Llesh Gjomarkaj – Martiri i 9 gushtit 1947 – përgaditi Leon Molla

Llesh Gjomarkaj – Martiri i 9 gushtit 1947
përgaditi Leon Molla

Më 9 gusht 1947, në malet e Munegjës, Mirditë, ra i vrarë një nga bijtë më të shquar të Mirditës dhe Shqipërisë – Llesh (Aleksandër) Gjomarkaj.
Emri i tij mbeti i gdhendur në kujtesën historike si simbol i qëndresës antikomuniste dhe i besës së pathyeshme shqiptare.
I lindur më 19 mars 1919, në Orosh, zemra e Mirditës, Lleshi ishte biri i Kapidan Gjon Marka Gjonit dhe i një tradite që rridhte brez pas brezi nga kapedanët e lashtë të Gjomarkajve.
Ai u rrit mes burrave të kuvendeve, ku fjala peshohej me peshoren e nderit, dhe mes kalorësve të maleve, ku pushka ishte garanci e lirisë.
Që në rini, ai u arsimua dhe u formua si ushtarak, duke trashëguar jo vetëm përgatitjen strategjike, por edhe instinktin e udhëheqësit.
Për Lleshin, shërbimi ndaj vendit nuk ishte zgjedhje – ishte amanet i gjakut.
Pas Luftës së Dytë Botërore, Shqipëria ra nën regjimin komunist të Enver Hoxhës.
Për Mirditën dhe për shumë krahinë malore, kjo do të thoshte humbje e autonomisë, dhunim i Kanunit dhe persekutim ndaj çdo kundërshtari politik.
Në këto rrethana, Mark Gjomarkaj, vëllai i madh i Lleshit, themeloi Lidhjen Kombëtare të Maleve, duke bashkuar krerë të maleve nga Veriu e më gjerë në një front të armatosur për liri.
Pas rënies heroike të Markut në mëngjesin e 14 qershor 1946 në Bojdinë të Prosekut, drejtimi i organizatës iu besua Lleshit.
Ai jo vetëm që riforcoi lidhjet mes maleve, por edhe punoi për të siguruar bashkëpunim me forcat nacionaliste jashtë vendit.
Lidhja Kombëtare e Maleve nën udhëheqjen e tij u bë një strukturë e disiplinuar, që kryente aksione kundër forcave të regjimit dhe ruante shpresën e një Shqipërie të lirë.
Vera e vitit 1947, ishte një kohë tensioni të lartë. Sigurimi i Shtetit, i ndihmuar nga rrjeti i spiunëve, kishte shtuar ndjekjet dhe rrethimet.
Më 9 gusht, në zonën e Munegjës, Llesh Gjomarkaj dhe shokët e tij u rrethuan nga forcat komuniste.
Përleshja zgjati orë të tëra.
Zhurma e krismave përhapej nëpër lugina, ndërsa burrat e Lidhjes mbronin çdo pëllëmbë toke me pushkë e gjak. Lleshi, i plagosur rëndë, nuk pranoi të dorëzohej.
Ai e dinte se kapja e gjallë do të përdorej nga regjimi për propagandë e turpërim publik.
Me aktin e fundit të një kapedani, ai luftoi deri sa fryma iu shua në vendin ku ra.
Trupi i tij u mor nga forcat komuniste dhe, sipas dëshmive, u shëtit nëpër disa fshatra për të trembur popullin.
Por efekti ishte i kundërt: në sytë e mirditorëve, Lleshi u bë një martir i vërtetë, një dëshmor i besës dhe i lirisë.
Pas rënies së tij, represioni ndaj familjes Gjomarkaj u ashpërsua: internime, konfiskime pronash, burgime.
Por edhe në kushtet më të vështira, kujtimi i tij nuk u shua.
Në çdo bisedë të fshehtë, në çdo rrëfim të pleqve, emri i Llesh Gjomarkajt përmendej me respekt dhe mall.
Lleshi nuk ishte vetëm një luftëtar; ai ishte një udhëheqës me vizion.
Ai besonte në unitetin e maleve, në nderin e fjalës dhe në domosdoshmërinë e një Shqipërie të pavarur nga çdo ideologji që shkelte mbi lirinë e individit.
Në traditën e derës së tij, ai e pa jetën si një detyrim për të mbrojtur të tjerët, edhe nëse kjo do të thoshte sakrificë të plotë.
Ai mishëroi tiparet më fisnike të një kapedani: guxim, besnikëri, mençuri dhe vendosmëri deri në fund.
Sot, 78 vjet pas rënies, figura e Llesh Gjomarkajt mbetet një dritë udhërrëfyese për ata që besojnë se liria dhe nderi nuk negociohen.
Ai ishte dhe mbetet pjesë e historisë së qëndresës shqiptare, një dëshmi se ka burra që e dinë se vdekja me nder është më e vlefshme se jeta në robëri.
Më 9 gusht, kujtojmë jo vetëm një njeri, por një epokë të tërë të burrërisë shqiptare.

Related Images: