Lou Andreas-Salomé
– shkrimtarja që sfidoi rolet e përcaktuara për gratë në shoqëri
përgaditi Saimir Kadiu
Në verën e vitit 1897, poeti i ri Rainer Maria Rilke (1875-1926) shprehu me pasion admirimin e tij për Lou Andreas-Salomé, një grua e cila, që nga lindja e saj në Shën Petersburg në vitin 1861, sfidoi normat e rrepta shoqërore të kohës së saj.
E lindur në një familje të pasur, Lou u rrit në një mjedis të disiplinuar dhe mori një edukim të ndikuar nga filozofë të mëdhenj si Kanti dhe Nietzsche.
Një zhgënjim i hershëm me mësuesin e saj, i cili i propozoi martesë pavarësisht se ishte vetë i martuar, e shtyu atë të hiqte dorë nga dashuria romantike dhe përvoja seksuale, duke përcaktuar rrugën për një jetë të përcaktuar nga pavarësia intelektuale dhe personale.
Pas vdekjes së babait të saj, Lou vazhdoi studimet e saj në të gjithë Evropën, ku takoi figura me ndikim si Paul Rée dhe Friedrich Nietzsche, të dy të magjepsur nga shkëlqimi i saj, por në fund të fundit të refuzuar prej saj në favor të marrëdhënieve thjesht intelektuale.
Ajo u martua me Friedrich Carl Andreas, megjithëse në martesën e tyre mungonte intimiteti, dhe jetoi një jetë endacake që e solli në kontakt me Rilken, të cilin e mentoroi dhe e donte thellësisht.
Më vonë, pas vdekjes së Rée-së dhe një periudhe depresioni të thellë, Lou përqafoi psikoanalizën, duke u bërë një nga gratë e para të pranuara në rrethin e ngushtë të Frojdit dhe një psikoanaliste dhe shkrimtare me ndikim në të drejtën e saj.
Lou Andreas-Salomé la pas më shumë se njëzet libra, ese dhe poema që trajtojnë psikologjinë, filozofinë dhe letërsinë. Ajo sfidoi rolet e përcaktuara për gratë në shoqëri dhe hapi rrugën për brezat e ardhshëm të grave me mendim të lirë. Jeta e saj qëndron si një dëshmi e guximit, intelektit dhe autonomisë, duke vazhduar të frymëzojë sot dhe duke siguruar vendin e saj si një simbol jetësor në historinë e mendimit dhe kulturës perëndimore deri në vdekjen e saj në vitin 1937.
Marrë nga Muri i FB, Saimir Kadiu, 1 qershor 2025