Akt heroik i Jan Palach 70 vjetori (11 gusht 1948 – 19 janar 1969) nga Klodi Stralla

0
7
Memoriali i Jan Palach - Sheshi Vençeslav Pragë
Memoriali i Jan Palach - Sheshi Vençeslav Pragë
Memoriali i Jan Palach - Sheshi Vençeslav Pragë
Memoriali i Jan Palach – Sheshi Vençeslav Pragë

Akt heroik i Jan Palach

70 vjetori (11 gusht 1948 – 19 janar 1969)

nga Klodi Stralla

Brezi im, që në vitin 1968 ishim gjimnazistë, e mbajmë mend mirë emrin e studentit 20 vjeçar Jan Palach, që i vuri flakën vetes, dhe u vetësakrifikua në njërin prej shesheve qendrorë të Pragës, në shenjë proteste ndaj pushtimit sovjetik të Çekosllovakisë, në gusht të vitit 1968.
Ishte një gjest i rrallë i një të riu idealist, që e donte vendin e vet të pavarur nga sundimi sovjetik.
Funerali i tij, u kthye në një protestë të madhe mbarë popullore kundër pushtimit dhe frymëzoi miliona njerëz, në mbarë botën, për t’iu kundërvënë të keqes, jo përmes dhunës (sepse nuk kish mundësi kur tanket sovjetike kishin pushtuar gjithë vendin), por me atë që njihet si “mosbindje civile”. Fill pas tij dy studentë të tjerë, Jan Zaic dhe Evzen Plocek, bënë të njëjtin akt disa muaj më vonë.
.
Jan Palach (16 janar 1969) - në flakët e protestës
Jan Palach (16 janar 1969) – në flakët e protestës

.

Ndonëse Bashkimi Sovjetik e pushtoi ushtarakisht Çekosllovakinë dhe përmbysi qeverinë e ligjshme të reformatorit Aleksandër Dubçek, që njihet si “Pranvera e Pragës”, akti i studentit 20 vjeçar, Jan Palach dhe i shokëve të tij, ish një mesazh për pushtuesin, se koha staliniane kish perënduar dhe se popujt ishin gati të aspironin liritë demokratike.
Do të duheshin edhe 20 vjet që sakrifica sublime e këtyre studenteve martirë të jepte frutet e saj. Në nëntor 1989 Çekosllovakia, paqësisht, u shkëput nga tutela sovjetike dhe hyri në rrugën e demokracisë, e bashkimit me Europën Perëndimore, kulturës të së cilës i përkiste prej mijavjeçarësh.
 
Ndonse tek ne nuk kërkohen gjeste të tilla (tradita jonë lindore është ta kesh mirë me pushtetin për të përfituar individualisht dhe jo t’i kundërvihesh për një interes publik), reagimi i qarqeve studentore, akademike dhe të biznesit, ndaj veprimeve qeveritare me impakt kombëtar, si Reforma në Drejtësi, në Arsimin e Lartë, në sistemin e Tatim-Taksave, në PPP e shumë reforma të tjera, është i domosdoshëm. Vetëm një Qeveri që mbahet “nën kontroll” nga opinoni publik, gabon më pak. Popujt indiferente e të nënshtruar kanë qenë gjithmonë burim i regjimeve diktatoriale e kleptokratike.

 

Related Images:

Artikulli paraprakProfile poetike dhe dedikime – nga Anton Çefa
Artikulli tjetërRent, Or Marathonomak – Poezi nga Fan Stilian Noli
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.