Borxhi i Ramës, Shqipëria, Teatri Kombëtar ul perden – nga Fabbrica Wojtyla Versioni i Lolekut

0
9
Artistët e Fabbrica Wojtyla & Compagnia della Città - Tirane 28 shtator 2019
Artistët e Fabbrica Wojtyla & Compagnia della Città - Tirane 28 shtator 2019
Artistët e Fabbrica Wojtyla & Compagnia della Città - Tirane 28 shtator 2019
Artistët e Fabbrica Wojtyla & Compagnia della Città – Tirane 28 shtator 2019

Borxhi i Ramës, Shqipëria, Teatri Kombëtar ul perden.

Teatri i ri i jetës: Fabbrica Wojtyla

Versioni i Lolekut, nga Fabbrica Wojtyla dhe Teatri Kombëtar

Përse, për të pasur një teatër të ri, duhej shembur Teatri Kombëtar historik i Tiranës? Çfarë i pengonte të rikualifikonin një zonë tjetër të Tiranës për një teatër të madh, të ri? Dhe nëse duhej qendra e qytetit, pse të mos përdorej zona e piramidës qesharake, simboli i kultit të individit, në vend që të shembej Teatri Kombëtar, simbol i kulturës?
Shembja e Teatrit Kombëtar në Tiranë ishte si të shembej San Carlo në Napoli, për të ndërtuar një tjetër më modern dhe imponues, ose La Scala në Milano, për t’i hapur vendin një super mega teatri futurist, ose L’Opéra në Paris, Metropolitani në Nju Jork, Balshoi në Moskë, Royal House në Londër, La Fenice në Venecia.
Dikush mund të thotë duke buzëqeshur se Teatri Kombëtar i Tiranës nuk ishte San Carlo… po, por as San Carlo nuk është La Scala dhe La Scala nuk është L’Opéra, që nuk është Metropolitani, që nuk është Balshoi, që nga ana e tij nuk është Royal House, që nuk është La Fenice.
Përse kështu? Sepse çdo vend ka Teatrin e Tij.
Çdo komb ka Scala, Metropolitan, Opéra, Bolshoi, San Carlo, La Fenice-n e tij. Çdo komb ka teatrin e tij “historik”, që është dëshmitari më historik, më i vjetër e më i lavdishëm i të vërtetave intime dhe sociale.
Çdo komb ka teatrin e tij, që është dëshmitar i një vuajtjeje të kaluar që përsëritet.
Sepse Teatri është origjinë. Sepse secili në vendin e Tij ka një origjinë të Tij.
Dhe shqiptarët e dinë mirë. Ata, më shumë se çdo popull tjetër, kanë sensin e origjinës: e demonstron historia e Skënderbeut, e demonstron historia e bunkerit të izolimit, e demonstron historia e eksodit dhe e demonstron ajo që rrëfen Kadarè kur sqaron se origjina e Teatrit ishte gropa e varrit që përmbyset. Prandaj, shembja e Teatrit Kombëtar ishte si të shembej la Scala, l’Opéra, Metropolitan, Balshoi, San Carlo, Royal House, La Fenice e cilido teatër që, sado i madh apo i vogël të jetë, përfaqëson një origjinë të vërtetë të një kombi. Teatri Kombëtar është “kujtesa” e një kulture përkatësie dhe asnjë popull, pa dëshminë fizike të historisë së tij kulturore, nuk mund të jetë një popull autentik.
.
Shembja e Teatrit Kombetar - 17 maj 2020 - Ora 04.50
Shembja e Teatrit Kombetar – 17 maj 2020 – Ora 04.50
Për këtë arsye, shembja – që ndodhi në mes të natës, si atentatori frikacak që të ngul thikën pas shpine me tradhëti, për më tepër duke demonstruar ligësinë e veprimit në periudhën e masave të jashtëzakonshme të kufizimit të lirive për shkak të rrezikut të infektimit – e atij Teatri që ka parë Shqipërinë të kalojë ditët e saj më të errëta, por edhe rilulëzimin e saj, është krim kundër një populli. Një krim kundër Njerëzimit!
Prandaj zoti Rama, ndoshta shtetar i madh, i aftë dhe i drejtë, siç e quan veten, nga ajo natë i ka një borxh, jo Shqipërisë, por njerëzimit. Si të kishte shkaktuar me dashje vdekjen e një plaku. Ishte i rrënuar, i lënë pas dore, pa ndjenja, justifikohet ai… por ajo fëmijë ishte e gjallë, ishte historia e vetvetes.
Mirë pra, zoti Rama. Do të mbash përgjithmonë mbi shpinë mëkatin fillestar. Nëse je thjesht një kryeministër, duhet ta dish se në politikë gjithësesi topi kalon sa në njërën anë, në tjetrën, kështu që do të ikësh, ndoshta me ndërgjegje paksa të njollosur, për borxhin ndaj Vendit tënd, që nuk do ta shlyesh dot kurrë. Nëse, përkundrazi, imiton të shkuarën, dmth nëse është diçka tjetër, atëherë bëhet e dëmshme, e kushtueshme dhe e kotë. Dhe, si një teatër i vjetër i rrezikshëm, duhet shembur, pa rezerva. S’ka politikë këtu. Edhe opozita shqiptare është përgjegjëse, sepse tentoi të bënte një diskutim të njëanshëm. Ne përdorim fjalët e Shekspirit, jemi zëra të Teatrit, jemi artistë.
Mbetet dhimbja. Mbetet kujtimi. Një kujtim që, pavarësisht moshës sonë të re, na bën të ndihemi pleq, për shkak të dhimbjes së pashlyeshme. Ndoshta do të kalojë, por kemi qenë të nderuar kur kemi hyrë në Teatrin Eksperimental, kur kemi bërë të qeshim me gjithë zemër shqiptarët me “Prova aktori” dhe akoma më shumë, kur vumë në skenë, pak muaj më parë, në shtator 2019, simbolizmat e “Anonimo Napoletano”, me të cilin hapëm dhe ndriçuam, së bashku me artistët shqiptarë, Teatrin Kombëtar. Në fund të shfaqjes thirrëm të gjithë “Rroftë Teatri!” Këtë duhet ta dijë populli shqiptar. Ndjesia e të qenit të fundit që kemi shkelur në dërrasat e asaj skene është rrënqethëse, akoma më shumë në një periudhë kaq dramatike dhe pa mbrojtje për vetë ekzistencën e qenies njerëzore.
Kështu, si një nga mijëra pleqtë në botë, të sulmuar nga më i ligu dhe dinaku i viruseve, që shuhet në vetmi dhe izolim, mbi Teatrin Kombëtar bie perdja, e bashkë me teatrin, edhe mbi aspektin më sublim të njerëzimit: Kulturën, pra mbi mundësinë për t’i dhënë kuptim jetës, që sot, në Shqipëri dhe në botë, por merr goditje tragjike të vdekjes. Të jetë fillimi i një fundi? Koha është gjykatësi më i rreptë.
.
Patrizio Ranieri Ciu dhe të gjithë artistët e Fabbrica Wojtyla & Compagnia della Città.
05 qershor 2020

 

Related Images:

Artikulli paraprakViganò i shkruan Letër Trump: Njerëzit tashmë e dinë Mass Mediat gënjejnë! Lutem për Ju! Kjo është betejë mes së mirës dhe së keqës…
Artikulli tjetërJushka – tregim nga Andrej Platonov
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.