Retrospektivë, 1957
nga Afrim Krasniqi
Sipas traditës, kryeministri raporton tek Aleati politik i radhës dhe ofron një informacion me rëndësi për raportet e Shqipërisë me Perëndimin: incidentin tragjik të kanalit të Korfuzit (1946) ku humbën jetën 44 ushtarakë britanike. Gjykata Ndërkombëtare na penalizoi, marrëdhëniet me Britaninë u rivendosën me 1991, dosja e kompensimit financiar vijoi deri më 1998-1999. Shqipëria asnjëherë nuk e pranoi përgjegjësinë dhe as dijeninë lidhur me minat. Zyrtarisht Shqipëria nuk e ka pranuar asnjëherë, as më 1992 kur u arrit akordi për memorandumin rreth marrëdhënieve. Zgjidhje shtetërore, shumë shtete e bëjnë sidomos kur janë në konflikte gjyqësore.
Ndryshe ta dish të vërtetën dhe ta refuzosh për strategji gjyqësore, ndryshe ta dish dhe ta besosh të kundërtën. Dokumentet si ky, i njohur dhe i cituar prej vitesh në qarqet e historianëve dhe që e kanë të gjitha kancelaritë e shteteve të përfshira (edhe UK), tregojnë se krerët e shtetit e partisë e dinin, e raportonin rregullisht, sipas aleancave, fillimisht te jugosllavët, pastaj te sovjetikët dhe këtu te kinezët. Në libra, fjalime dhe mediat zyrtare faji ishte “britanik” dhe në kontekst më të gjerë, i imperialistëve anglo-amerikanë. Krijimi i armikut imagjinar dhe modeli i viktimizimit ishin mjete legjitimiteti dhe alibi justifikimi për pushtetin e dhunshëm. Mite të tilla fiktive vijojnë edhe sot të zënë vend në shumë tekste shkollore, botime dhe narrativa politike e publike.
Çështje indoktrinimi dhe formimi uniform pa lejuar mendim kritik ose mendimit ndryshe, ku fakti nuk ka vlerë dhe ku përsëritet teza abuzuese “historinë e shkruajnë fituesi/ pushtetet e radhës”. Turma ndjekësish pas tyre që nuk mendojnë, por riprodhojnë variantin që iu jep pushteti i radhës/shefi i radhës. Dhe të gjithë e përsërisin e përsërisin aq shumë dhe aq me fanatizëm sa edhe krijuesit vetë fillojnë dhe e besojnë. Ky dokument është vetëm një prej shumë detajeve/ rasteve të tilla.
Mesazhi? Jemi 80 vjet më vonë dhe është mirë që të flasim mbi disa të vërteta të rëndësishme. Një histori e gjatë dokumentesh e faktesh sesi historia politike dhe publike e ri-ri-ri-rishpikuar dhe imponuar nga lart është dominuar nga mitet dhe retushuar sipas nevojave politike të kohës…
Marrë nga Afrim Krasniqi, 9 mars 2026