Drejt një dialogu të domosdoshëm midis mendimit shqiptar dhe Qytetërimit Botëror
nga Robert Martiko
Ky libër nuk synon vetëm t’i lexojë figurat e mëdha shqiptare përmes historisë, filologjisë apo kronologjisë. Duke i çliruar nga burgu muzeor dhe duke ua rikthyer kuptimin për jetën e sotme, ai përpiqet t’i vendosë në dialog me Homerin, Platonin, Danten, Leonardon, Xhordano Brunon, Galileon, Kantin, Hegelin, Ajnshtajnin, Bergsonin dhe gjigandë të tjerë të qytetërimit, duke kërkuar te secili jo vetëm veprën, por edhe idenë e njeriut që mishëron.
Sepse një kulturë nuk rritet duke mbetur e mbyllur në vetvete. Ajo rritet kur hyn në dialog me ndërgjegjet më të mëdha të njerëzimit.
Dhe një figurë kombëtare si Jeronim De Rada, Naim Frashëri, Fan Noli, Gjergj Fishta, Etëhem Haxhiademi, Lasgush Poradeci, Pjetër Meshkalla, Nënë Tereza apo Skënderbeu bëhet universale kur fillon t’i flasë jo vetëm historisë së popullit të vet, por historisë së njeriut.
Mjafton të zbulohet ideja e Njeriut që secili prej shqiptarëve të dëgjuar mishëron.
Ky është pikërisht dialogu që kultura shqiptare është e thirrur të zhvillojë sot me qytetërimin botëror.
Pas shkrimit “Kur shpellat e Lascaux-së shikojnë Akademinë Shqiptare pa folur” do të vijojë shkrimi me titullin: “Kur Dante shikon Akademinë Shqiptare”.