12.5 C
Tirana
E premte, 1 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Festa e Novruzit nga Prof. Lutfi Alia

on

|

views

and

comments

Prof. Lutfi Alia
Prof. Lutfi Alia

Festa e Novruzit

nga Prof. Lutfi Alia

Nga viti 1870 dhe në vazhdim, më 22 mars, martaneshasit kremtojnë festën e Sulltan Novruzit – festën e lindjes të Imam Aliut, i pari dhe i vetmi fëmijë, që është lindur brenda ndërtesës të Qabes në Mekë. Dita e lindjes të Imam Aliut, kremtohet si festa e ditës së re, dita e fisnikërisë dhe e bamirësisë bektashiane, dita e ripërtritjes së përgjithëshme e natyrës dhe e shoqërisë njerëzore.
Festa e Sulltan Novruzit përkon me ditën e ekuinoksit pranveror.
Emri Novruz është me origjinë nga gjuha persiane e do të thotë “dita e re”. Kjo festë e mori emrin Novruz, për të nderuar ditën e lindjes të Imam Aliut, ndërsa emëri Sulltan është me origjinë nga gjuha arabe dhe ka kuptimet “autoritet”, “i fortë”, “i madhërishëm”, “sovran”.
Festa e Sulltan Novruzit, është dita e re, dita e bekuar e lindjes të madhërishmit Ali, është festa e shenjtë e bektashijve të gjithë botës. Dita e lindjes të Imam Aliut dhe ekuinoksi pranveror, së bashku shprehin rizgjimin e natyrës, ripërtritjen e njerëzimit, vitalitetin dhe gëzimin shoqëror, andaj kjo festë fillon dhe mbyllet me urimet për të gëzuar shëndet, mbarësi, mirëqenie, dashuri, paqe dhe shpresa për një të ardhme më të mirë.
Festa e Novruzit fillon në mëngjezin e 22 marsit, në përkujtim të ditës të lindjes të Imam Aliut dhe vazhdon tre ditë, deri ditën e tretë, kur e pagëzuan me emërin Ali.
Në këtë festë, të gjithë besimtarët veshin rrobat më të mira dhe familjarisht shkojnë në teqe, për të marrë pjesë në ritualet e festës, të falen dhe të luten në këtë ditë të shenjtë.
Profeti Muhamet, për Imam Aliun ka thënë: “Unë jam qyteti i diturisë, Aliu është porta ime. Nuk ka trim si Aliu, nuk ka shpatë tjetër si ajo e Zylfikar Aliut. Kush e do Aliun, më do dhe mua, kush urren Aliun, më ka urryer mua”.
Aliu ishte dhëndri dhe krahu i djathë i profetit Muhamet, i pari ndër dymbëdhjetë imamët, i shquar për dituri, trimëri dhe autoritet.
Imam Aliu asht personifikim besnikërisë, i tolerancës dhe i luftës kundër të keqes dhe kundër urrejtjes, andaj festa e Novruzit, është e shenjtë dhe me domethënie të veçantë për urdhërin e bektashijve, që predikon dhe zbaton virtyte të larta humane.
Imam Aliu është idhulli shpirtëror i rendit të bektashijve, andaj nderohet dhe renditet në trininë e shenjtë: Zoti – Muhameti – Aliu, pra ndryshe nga synitet, që nderojnë binomin Zoti – Muhameti.
Doktrina bektashiane bazohet në katër parimet themelore të për-caktuara nga Imam Aliu:
.
Imam Aliu
Imam Aliu
1.Besimi – thirrja e brendëshme
2.Dituria – shkollimi.
3.Uniteti njerëzor – paqa.
4.Drejtësia – e vërteta.
 
Për festën e Novruzit, poeti ynë i madh bektashian Naim Frashëri ka shkruar: “Sot është ditë e re, përsëritet moti, lind vera, lind ngrohtësia, lind Aliu, lind vetë Zoti”.
Më 22 mars, bektashijt martaneshas dhe ato të Grykës së Madhe, të Çermenikës, të Bulqizës, Okshtunit dhe të ftuar nga trevat e tjera, mblidhen në Teqen e Poshtëme për të festuar këtë ditë të shenjtë.
Të gjithë së bashku përjetojnë ceremoninë e fillimit të festës dhe në vazhdim përfshihen në peligrinazhet në Tyrbet e Baba Jasharit, të Baba Hajdarit, të Baba Rushitit dhe të Baba Xhaferrit.
Pjesëmarrësit ndjekin ceremoninë e fillimit të festës dhe ritualet mistike para mekameve të shenjta, luten, falen, ndezin qirinjë për amëshim dhe bëjnë oferta bamirësie, madje shumica hedhin parà dhe vendosin dhurata.
Sipas besimit bektashian, me ndezjen e qirinjëve, i dhurohet dritë shpirtërave, për t’iu ndriçuar rrugën dhe ngjitjen në paqe drejt Zotit, ndërsa me blatimet (ofertat e dhuratat), japin një kontribut modest në mbështetje të Teqes, por njëkohësisht bëjnë dhe bamirësi bektashiane, japin ndihma për familjet e vobegta dhe të semurët. Gjatë dy ditëve të tjera në vazhdim, besimtarët shkëmbejnë vizita urimesh në shtëpitë e njëri tjetri e me pas shkojnë në tyrbet e tjera te fshatrave, si ne tyrbet e Liçit, të Dedës, të Koxherreve, të Gurabardhit dhe Kotjave, ku ndezin qirinjë për amëshim, vendosin kandila vaji, falen dhe i luten Imam Aliut t’iu dhuroj shëndet, mirësi e begati për familjen e vet, për të afërmit dhe njëkohesisht bëjnë oferta.
Pas këtyre ritualeve mistike, të gjithë rikthehen në Teqe, për gostite me drekat dhe darkat, që ofrohen nga Babai.
Xhamia e Aliut në Nexhef, Irak
Xhamia e Aliut në Nexhef, Irak

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.