11.5 C
Tirana
E diel, 3 Mars, 2024

Mbeshtet RadiandRadi

spot_img

Prof. Koliqi dhe misioni arsimor drejt “Tokave të Lirueme” – nga Romeo Gurakuqi

on

|

views

and

comments

Ernest Koliqi merr detyrën e President i Institutit të Studimeve Shqiptare
Ernest Koliqi merr detyrën e President i Institutit të Studimeve Shqiptare

Prof. Koliqi dhe misioni arsimor drejt “Tokave të Lirueme” 

nga Romeo Gurakuqi

Themelimi i sistemit arsimor ne gjuhën shqipe në Kosovë, Dibër, Tetovë, Strugë, Ulqin nga viti 1941 dhe emrat e disa prej misionarëve që u aktivizuan me kurset e mësimit të gjuhës për të rriturit.
Pa u caktuar ende formula me të cilën Kosova do t’i kthehej Shqipërisë dhe pa ardhur ende udhëzimet nga Roma, nën përgjegjësinë personale, Ministri i Arsimit, Prof. Ernest Koliqi nisi drejt “Tokave të Lirueme” 200 mësues e profesorë me synimin e qartë të vendosjes së themeleve të arsimit shqiptar në ato anë.
Me drejtimin e këtij misioni, Koliqi ngarkoi intelektualin dhe pedagogun gjirokastrit, Ali Hashorva.
Koliqi hapi dhe përkrahu shkollat shqipe në Kosovë e prej këtyre shkollave doli elita e parë e mësuesve dhe intelektualëve kosovarë.

Me 12 nëntor 1941, pas propozimit të Ministrit të arsimit, Ernest Koliqi, shkollave të mesme ekzistuese të Mbretërisë iu shtuan: 

1.Një shkollë Normale në Prishtinë; 
2.Një Lice në Prizrend; 
3.Një Lice në Tetovë; 
4.Një Institut Teknik Agrar për djem në Pejë; 
5.Një Institut Teknik Tregtar në Gjakovë; 
6.Një shkollë profesionale në Tetovë; 
7.Një shkollë profesionale në Kërçovë; 
8.Një shkollë profesionale në Dibër; 
9.Një shkollë profesionale në Gjilan; 
10.Një shkollë profesionale në Ferizaj; 
11.Një shkollë profesionale në Strugë; 
12.Një shkollë profesionale në Gostivar; 
13.Një shkollë profesionale femërore në Prizren; 
14.Një shkollë profesionale në Ulqin. 

Prizren - 13 korrik, 1941 Rreshti i parë në këmbë, i katërti majtas, Kryetari i misionit, Ali Hashorva
Prizren – 13 korrik, 1941 Rreshti i parë në këmbë, i katërti majtas,
Kryetari i misionit, Ali Hashorva

Në të njëjtën kohë, konvikteve ekzistuese iu shtuan edhe një konvikt për djem me 200 vende në Prishtinë dhe një konvikt për djem më 100 vende në Tetovë, të aneksuar pranë shkollës profesionale agrare. Konviktet u ndërtuan posaçërisht për studentët e nacionalitetit shqiptar, që vinin nga shkollat e mbyllura jugosllave, të cilëve iu dha prioritet absolut.
Vasil Andonin, Koliqi e emëroi drejtor konvikti në Prishtinë.
Përveç kontributit të paçmueshëm për shkollat shqipe të Kosovës, Koliqit i detyrohet edhe dërgimi nëpër universitetet e Italisë, i disa dhjetra studentëve kosovarë për të zhvilluar stazhe dhe për t’u përgatitur dhe specializuar në degë të ndryshme të diturisë, që më vonë do të bëheshin shtyllat e shëndosha për të themeluar kulturën kombëtare në vise.
Në listën e mëposhtme nuk janë të gjithë emrat e arsimtarëve që shkuan të punojnë në Kosovë, për shkak të vështirësive që kam pasur në gjetjen e tyre të tërësi, por veç të atyre që ndihmuan në kurset e gjuhës për të rritur, që sigurisht kanë dhënë mësim ndër shkollat normale. Unë po sjell listën me emrat e disa prej këtyre misionarëve, të cilëve do të duhet t’u jemi mirënjohes gjithmonë:
Arsimtarët që kanë veprue në kurset për të rritun në viset e lirueme në vjetin 1941-1942, sipas qarqeve:  

Qarku i Prishtinës: 
Reshat Bajraktari – në Prishtinë, Shaqir Hoti – në Prishtinë, Dervish Bejleri – në Prishtinë, Reis Poshi – në Prishtinë, Miltiadh Apostoli – në Gjilan, Selami Ibrahimi – në Gjilan, Xhevdet Alija – në Hogoshtë, Kostaq Topçe – në Dobrevë, Halil Bejta – në Cernicë, Tom Shoshi – në Janjevë, Ruzhdi Guranjaku – në Gadimje, Zeqir Selimi – në Bresnje, Sadik Prishtina – në Krahishtë, Ferit Berisha – në Strecofc, Rrahman Palushi – në Talinofc, Refik Palloshi – në Prishtinë, Agllaja Plaku – në Prishtinë, Ibrahim Stafa – në Dobranje, Halim Stakja – në Koretinë, Bahtija Fazzlliu – në Janjevë. 

Në Qarkun e Dibrës: 
Hysen Pajenga – në Strugë, Telha Çela – në Strugë, Alush Balteza – në Strugë, Dalip Zejneli – në Llabunizt, Tomor Starova – në Podgorocë, Hamit Pitja – në Veleshtë, Enver Palluqi – në Livadhi, Mustafa Kadzadej – në Frangovë, Pandi Treska – në Koroshisht, Skënder Tupja – në Radolisht, Mehmetali Mustafa – në Kalishtë,Theodor Dhama – në Belicë, Nevruz Rushani – në Zhernanicë, Zhyhore Belshaku – në Strugë, Marije Shala – në Strugë, Kristaq Progri – në Sllovë, Antoneta Gjylapi – në Strugë, Marieta Kreshova – në Dibër. 

Qarku i Prizrendit: 
Në Prizrend kanë qenë mësuesit, – Mëhill Shala, Jorgji Huta, Sulejman Aliu, Hajdar Shedulla, Idriz Fishta, Minush Lipoveci, Xhafer Xyrxa, Myrteza Shedula, Xhevdet Doda. Mustafa Tepshi – në Zhurë, Dhimitër Mino – në Korishtë, Qamil Graceni – në Hoç e Zhurit, Veli Çela – në Krushë e Madhe, Sebë Mateja – në Brod (Dragush). 

Qarku i Pejës:
Aishe Shpeni dhe Neshmije Begolli – në qytetin e Pejës. 

Qarku i Tetovës: 
Në Tetovë kanë punuar Pano Hido, Beqir Kllojka, Qemal Haxhihasani, Rustem Ismailati, Abedin Faja, Vasil Dhimitruka, Josif Todi, Zenel Zajmi, Jusuf Starova, Hysen Hoxha, Kadri Hoxha, Kadri Kashari. Pastaj, Abdylvehap Kadriu – në Ballçisht, Myteza Kadzadej – në Shipkovicë, Vangjel Daka – në Zhepçisht, Dhimitraq Shuli – në Neogithë, Spiro Gjini – në Miletmë, Azem Morana – në Gajze, Zef Çurçija – në Gradec, Xhafer Narazani dhe Kiço Panidhi – në Kamjan, Sadik Kadilliu dhe Hilmi Ejuni – në Pirok, Hasan Egro dhe Abdyqerim Seiti – në Zhelinë. 
Në Gostivar kanë qenë: Gavril Santo, Ahmet Gjylaçi, Xhemal Voci, Kov Bibaja, Mit’hat Hoxha, Ismail Bedhia, Hysni Ekmeçiu.

Shënim: Në këtë listë janë vetëm emrat e mësuesve që shërbyen në kurset e gjuhës shqipe për të rritur. Shumë emra mësuesish dhe drejtuesish vullnetarë mungojnë në këtë listë, por do t’i paraqesim në një kohë tjetër.

.

Related Images:

Jozef Radi
Jozef Radihttps://www.radiandradi.com
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...
Share this
Tags

I ke lexuar?

Kontesha Bengazina – nga Lazër Radi – Pjesë nga Libri “Vorbulla t’Jetës Universitare” (Roma)

 Nji prej historive ma të bukura studentore, të rrëfyeme mjeshtrisht prej Lazër Radit në librin autobiografik: “Vorbulla t'jetës Universitare”, ku ai me at sinqeritetin e tij...

Katalogimi i Veprës së Plotë të LAZËR RADIT

  Katalogimi i veprës së plotë të LAZËR RADI  Materiali që paraqesim asht nji bibliografi e thuejse krejt Veprës së Plotë të Dr. Lazër Radit, botue dhe...

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin – nga librat e Lazër Radit

Kujtimet e mia me At Zef Valentinin nga librat e Lazër Radit Kanuni dhe teza e doktoraturës Mbasi mbylla llogarinë me Procedurën Civile, në mënyrën ma të...

Te rejat

More like this

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.