Porta e Lartë s’ka fare gisht në Lidhjen Shqiptare – nga Sami Frashëri – (pjesë nga artikujt në gazetën Terxhuman-i Shark)

0
10
Sami Frashëri (1850-1904)
Sami Frashëri (1850-1904)
Sami Frashëri (1850-1904)
Sami Frashëri (1850-1904)

Porta e Lartë s’ka fare gisht në Lidhjen Shqiptare

nga Sami Frashëri

(pjesë nga artikujt në gazetën Terxhuman-i Shark)

“Në një telegram që i është dërguar nga Beogradi gazetës “Tajms”, pretendohet se Porta e Lartë është duke nxitur shqiptarët që të ngrihen kundër fqinjëve të tyre dhe atyre po u shpërndan armë e municione.
Mirëpo, Porta e Lartë nuk ka fare gisht në Lidhjen Shqiptare, bile është informuar shumë vonë për ekzistimin e kësaj Lidhjeje. Lidhja Shqiptare mbështetet në opinionin publik [shqiptar] dhe në qëllimin e lartë patriotik, që të mos lejojë të bien në duar të të tjerëve ato toka që janë pjesë [përbërëse] e Shqipërisë dhe që banohen nga shqiptarë. Prandaj, Porta e Lartë nuk mund t’i ndalojë asnjëherë këta [shqiptarë] që të marrin pjesë në këtë Lidhje… (Terxhuman-i Shark, viti I, nr. 107, 2 (14) gusht 1878, f. 2.)

“Grekët nuk e dinë çdo të thotë liri kombëtare dhe fetare. Ata mendojnë se pos greqizmit nuk ka kombësi tjetër dhe pos ortodoksizmit nuk ka besim tjetër. Dhe ata që nuk i përkasin kombit e besimit të tyre, nuk i numërojnë njerëz…” (Terxhuman-i Shark, Viti I, 98, 24 korrik (5 gusht) 1878, 2.)

Kufijtë e tokave Shqiptare me Serbinë dhe Malin e Zi
“Lajmi se Malit të Zi do t’i jepen toka nga veriu e nga verilindja dhe se nuk do t’i jepet Podgorica…” (pjesë)

“Por më i rëndësishmi nga lajmet e fundit që janë kumtuar me telegrame, është njoftimi se përfaqësuesit e Serbisë kanë mbetur të kënaqur nga përgjigja që kanë marrë nga Kongresi. Ne e dimë se çfarë pretendojnë serbët. Për t’i bërë ata që të kënaqen, duhet t’u jepen të gjitha ato që kërkojnë, ose edhe më shumë. A thua ka marrë vendim njëherë e mirë Kongresi lidhur me një gjë të tillë? A i ka dhënë fund kësaj pune? Serbia, përveç pavarësisë, kërkon edhe vendin që i thonë “Serbi e Vjetër”. Mirëpo, pjesa më e madhe e Serbisë së Vjetër”, domethënë anët perëndimore e jugore, janë Shqipëri, dhe sllavët këtu përbëjnë pakicën. Malet e Kurshumlisë që shtrihen deri në kufi, janë të banuara vetëm me shqiptarë myslimanë. Këta shqiptarë kanë hyrë që të gjithë në Lidhjen që përfshin mbarë Shqipërinë. Prandaj këto vise Serbia nuk mund t’i marrë vetëm me vendim të Kongresit. Edhe në qoftë se ajo do të arrinte t’i merrte, mendojmë se do të ishte e detyruar t’i merrte vetëm me luftë.
Lajmi se Malit të Zi do t’i jepen toka nga veriu e nga verilindja dhe se nuk do t’i jepet Podgorica, që ndodhet në anën jugore dhe disa vise të tjera që janë pika kyç, sado që është një lajm që do të pëlqehet, (megjithatë) dorëzimi i Tivarit e vë Shkodrën përballë rrezikut.” (Terxhuman-i Shark, viti I, 87, 23. 6. (5. 7.) 1878, f. I.)

Sami Frashëri (1850-1904)
Sami Frashëri (1850-1904)

Midis krerëve shqiptarë në Kuvendin në Prizren [1878] ka edhe të krishterë bile edhe nga Mirdita
[Gazeta] “Courrier d’Orient”, këtë Kuvend që u mblodh nga besnikëria dhe dashuria për atdheun, po e paraqet si një mbledhje që mbështetet në fanatizmin fetar. Që miqve të saj bullgarë dhe mbrojtësve të tyre t’u bëjë një shërbim të paharrueshëm, njofton se krerët shqiptarë kanë ndërmend të kundërshtojnë vendimin e Kongresit, i cili do t’u jepte liri e barazi të krishterëve.
Sikur ta kishte ditur “Courrier d’Orient” se midis krerëve shqiptarë që janë mbledhur e po mbajnë Kuvendin në Prizren, ka edhe të krishterë, bile edhe nga Mirëdita kanë shkuar përfaqësues, sigurisht në gazetën e vet nuk do të kishte botuar këto shpifje të vrazhda, të cilat i ka shkruar e dërguar një fanatik bullgar…” Terxhuman-i Shark, viti I, nr. 81, 17 (29) qershor 1878, f. 3.
Përktheu. A. Hamiti

Marre nga muri i fb i Agim Morinës

Related Images:

Artikulli paraprakShuhet Dalip Greca Ikona e Diellit, Vatrës e Medias Shqiptare në Amerikë, Vatra – Mesazh Ngushëllimi
Artikulli tjetërDalip Greca ndërroi jetë: humbje e madhe për gazetarinë shqiptare në diasporë dhe në atdhe In Memoriam nga Frank Shkreli
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.