Intelektualë nga Gurëzi që u dënuan me vdekje, me dëbime, me përndjekje, me burgosje, me vdekje në burgje – nga Ndue Hoti

0
15
Dom Shtjefen Kurti (1898-1971)
Dom Shtjefen Kurti (1898-1971)
Dom Shtjefen Kurti (1898-1971)
Dom Shtjefen Kurti (1898-1971)

Intelektualë nga Gurëzi që u dënuan me vdekje, me dëbime,

me përndjekje, me burgosje, me vdekje në burgje

nga Ndue Hoti

Dom Shtjefën Kurti (1898-1971)
Dom Shtjefën Kurti (1898-1971)

Dom Shtjefën Kurti(1898-1971). Ndërtoi Kishën e Gurëzit, Zoja e Këshillit të Mirë me 1932. U arrestua dy herë në Gurëz, 1946 dhe 1970.

Llesh Miri (1918-1946)
Llesh Miri (1918-1946)
Llesh Miri (1918-1946), nga Gurezi.  Dr. Llesh Miri u dënua me vdekje bashkë me Tom Nikkeqi dhe Ndue Gjon Uci, sipas një hetimi dhe gjyqi fals mbi vrasjen e kapterit Rrahman Xhemali (1919-1946), Zv. komandant i Postës PM – Gurëz, Krujë (Kurbin), nga Kuçi i Kurveleshit. Ngjarja ndodhi në një livad mes një pylli në moçalet e Gorresë. Vrasësit diheshin, u përcollën nga Greqia dhe kapën kryet e Legalitetit në Bruksel, plumbin e hangrën për të pafajshmit. Populli thotë se si Rrexh Deliun, si kapterrin u vranë sipas një plani për të marrë statusin e emigrantit politik jashtë shtetit dhe për të punuar për Sigurimin e shtetit në dam të emigracionit politik shqiptar në Perëndim.

Grupi i Llesh Mirit, u dënua bashkë me 22 të tjerë me burgime nga 1 vjet deri në 10 vjet, të gjithë në punët e ditës atë ditë të 11 tetorit 1946. Gjyqi u krye në kinemanë e Krujës ku ishin ftuar banorë të këtij qyteti, të cilët me duartrokitje e ovacione përcollën dënimet e malësorve gurzakë me 17 tetor 1946. Ekzekutimi ndodhi në Krujë në orën 10:oo, me miratimin e komandantit suprem, me 30 tetor 1946, pasi i detyruan ta hapshin vetë vorrin. Një familje kruetane ruajti vorrin në rranxë të një ullini në bahçen e tij, në Krujë deri në vitin 1991.
.
Marie Miri (1920-2003) - e veja e Llesh Mirit
Marie Miri (1920-2003) – e veja e Llesh Mirit
Marie Miri (1920-2003), e veja e Dr. Llesh Mirit, kishte mbaruar shkollën unike 5 vjeçare në Shkodër, ishte nga Shkreli dhe ishte gruaja e dytë me vel të bardhe (pas xhubletës së randë malsore) që vinte në Gurëz, pas Katrinës së Ded Mirit (edhe kjo në konviktin e vajzave në Shkodër, në shkollën 5-vjeçare). Ishte Katrina që e njofti me dr. Llesh Miri atëhere student në Itali. Ishin dy gra intelektuale.
Kap. Ded Nikoll Miri
Kap. Ded Nikoll Miri

Kap. Ded Miri, (1910-1945) – mbaroi shkollën fillore në Gurëz, të mesmen në Tiranë dhe ushtarake në Modena në Itali. Ishte oficer i mbretnisë dhe pushkatohet në Shijak me 1945.

Katrina Miri, Vejusha e Kap. Ded Nikoll Miri
Katrina Miri, Vejusha e Kap. Ded Nikoll Miri
Anton Doçi
Anton Doçi

Dom Anton Doçi, prift i Gurëzit, nga Malaj të Mirditës, arrestohet në Gurëz dhe vdiq në burgun e Ballshit me 1978. 

Frano Alkaj (1905-1966?)
Frano Alkaj (1905-1966?)

Frano Alkaj, u lind në Alkaj, Gurëz me 1 nëntor 1905. Shkollën fillore e mbaroi në vendlindje (1916-1920) por si jetim e dërgon Dom Shtjefën Vjerdha në jetimore në Shkodër ku mbaron edhe gjimnazin françeskan me 1927. 1927-’30, vazhdon në Hollandë (pas tij një vit me vonë studjon me At Gjon Shllakun) Më 1930-’33, vazhdon universitetin e Letërsise Klasike në Bukuresht, 1933-’34 vazhdon doktoraturën për Shkencën e Gjuhëve Komparative, dhe jep mësim në Shkodër 1934-’35, 1935-’37 në Gjinokastër, 1937-’41 në Korçë dhe 1941-1944 ne Liceun “Naim Frashëri” në Tiranë. Ishte pjesë e Stafit të “Hyllit të Dritës” 1940-’44 dhe antar i Institutit te Studimeve Shqiptare 1942-’44 me kryetar Ernest Koliqin (Sekretar i tij më 1944 ndodhet në Vjenë për të bindur studentat shqiptarë mos të rekrutoheshin në ushtrinë naziste si edhe Filip Llupi drejtor i gjimnazit “Nana Mbretneshë” dhe 1948 emigrojnë në Buenos Aires. Deri me 1966 ishin bashkë si shkodranë të vetëm. Fundi i Franos dyshohet se është i trishtë nga intrigat e bashkatdhëtarve në bashkëpunim me sigurimin shtetit, për jashtë shtetit. Nuk dihet fundi i tij. Frano ka përkthyer dy kangë nga Homeri XXII dhe XXIV, si edhe nga Virgjili, Eneida tri libra, “Zbritja e Eneut ne Butrint” lib. IV, asht përkthim i Frano Alkaj. janë 900 vargje botim të H. D. 1941

Frano Alkaj ishte poliglot ai zotëronte 9 gjuhë: helenisht, latinisht, greqisht, italisht, gjermanisht, holandisht, rumanisht, spanjisht e shqip. Nëse emigroi dhe vdiq ne Amerikë, nuk e di fundin e tij, por në një dokument të arkivit sekret të Shqipërisë në Shkozë të Tiranës shkruhen këto gjuhë, të gjitha me licencë. Frano në v. 1958 shpallet autor i ndaluar. Kolegët e tij thonin se ishte një “Shkëndi Gjeniu” por lufta dhe emigracioni ia kufizuan kohën, ose përkthimet dhe krijimtaria e pa publikueme ndoshta u sekuestrua dhe u përdor për të mbrojtur tituj e grada nga lustraxhinjtë e diktaturës. 

Dom Mark Dushi
Dom Mark Dushi

Dom Mark Dushi ishte prift në Gurëz, në krah të Dom Shtjefën Kurtit 1967.

Don Prek Gjoka-Nikci
Dom Prek Gjoka-Nikci

Dom Prek Gjoka-Nikçi, u hodh në gropën e gëlqeres në Krujë.

Don Luigj Gashi (1900-1956)
Dom Luigj Gashi (1900-1956)

Don Luigj Gashi (1900-1956), erdhi me Dom Shtjefën Kurtin në Gurëz më 1932, nga Kosova. E ka vorrin në Gurëz.

Nik Tom Prela u pushkatua në masakrën e Gurëzit me 28 gusht 1946. U lind në Gorre (Gurëz) më 1907, ishte me shkollë, ishte sekretar i Reformës Agrare, emnin e tij sot e mban shkolla 9 vjeçare në Gorrë.

Gjergj S. Sirdani (1925-1996)
Gjergj S. Sirdani (1925-1996)

Grupi i Gjergj Sokol Sirdanit (Gjergji ishte kushëri i vëllezënve Sirdani, Marin e Aleksandër). Pra, Gjergj Sokol Sirdani e Pjetër Miri (1930-1959), u pushkatua. Natën e fundit ai shkroi me gjakun e tij pësue nga torturat: Rroftë Shqipëria! Gjergj Sokol Sirdani (1925-1996) dënohet me Nush Ndocin, Tom Hulin,, Luigj Mirin. Dënohet 20 vjet burg. Ishte student i seminarit jezuit.
Mësues i Shkollës fillore në Fushëkuqe 1955-1958, e dënojnë me pushkatim, ia falin jetën për arsye moshe, dhe ia konvertojnë me 25 vjet burg, por gardianët nuk i tregonin faljen e jetës duke e shkatrrue emocionalisht. Dyshohet me inxheksion. Nush Ndoci (1936-2007), Prek Tusha (vdiq në burgun e Ballshit me 1976), Luigj Miri i dënuar dy herë, bëri shumë vite burg politik të randë.

Gasper Gaspri
Gasper Gaspri

Gasper Gaspri, stërnip i të pushkatuarit Nik Tom Prela, stërnip nga i ati i Nikollë Dedës, pushkatuar pa gjyq në Gurëz, me 28 gusht 1946, dhe i vëllezërve Thani nga Shkodra, vra në Krujë, në rrethim, me 1945.

Nush Ndoci (1936-2007)
Nush Ndoci (1936-2007)

Nush Ndoci (1936-2007), sëmuret nga një inxheksion, mësues në Fushëkuqe (Kurbin)

 

 

Related Images:

Artikulli paraprakProf. Beqir Haçi, student dhe mësues i Shkollës Amerikane, viktimë e komunizmit – nga Pertefe Leka
Artikulli tjetërNgordh një anëtar i ISIS-it në Shqipëri nga Bedri Blloshmi
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.