuar, por më shpesh kam vajtuar!
Se shpresoja të pikasja mes zhurmnajës profetike
ç’e paraprinte vdekjen e trimave të kohëve antike.
 
O male argjendorë, o ju sofra të haresë!
Shkëmbinj të Frazonas, cirqe të Marboresë,
ujëvara që rrëshqitni nga bora që poshtë reve,
burime, rrëkera, përrenjtë e Pireneve!
 
Male akulli e të lulëzuar, fron i të dy stinëve,
me ballin në kallkan dhe këmbët mes lëndinave,
atje pra duhet zënë vend, atje lipsen dëgjuar
tingujt e korit të largët, melankolikë e të bekuar.
 
Shpesh ndonjë udhëtar, kur ajri nuk zhurmon,
në natën e qelibartë vë veshin dhe dëgjon
tingëllimat e tunxhit që rreth e rreth ndihen,
me blegërimat e shqerrave bashkohen dhe përzihen.
 
Ujkonja e uritur bulurinë e nuk fshihet,
i varet teposhtë shkëmbit, në vend nuk i rrihet.
Ujëvara trazon ritmet e rrjedhës shekullore
me hungërimat e bishës dhe këngët madhështore.
 
O shpirtra kalorsiakë rikthehuni edhe njëherë,
mos vallë jeni shkrirë me tingujt e korit nderë?
Ronceval, Ronceval! O moj luginë e mallkuar,
hija e Rolandit madh ende është pa ngushëlluar!
 

II

Gjithë kreshnikët i griu vdekja, por asnjë s’u arratis.
Rolandi me Olivierin ngelën vetëm, për midis
afrikanëve që i rrethuan, përmbi mal dhe gjithë frikë:
“Dorëzohu, se je i vdekur!, thanë Maorët në panik;
 
Tërë fisnikët janë shtrirë mes ujit, në përrua!”
Ai buluriu si tigër dhe ua ktheu: “Juve, mua,
s’do më shtini dot në dorë, përsa kohë që Pirenetë
s’janë përmbysen me rrënjë dhe të përfundojnë në det!”
 
“Dorëzohu ose vdis!, ngulën këmbë jahuditë
dhe një shkëmb i rrokullisën që sipër nga lartësitë.
Por Ai kërceu si dre, shkëmbi u shuk në greminë,
ku pa pishat të thyhen, gurët humbën në luginë.
 
“Të falem, klithi Rolandi, më hape një goxha shteg
me një dorë e shtyu drejt fundit duke u mbajtur degë më degë,
edhe kur ndaloi shkëmbi iu qep si Paladin,
qiti pallën nga milli dhe me të priti hordhinë.
 

III

Ndërkohe Sharlemanji, qetë qetë, bashkë me shokë
po zbrisnin teposhtë malit, teksa flisnin kokë më kokë,
dhe këqyrnin horizontin. Mbi ujërat që zotëronin
nga Luzi në Arxhele, gjithë lugun e dallonin.
 
Ushtria brohoriste, u ngrit zëri i trobadurit
që këndonte me lahutë nën shelgjet e Adurit.
Vera frënge derdhej lumë, e kuqe dhe shkumëzuese
ushtarët ua nisën hokave me bareshat argëtuese.
 
Rolandi ruante ndër male, armiqve iu kalli tmerr.
Ndërsa Turpini shkujdesur hiqte udhë në gjysmëterr.
Arqipeshkvi i veshur me mëndafsh dhe me ar,
me nuskat nëpër duar lutej pa prerë e pa ndarë:
 
“Madhëri, ca re kërpashe po enden në boshllëk!
Ndale marshimin, Imzot dhe mos bëj karshillëk!
Se për shenjtin shën Denis, shpirtrat që po kalojnë
mbi retë kuqaloshe, mbase kundër nesh marshojnë!
 
“Pa shih, ndritën dy rrufe, ndjekur dhe nga dy të tjera!”
Që prej tutje ndihej kori dhe jehonat e përziera.
Perandori i përhumbur u tërhoq në një luginë,
ndali marshimin pa krye dhe mënjanoi parinë:
 
“Vini veshin, ndjeni gjë? – Po, por ata janë barinj
që mbledhin bagëtitë e shpërndara brinjë më brinjë.
Ia ktheu Kryepeshkopi me tonin bariton
sall si xhuxhi i Oberonit kur me zanat kuvendon.
 
Perandori e ndoqi pas, i vrërët, i menduar,
i mbrujtur dhe i nxirë bash si qielli i ngarkuar.
I druhej tradhtisë. Dhe teksa po e mendonte
kori shpërthente dhe humbte, rindizej dhe kalonte.
“O Zot, në atë lugine është Rolandi, nipi im!
Mos po përballet me vdekjen dhe më lyp mua ndihmë?
Përpara kalorësia, këto kreshta t’i kaptojmë,
tokën e pabesë Spanjole sa më shpejt ta përshkojmë!
 

IV

Mbi majën më të lartë Ai i zbriti kalit,
nën këmbë i shtrihej lugina e Roncevalit.
Nën dritën e mekur të ditës që po vdiste,
flamuri i Maorëve tej horizontit ndriste.
 
“Turpin, a pikase gjë, thellë, në atë përrua?
– Po, dy kalorës, një i vdekur dhe tjetri i dërrmuar!
Një shkëmb gjigant i ka zënë të dy përfund,
por më kapedani një bri fildishi tund!
Në dekikën e shpirtit dy herë i thirri yllit!
 
O Zot, sa trishtim ndjellka kori në mes pyllit!
 
1825

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.