Ironija e fatit (1937) nga La-Di (pseudonim letrar i Lazër Radit)

0
9
Lazer Radi 1942
Lazer Radi 1942
Lazër Radi 1942
Lazër Radi 1942

Ironija e fatit (1937)

nga La-Di (pseudonim letrar i Lazër Radit)

Tetëdhjetë vite më parë, me 25 shtator 1937,
në gazetën “Shtypi” të Tiranës,
botohet kjo skicë letrare me tendenca sociale
e Lazër Radit (me pseudonimin letrar La-di).
Varfëria e thellë dhe mjerimi, shpesh e kanë detyruar gruan malësore
që të shkonte e të shiste trupin për të siguruar
atë pak bukë e krypë për fëmijët dhe familjen…
Duket sikur plagët tona shoqërore udhëtojnë
nëpër shekuj për të mbetur të tilla deri në ditët tona…
.
Foto e vjetër e nji udhëtari të huej në malsi
Foto e vjetër e nji udhëtari të huej në malsi
E re dukej nga mosha – ishte e bukur… dhe ecte me hap të ngadaltë…
Tue hecë mendueshëm dukej se peshonte randë e ndër mendimet e botës së vet ferishte…
E pau njeriu zemërkazmë dhe mejherë nisi me andrrue çasa lumnije. Prandej, për me përfitue, hapin e shpejtoi dhe mbrapa i shkoi… Dy fjalë i foli mbas nji murit, – i lëshoi nji buzëqeshje cinike dhe i premtoi diçka… e puna u mbarue…
Hapi ndiqte hapin… Malsorja e re, me sy të përvajshëm, ecte… e ndiqte… dhe mendonte fellë… Ndoshta zemra e saj e plagosun randë ndigjonte vajin e foshnjes së vet! Ndoshta mendonte fëmijtë e vet, të cilët nga mjerimi qajnë e rankojnë? Atyne u mungon gjithshkafja: ushqimi dhe shëndeti… Prandaj malsorja e re tue hecë vajtonte fatin e vet, fatin e zi që i dhuroi kjo jeta e jonë:
-U shita, po jo për vedi. E shita vedin pse dishiroj jetën e fëmijve të mi…
Dhe vajtote… dhe lott i shkojshin rrëkajë… E ndër lottët e saj pasqyrohej nji botë e tanë:
Bota e mjerimit…
Hapi ndiqte hapin… Njeriu zemërkazëm edhe ai diçka mendonte…
Mendonte gjithçka, përveç mizerjes dhe vajit të foshnjave tu shpija… ato s’kishte pse me i mendue. Ai mendonte, për shembull se si ta puthi, apo bante me vedi ndo’i plan… Plane se si do të mujte me e knaqë ma së miri dëshirën e vet… Andrronte kënaqësinë e shpirtit të vet në përmbushjen e epshit… Dëshira e kishte mbulue! Dëshirë e kishte mendjen, dëshirë e kishte zemrën e dëshirë ishte i tani…
Hapi ndiqte hapin… Tashma ishin jashtë qytetit… Ishin mbi nji kodrinë të bukur mbi të cilën i pritte me krahë të hapun “Ironija e fatit”
Në paradë kalojshin dy vizitues; njeni me zemër të plasun e tjetri me nji dëshirë që shumë shpejt do të plotësohej… gjithçka përreth duket sikur qeshte…
Qesh me ironi ndoshta… por qesh!
Gjithçkafja duket me gëzim; Ah! Vetëm nji fli e fatit të mjerë kalon e turpnueme përpara atij gëzimi të sajuem mbrapsht!
Kalon në paradë… por, jo madhërisht… hecë… hecë… me sy të ramë përdhe…
(Shtypi, viti i I Nr. 108, e shtunë, 25 shtator 1937)
 
 
 

 

Related Images:

Artikulli paraprakDy rrugë ka: O ikim, o ikim! nga Enkeleda Ristani
Artikulli tjetër“Jeta dhe vuajtjet e mia në hetuesi dhe burgjet komuniste…” nga Greta Dilo
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.