Bytyçët 50 vjet në SH.B.A. (N. Y)
nga Orhan Sakiqi
Sa herë vij në NY takoj mikun tim të hershëm Sergio Bitici (Bytyçi). Historia e fisit të tij asht si e shumë shqiptarëve të tjerë, të arratisur nga Atdheu në Jugosllavi, Itali dhe mandej ardhun në tokën e bekueme si e quejnë Sergio dhe John Bitici SH.B.A. në librin e tyne – Atdheu dhe toka e bekueme (Jeta dhe Aktiviteti i familjes). Në parathënie të librit Dr. Hamdi Oruçi shkruan: Bytyçët janë nga shqiptarët bamirës, që nuk flitet keq për ta. Pjestarët e familjes sonë erdhën në SH.B.A. mbasi jetuem 15 vjet si “emigrantë” në Kosovë e Jugosllavi, ku jetuem në nji vorfni të thellë, si qytetarë të rendit të tretë, kurse shqiptarët vendas trajtoheshin si qytetarë të rendit të tretë. Veprimtaria patriotike e katër vëllezërve Bytyçi asht e herëshme dhe kjo është paraqitur e plotë në librin e Sergios – Kosova path to freedom – si edhe në librin që përmenda ma nalt. Në këtë shkrim timin do përmend nji veti të shqiptarit mikpritja, konak bukë e zemër. Shkruajnë: Na të katër vllaznit i kemi qëndrue besnik traditës tonë, e cila ka respektuar dhe respekton bujarinë dhe mikpritjen tradicionale, simbas kanunit të Lekë Dukagjinit. Duket si lavdim, por këto fakte i evidentojmë për hir të së vërtetës dhe historisë, që të mos harrohen gjyshët tanë në Pac të Bytyçit që kanë pas kullën katër katëshe, ma e famshmja shtëpi në krahinën e Malësisë së Gjakovës. Në atë kullë ish oda e mysafirëve, ku shtroheshin për kuvend e të ngrana 100 vetë. Simbas kanunit nji odë e tille ishte e hapun 24 orë në ditë, e ku secili mysafir ishte i mirëseardhun. Edhe kali i tij po ashtu rehatohej. Aty patën bujtë shumë personalitete shqiptare, që nga rilindasit deri në shtator 1944, kur gjermanët e gjuajtën me top dhe e dogjën sepse aty strehoheshin forca anti-gjermane ato të beglerëve Kryeziu të Gjakovës. Ata ishin nacionalistë.
Më 1989, Federata e Amerikës Pan Shqiptare “Vatra” kish shpallë organizimin e seminarit shkencor “Pjetër Bogdani” ku ligjëruesit ishin dr. Ibrahim Rugova dhe prof. Engjëll Sedaj. Ata u sistemuan në apartamentin tonë të mysafirëve. Në atë apartament kanë bujtur Sali Berisha, Gramos Pashko, Ismail Kadare, etj.
Katër vëllezër, katër biznese në fushën e restoranteve. Aspak e lehtë kur e fillon nga e para. Kuzhina italiane ishte ajo që ata u detyruan të praktikojnë. Ndihma e patriotit Tahir Kërrnaja ishte e gjithanëshme. Ai e quante vedin – ushtar i thjeshtë i Shqipnisë Etnike.
Në vitin 1995, Sergio me shokë u mundua të hapë biznes turizmi edhe në Shqipni, por “viti i mrapshtë 1997”, i dogji shpresat. Kur kam ardhë së pari në N. Y. në vitin 1998, kam pa lodhjen por dhe frytin e punës së vëllezërve Bitici. Në fillim së bashku mandej sekush më vete. Ka njerëz në këtë botë që shpirti i tyne mban vetëm të mirën. Ndaj po t’u njihni mos i lëshoni kurrë. Dhe unë nuk e lëshoj Sergion.
Kur vi dhe shoh akurelet e tij, asht piktor ma shumë se diletant dhe pimë kafen këtu pranë shtëpisë së tij si në foton që po postoj. Ai sot në pension, por nuk e len pa ardhë në Shqipni gati çdo vit.Mirë u takofshim i dashur Sergio.
Marrë nga Muri i FB, Orhan Sakiqi, 28 maj 2026