Foto Bala – Profesori i Liceut të Korçës që u ndëshkua nga shoku i tij i klasës – ngjarje e jetuar nga Klodi Stralla

0
10
Foto Bala dhe Niko Stralla, Montpelier 1931
Foto Bala dhe Niko Stralla, Montpelier 1931
Foto Bala (1908-1991)
Foto Bala (1908-1991)

Foto Bala – Profesori i Liceut të Korçës,

që u ndëshkua nga shoku i tij i klasës.

ngjarje e jetuar nga Klodi Stralla

Një fundjavë e vitit 1987. Ishte rreth orës 5.00 të mëngjezit. Ende natë. Në rradhën e gjatë të qumshtit, shishet dhe të zotërit e tyre mezi shquheshin në terrin e natës.
Afër meje një burrë i moshuar, shtatlartë, pak i krrusur, po kërkonte, me qiri në dorë, shishen e vet që, si gjithë të tjerët, e kish vendosur aty 4-5 orë përpara, për të zënë rradhë.
Ishte ky mekanizmi i asaj kohe për të siguruar ato 2 shishe qumshti, racioni ditor i çdo familje korçare!!
E njoha menjëherë, shokun e vjetër të babait – Foto Balën. Dukej që dikush, për të përfituar, ia kishte hequr shishet dhe kishte vendosur aty të vetat!!
-Ja ku i keni profesor! – iu drejtova, duke i treguar shishet e mia.
-Nuk janë këto, – më tha – i njoh unë shishet e mia.
-Po nuk prish punë, unë kam zënë edhe një rradhë tjetër, merr ti, se ke më tepër nevojë.
Me pa në fytyrë, me atë vështrimin që e takon rrallë, vetëm tek filozofët, dhe me pyeti:
-I kujt je mor bir?
-I Niko Strallës! – i thashë – Unë të njoh fare mirë nga bisedat e babait, ndonse ti s’ke si të më njohësh, se nuk ke patur mundësi.
Është e tepërt ta vazhdoj tregimin, por si tani kam para syve të mij dy pika lot që i rrodhën nga sytë që, mbas aq vuajtjesh, shprehnin dituri dhe fisnikëri të veçantë…
Foto Bala dhe Niko Stralla, Montpelier 1931
Foto Bala dhe Niko Stralla, Montpelier 1931

Kush ishte Foto Bala?

Lindi në Vuno (Himarë) më 1908. Me bursë shteti më 1921, dërgohet si konviktor në Liceun Kombëtar të Korçës, të cilin e përfundoi shkëlqyshëm në 1930, duke patur si bashkënxënës Enver Hoxhën. Studioi në Montpellier të Francës, për filozofi dhe filologji, dhe në 1934 kthehet në atdhe. Po atë vit, me dekret mbretëror, emërohet profesor i filozofisë dhe i gjuhës frënge në Liceun Kombëtar. Korçarët, por jo vetëm, i mbajnë mend kumtesat e tij, me tematikë historike dhe filozofike që, ai dhe kolegët e tij, mbanin çdo fundjavë në kinema “Luks”, si dhe artikujt e shumtë të botuar në “Bota e re”, “Minerva” apo “Përpjekja Shqiptare”.
Në qershor 1945, komunistët e posaardhur në pushtet i pushkatojnë të atin, Dhimitër Bala, një ushtarak me ndjenja patriotike. Nuk vonoi dhe do të arrestohej edhe ai, me grupin e deputetëve. Pas 10 muajsh hetuesi, në shtator 1946, dënohet me burgim të përjetëshëm, që më vonë iu kthye në 25 vjet. Nga burgu i shkroi letër “shokut” të tij të klasës, duke i parashtruar pafajësinë e tij, por më kot!!
Bëri plot 17 vite burg në Burrel! U lirua në 1963, dhe prej aty internohet në Gradishtë (Lushnje), ku ishin e shoqja dhe dy vajzat dhe, për vite të tëra, punoi si punëtor krahu në fermë.
Vetëm me zbutjen relative të sistemit në 1987, me kërkesën e tij, erdhi në Korçë. Vdiq në mars 1991, në prag të përmbysjeve demokratike.
Në 1994 nderohet me titullin “Martir i Demokracisë”
.
PS. Në foto, Niko Stralla (majtas) dhe Foto Bala (djathtas), dalë në Montpellier, Francë, 1931
.
Marrë nga Muri i nga Klodi Strallës, 7 prill 2020

 

Related Images:

Artikulli paraprakSi lindi kënga ikonë e muzikës popullore dhe historia e vërtetë e saj – Kënga “Lulebore” e Simon Gjonit
Artikulli tjetër7 prillit “Ditë e Dëshmorëve” të Shqipërisë – nga Agron Tufa
Jozef Radi
Biografi Jozef Radi 16 janar 1957, lind rastësisht në qytetin e Elbasanit, mbasi të dy prindët e posadalë nga burgu ishin interrnuar në kampin e Kuçit të Kurveleshit... Ishte i vetmi fëmijë i të ashtuquajturit “Kampi i 100 Intelektualëve”... 1957, Pagëzohet me emrin Antonin, por xhaxhai i tij me të njejtin emër, e regjistron si Jozef... 1957-1961, ndjek fatin e prindërve në odisenë e kampeve: Radostinë, Gradishtë, Çermë dhe më së fundi n’atë të Savrës... 1963-1971, kryen shkollën fillore dhe tetëvjeçare në Karbunarë dhe Savër me rezultate shumë të mira... 1971-1975, ndjek gjimnazin “20 Tetori” në qytetin e Lushnjes, ku përjashtohet dy herë nga shkolla, thjesht si... i biri i Lazër Radit! 1975, frekuenton të njëjtën klasë me Gëzim Hajdarin dhe Shpend Sollakun: Tre të apasionuar të letërsisë; më vonë edhe autorë mjaft të njohur librash... 1975, fillon si puntor në fermën e Savrës 1977-1979, kryen shërbimin ushtarak në repartet e xhenjos, fortifikim në Dropull të Gjirokastrës... 1981, mbaron shkollën e mesme me rezultate të shkëlqyera dhe as bëhet fjalë për vazhdimin e ndonji shkolle të lartë... 1984, bën gjithë përpjekjet për botimin e librit të parë poetik “Trokitje”, por problemet e biografike... e pengojnë botimin edhe pse Shtëpia Botuese e kishte vlerësuar si... “të botueshëm...” 1984-1990, krahas punës së rëndë në bujqësi, studion intensivisht gjuhët e huaja; merret me përkthime, shkruan dhe redakton veprën e të atit... 1989, së bashku me të atin përkthejnë veprën “Stalini, Moxarti dhe Maria Judina” e poetit Bërkoviqit, e cila kalon dorë me dorë si vepër antidiktaturë... 1990, së bashku me të Atin, vendosen në Tiranë, prej ku nis nji fazë e re shprese dhe entusiazmi, se demokracia mund t’i riparojë pasojat e diktaturës... dhjetor 1990-31 mars 1991, ndjek nga afër lëvizjen dhe ndryshimet demokratike... mars 1991, boton për herë të parë, ciklin me 6 poezi në revistën arbëreshe “Katundi Ynë” në Kozenca. maj 1991, regjistrohet në fakultetin e Gjuhë- Letërsisë dhe më pas kalon në atë Juridik. 1993, botojnë së bashku me të atin librin e parë “Muret e Muzgut” si dhe poemën “Stalini, Mozarti dhe Maria Judina” 1993, nis botimin e revistës tremujore “Arbëria”, e cila del në tre numra... 1993-maj 1997, punon në detyra të ndryshme në Presidencën e Republikës. qershor 1994, mbaron Fakultetin Juridik qershor 1997, ngjarjet e atij viti ishin dëshmi e vrasjes së demokracisë... detyrohet të emigrojë në Itali. shtator 1998, humb të Atin, Lazër Radin, njeriun me të cilin kishte ndarë ditët më të vështira të jetës. 2000, boton librin e dytë poetik: “Kujtesa e Mjegullës” 2004-2005, mbulon për gati dy vjet rubrikën “Qiell i Përtejmë” në revistën “ars” 2007, boton me bashkaautorë albumin fotografik “Ancona nascosta” 2000-2010, bashkpunon me shokun e tij Gëzim Hajdari, në redaktim e veprës së tij të botuar në Itali 2011, boton librin e tretë poetik “Fletorja e Vjeshtës” 2000-2013, bashkëpunon vazhdimisht me shtypin shqiptar 2000-2013, përkthyen mjaft nga veprat e poetëve si: Ungaretti, Montale, Raboni, Senesi, Fatuiva, Pessoa, De Moraes, Hikmet etje, si dhe ka në duar veprën e Bodlerit “Lulet e së keqes” 2016, po përgatit për botim veprën e plotë të Lazër Radit në 14 vëllime... Jeton prej 16 vitesh në qytetin e Anconës...

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.