Zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit në Kosovë –
dhe shpulla që i jep Shteti Bijë Shtetit Amë
Përfunduan zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit 2025 në Kosovë, të cilat dëshmuan: qetësi në zgjedhje; vullnet të lirë të qytetarëve; shpejtësi në dhënien e rezultatateve përfundimtare; mbështetje partisë në pushtet (LVV – Albin Kurti) deri me gjysmën e mandateve; pranim i palëve të rezultatit përfundimtar, qytetari në respektim të ligjeve.
Kështu Kosova jo vetëm dëshmon një akt të lartë institucional, por i jep edhe një shpullë të fortë në fytyrë shtetit amë, i cili nuk manifeston asnjë nga këta elemente të zgjedhjeve të lira, dhe vazhdimisht pretendon veç me fjalë zgjedhje të lira, të cilat janë kthyer në matrapazllëkun me të madh të një kombi dhe një shoqërie. E për këtë unë mendoj se faji është i përbashkët si i Pushtetit edhe i Opozitës… të cilët me një pafundësi ligjesh zgjedhore e pazarësh të nëndheshme që kanë si pasojë një kaos të thellë elektoral, abuzime kolosale fondesh po edhe një rrënim të dukshëm të institucioneve të shtetit…
Po paraqesim një opinion mbi fituesit humbësit dhe prespektivën qeverisëse në Kosovë mbas këtyre zgjedhjeve si edhe një shpjegim të detajuar të mandateve edhe pse ka mbetur një përqindje krejt e vogël e panumëruar e votave…
jozef radi, 29 dhjetor 2025
Zgjedhjet parlamentare të jashtëzakonshme në Kosovë më 28 dhjetor 2025 tashmë janë duke përfunduar me rezultatet kryesore të shpallura dhe një perspektivë të qartë qeverisëse për vitet e ardhshme. Ja përmbledhja e rezultateve, fituesve/humbësve dhe çfarë pritet në qeverisje:
Rezultatet kryesore të zgjedhjeve
Lëvizja Vetëvendosje (LVV), e udhëhequr nga kryeministri në detyrë Albin Kurti, doli forcë e parë me një rezultat shumë të fortë, duke siguruar rreth 49-50% të votave sipas rezultateve preliminare të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve dhe burimeve të tjera të pavarura.
-Vetëvendosje ka fituar afërsisht 49.30 – 49.80% të votave, me mbi 97% të votave të numëruara.
-Partia Demokratike e Kosovës (PDK) u rendit e dyta me rreth 21%.
-Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) mori rreth 13 – 14%.
-Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) dhe Lista Serbe morën ndarë një pjesë më të vogël të votave. – Ballkanweb
Pjesëmarrja e zgjedhësve ishte rreth 45%, pak më e ulët se në disa zgjedhje të mëparshme. – Alfapress
Fituesit kryesorë
1. Lëvizja Vetëvendosje (LVV) / Albin Kurti
-LVV mori fitore të thellë, rritje krahasuar me zgjedhjet e mëparshme, dhe është partia e qartë më e votuar në vend. – Europian Wester
-Albin Kurti deklaroi fitore historike dhe shprehu gatishmërinë për të formuar institucione të reja në mënyrë të shpejtë.
-Kjo fitore pritet t’i japë LVV një legjitimitet shumë më të fortë për të qeverisur pas muajve të bllokimit politik. – PBS
2. PDK dhe 3. LDK
-PDK, si kryesorja e opozitës, mbetet forca e dytë, por me një diferencë të madhe pas Vetëvendosjes.
-LDK ruajti pozicionin e tretë, por me rezultate që tregojnë sfidë për rikthim në pozicione vendimmarrëse. – Ballkanweb
Humbësit dhe sfidat për opozitën
-Opozita e bashkuar (PDK + LDK) nuk arriti të krijojë një kundërvënie të fortë ndaj praktikisht një dominuese të Vetëvendosjes.
-Ekziston shqetësim se opozita mbetet e fragmentuar dhe nuk ka arritur të ofrojë alternativë të qartë politike për zgjedhësit, gjë që e dënoi më tej në këto zgjedhje.
-Partitë e vogla, përfshirë ato aleate të opozitës, morën pjesë të vogla të votave dhe nuk ndikuan në mënyrë të konsiderueshme në ndryshimin e panoramës politike. – CNA
Perspektiva Qeverisëse pas zgjedhjeve
1. Formimi i qeverisë
-Vetëvendosje ka dalë shumë afër një mazhorance të qartë, megjithëse nuk është 100% e sigurt nëse ka arritur 61 ulëset e nevojshme vetëm me votat e komunitetit shumicë (duke përjashtuar ulëset rezervë për komunitete). Analistët thonë se LVV mund të ketë rreth 56 ulëse nga komuniteti shumicë, me nevojë potenciale për bashkëpunim me partitë e komuniteteve jo-shumicë për të formuar plotësisht qeverinë. – Europian Wester
2. Fundi i bllokimit politik
-Zgjedhjet u zhvilluan për të zgjidhur një ngërç institucional që zgjati muaj të tërë pasi parlamenti i shkurtit nuk arriti të formonte qeverinë. Tashmë ky bllokim pritet të marrë fund me rezultatet e reja dhe formimin e institucioneve. – PBS
3. Prioritetet e qeverisë së re
Këto çështje pritet të jenë në qendër të axhendës:
-Miratimi i buxhetit shtetëror për vitin 2026 dhe rifillimi i fondeve të bllokuara nga donatorët ndërkombëtarë.
-Reformimi i sektorëve kyç, përfshirë ekonominë, sundimin e ligjit dhe pensionet.
-Përmirësimi i marrëdhënieve me Bashkimin Evropian dhe Shtetet e Bashkuara, veçanërisht në trajtimin e çështjes së normalizimit të marrëdhënieve me Serbinë. – PBS
Vlerësim i shkurtër i situatës politike
-Fituesi i qartë: Vetëvendosje (LVV) – me rezultat historik.
-Opozita: Sfidohet rëndë nga mungesa e ofertës politike koherente.-Qeverisja e ardhshme: Me shanse të forta për LVV për të formuar qeverinë dhe për të mbyllur një vit krize politike, por ende e ndjeshme në lidhje me të drejtat e pakicave dhe bashkëpunimin institucional.
Një shpjegim i detajuar se si janë shpërndarë mandatet në Kuvendin e Kosovës pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit 2025 (duke sqaruar edhe pse një pjesë e votave mund të mbetet për tu numëruar dhe çfarë do të thotë kjo për formimin e qeverisë):
Struktura e Kuvendit të Kosovës
Kuvendi i Kosovës ka 120 vende të përgjithshme. Nga këto:
-100 vende shpërndahen sipas rezultateve të votave të subjekteve politike (për komunitetin shumicë/jo-rezervë).
-20 ulëse të rezervuara për komunitete pakicë:
-10 për komunitetin serb
-10 për komunitetet tjera joserbe (turq, boshnjakë, romë/ashkali/egjiptianë, gorani etj.)
Ky sistem kërkon formulën e D’Hondt për shpërndarje të mandatave te partitë që kanë kaluar pragun zgjedhor brenda pjesës “100 ulëset” dhe pastaj zbaton masa rezervimi për komunitetet pakicë siç saktësohet më poshtë.
Rezultatet dhe Mandatet (sipas rezultateve preliminare)
Siç është raportuar nga mediat e besueshme dhe rezultatet paraprake të publikuara nga KQZ:
Rezultati kryesor i votave (preliminar)
-LVV (Lëvizja Vetëvendosje) – ~ 49.3%
-PDK (Partia Demokratike e Kosovës) – ~21.1%
-LDK (Lidhja Demokratike e Kosovës) – ~13.8%
-AAK (Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës) – ~5.7%
-Lista Serbe – ~3.8% – Europian Wester
Shpërndarja e mandateve (të numëruara/ preliminare)
Sipas rezultateve të para të numëruara (pa përfshirë ende votat e diasporës dhe të votat me kusht që mund të shtojnë pak mandate):
Subjekti Politik Mandate të fituara (nga 100+) vende në Kuvend
LVV 56 – 56 vende
PDK 23 – 23 vende
LDK 15 – 15 – vende
AAK 6 – 6 – vende
Lista Serbe – 10 vende (për komunitetin serb) 10 – vende
Pakicat tjera jo-serbe – 10 10 – vende
Totali i parashikuar – 100 – vende (shpërndarja bazë) 20 – vende rezervë
Kjo do të thotë se:
-Vetëvendosje ka rreth 56 vende të sigurta nga 100 Vendet që shpërndahen përmes votave në nivel të gjithë vendit.
-Partitë e tjera kryesore e ndajnë pjesën tjetër të ulëseve të komunitetit shumicë.
-20 ulëset e rezervuara për komunitetet etnike (10 për serbët dhe 10 për pakicat tjera) janë gjithmonë plotësuar sipas rezultateve dhe kërkesave kushtetuese.
– Përparësia e kësaj ndarjeje është që siguron përfaqësim të komuniteteve të ndryshme dhe stabilitet institucional. – CNA
-Kjo është një përllogaritje paraprake – numërimi final përfshin edhe votat e diasporës dhe votat me kusht që mund të ndryshojnë lehtë numrin e mandateve për secilën parti me 1–2 ulëse, por nuk pritet të ndryshojë dramatisht rezultatin e përgjithshëm.
Përse nuk janë numëruar 100% e mandateve në rezultatin final ende?
-Votat e diasporës dhe votat me kusht (p.sh., nga persona me nevoja të veçanta apo nga forcat e sigurisë jashtë vendit) shpesh numërohen pas disa ditësh ose javë nga dita e zgjedhjeve, pasi mbërrijnë dhe verifikohen.
Këto vota mund të japin një ose dy mandate shtesë për partitë kryesore, varësisht se sa vota marrin kandidatët e listave përkatëse.
-Në sistemin e Kosovës, kjo mund të ndryshojë lehtë numrin final të ulëseve për partitë e mëdha (sidomos LVV), por nuk pritet të ndryshojë përfundimisht rezultatin e fituesit kryesor apo dominimin e tij relativ. – CNA
Çka do të thotë kjo për formimin e qeverisë?
– Për shumicë të qeverisë nevojiten të paktën 61 deputetë nga 120.
-LVV me rreth 56 mandate (nga 100) ka një pozicion shumë të fortë, por ende i mungojnë ulëset e nevojshme për shumicë politike vetëm me votat e shqiptarëve shumicë.
-Për të formuar qeverinë, LVV mund të bëjë:
-Bashkëpunim me partitë e pakicave jo-serbe (p.sh. partitë turke/ boshnjake/ rome) që kanë 10 ulëse të rezervuara,
-Ose një kohë bashkëpunim të kufizuar me Lista Serbe, megjithëse ky opsion politikisht është kompleks për shkak të marrëdhënieve etnike dhe kushtetuese në Kosovë.
Kjo do të thotë se LVV mund të formojë shumicën parlamentare dhe qeverinë përmes gjuhës së përbashkët të votave të shumicës dhe mbështetjes nga komunitetet tjera pakicë – një skenar jo i pazakontë në politikën e Kosovës. – Europian Wester