E vërteta vonon por nuk harron – nga Cezar Ndreu

1
15
Xhaferr Deva (1904-1978)
Xhaferr Deva (1904-1978)

E vërteta vonon por nuk harron

nga Cezar Ndreu

“…U mblodhëm, ne hebrenjtë e Shqipërisë në Kavajë dhe vendosëm të takonim Ministrin e Brendshëm Xhafer Devën për rrezikun që na kërcënohej nga pushtimi nazist i Shqipërisë… – (shkruan një hebre )
Me shumë frikë vendosëm, që me një përfaqësi të takoheshim me Devën.
Kishim frikë, pasi Qeveria e Shqipërisë së asaj kohe ishte nën mbikqyrjen e regjimit nazist…
Shkuam në Tiranë dhe i kërkuan Devës mbrojtje!”
Deva si shqipetar i mirë, na u drejtua:
Juve nuk ju prek askush, derisa qeveria jonë t’i ketë këmbët në tokë, kohët janë të vështira dhe për ne, sa të kemi mundësi ne do ju ndihmojmë dhe kurrë nuk do t’ju dorëzojmë!
Dhe ashtu bëri…
Nga vendet e Europës kishin ardhur mbi 2000 hebrenj dhe u strehuan në Shqipëri.
Komanda gjermane merr informacion dhe i dërgon Xhafer Devës një letër-kërkesë që Qeveria shqiptare duhet t’i dorëzojë hebrenjtë e strehuar në Shqipëri. Komanda gjermane ndodhej në Prishtinë dhe kërkon që për 48 orë të gjithë hebrenjtë të dorëzoheshin!!
.
Hebrenjtë e mbijetuar në Tiranë
Hebrenjtë e mbijetuar në Tiranë
Xhaferr Deva për 48 orë nuk ju përgjigj komandës gjermane, por urdhëroj autoritetet e vendit që për 48 orë çdo hebre të pajisej me letërnjoftim, pashaporta shqiptare!
Dhe ashtu u bë!
Për 48 orë, çdo hebreu në Shqipëri iu dha letërnjoftimi shqipëtar.
Atëhere pas 48 orësh Deva i ktheu përgjigje Komandës gjermane se:
Nga verifikimet tona figuron se asnjë hebre nuk ka hyrë në territorin tonë.
Rast i rrallë në botë që asnjë nga hebrenjtë që ishin në Shqipëri, rrethb 2000 frymë, askush nuk u persekutua apo u spiunua tek gjermanët!
Besa – ky istitucion që ishte skalitur me shekuje në ADN e shqiptarëve nuk e tradhëtoj identitetin shqiptar.
Edhe sot, pas kaq vitesh shumkush nga ne ndihet krenar se dikur kishin Besë!
Me hyrjen e regjimit sllavo-komunist të ’44, i pari që u godit ishte ky vyrtyt Besa!
.
Marre nga Muri i fb i Cezar Ndreut, 2 shtator 2020

Related Images:

Artikulli paraprak95 vjet Martin Camaj: Vepra e Perndjekja – nga Gentiana Mara Sula
Artikulli tjetërBute Dedndreaj, nëna që sfidoi regjimin: Djalin do ta çoj në shpi o në varrezat e të parëve të tij… – nga Pëllumb Dedndreaj
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

1 Koment

  1. Gezim Maloku
    Madhështor mbetet Xhafer Deva, me kët Akt, që shpëtoi nga persekutimi i 2000 hebrenj, duke i pajisur në kohë rekord, me dokumenta Shqiptare. Ndërsa nga Janina, Ushtria Gjermane tërhoqi 1843 hebrenj, dhe i dërgoi në Gjermani. Ky akt çnjerezor ka brenda edhe bashkëpunimin e autoriteteve shtetërore të Greqisë, që nuk bënë asgjë për mbrojtjen e hebrenjve të Janinës. Ndofta grekëve u ka interesuar edhe grabitja e pasurive të tundëshme dhe të patundeshme të hebrenjve. Grekët me këtë tradhëti, i kanë shitur hebrenjtë, si bagëtitë në pazar, duke justifikuar bashkëpunimin në krim, me sebepin, që Gjermania i kërkonte ata. Përse nuk u shkoi mendja të vepronin si Xhafer Deva, Napoleon Zerves & Co, që akuzonin shqiptarët e Çamërisë për bashkëpunim me gjermanët, kur vetë qenë më keq se qentë, besnikë të gjermanëve, duke u dhënë hebrenjtë, me kusht që të spastronin Çamërinë nga Shqiptarët e Epirit.

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.