Atentati komunist në Shkodër që tronditi Mirditën dhe Kosovën
përgaditi Leon Molla
Më 23 nëntor 1943, në Shkodër, tek “Kafja e Madhe”, u krye një atentat tinzar nga forcat komuniste, ku u vranë Major Ndrec Preng Marku, komandant i Qarkut të Shkodrës, dhe Nënkolonel Adem Boletini, djali i patriotit të madh kosovar Isa Boletini.
Kjo ngjarje e përgjakshme nuk ishte një rastësi. Ajo tregonte fytyrën e vërtetë të komunizmit në Shqipëri, i cili, qysh në fillesat e tij, derdhi gjakun e shqiptarëve dhe masakroi popullin e vet për interesa të ngushta politike, duke u shërbyer hapur qarqeve serbe.
Nuk është e rastësishme që vendosja e regjimit komunist në Shqipëri erdhi me ndihmën direkte të forcave jugosllave.
Major Ndrec Preng Marku ishte biri i Preng Marka Prengës, bajraktarit të Oroshit, një figurë e shquar historike e Mirditës.
Preng Marka Prenga (1858 – 1955), ishte një udhëheqës i lindur dhe mbrojtës i traditave të maleve shqiptare.
Ai trashëgoi rolin e bajraktarit të Oroshit dhe u bë një nga figurat më të njohura në mbrojtjen e identitetit, zakoneve dhe lirisë së mirditorëve.
Përmes prijësisë së tij, Mirdita u bë një shtyllë e rëndësishme e rezistencës dhe e kombëtarizmit shqiptar.
Shumë herë, Preng Marka Prenga u gjend në përballje për të ruajtur autonominë e krahinës dhe për të ndihmuar çështjen kombëtare.
I biri i tij, Ndrec Prenga, duke trashëguar burrërinë dhe ndjenjën e atdhetarisë, mori rrugën e shërbimit ushtarak dhe arriti të bëhej komandant i Qarkut të Shkodrës.
Ai gëzonte respekt të madh, sidomos në Mirditë e Shkodër, si një figurë e vendosur kundër kaosit dhe ndikimeve të huaja.
Së bashku me të, më 23 nëntor 1943, ra edhe nënkolonel Adem Boletini, djali i Isa Boletinit, simbolit të gjallë të qëndresës shqiptare në Kosovë.
Isa Boletini (1864 – 1916), ishte një nga prijësit më legjendarë të kombit shqiptar.
Ai u bë i famshëm për trimërinë, urtësinë dhe qëndresën e pathyeshme ndaj pushtuesve osmanë dhe serbë.
Shprehja e tij e njohur “Shkodra asht e jona dhe do ta mbrojmë me gjak” është bërë pjesë e kujtesës historike shqiptare.
Isa Boletini ishte pjesë e Kuvendit të Vlorës më 1912, ku u shpall Pavarësia e Shqipërisë, duke treguar vendosmërinë për bashkimin e Kosovës me trungun amë.
Ai mbeti deri në fund një figurë e respektuar dhe e frikshme për kundërshtarët.
Djali i tij, Adem Boletini, ndoqi rrugën e të atit, duke u bërë oficer dhe duke qëndruar besnik ndaj idealeve kombëtare.
Vrasja e tij në Shkodër ishte një tjetër dëshmi se komunizmi i sapolindur në Shqipëri kishte si synim shfarosjen e çdo figure që mishëronte atdhetarinë e vërtetë.
Vrasja e Ndrec Preng Markut dhe Adem Boletinit ishte më shumë se sa një atentat ndaj dy personaliteteve të rëndësishme: ishte një mesazh politik se komunizmi nuk pranonte ekzistencën e figurave të pavarura, të lidhura me traditën, me Mirditën dhe me Kosovën, dy shtylla historike të rezistencës shqiptare.
Djelmnia e Mirditës dhe ajo e Kosovës, ndër shekuj, kanë luftuar krah për krah për lirinë e Atdheut.
Martirizimi i këtyre dy bijve të shquar, njëri pasardhës i bajraktarit të Oroshit dhe tjetri bir i Isa Boletinit, është një dëshmi e përbashkët e gjakut të derdhur për Shqipërinë e lirë.