Gazeta e Shpresës së Madhe… nga Jozef Radi

Numri i Pare i Gazetes RD

Numri i Pare i Gazetes RD

Gazeta e Shpresës së Madhe…

nga Jozef Radi

5 janar 1991, e shtunë

Kishte ditë që pritej dalja e së parës gazetë opozitare.
Gjithandej qe përhapë fjala e daljes së saj. Mbas nji gjysëm shekulli shtyp që vetëm kishte shtypur mijra njerëz, do të shfaqej nji gazetë që njerëzit do ta donin. Mjaft më me Shtypin e Pushtetit, kishte ardhë ora e Fjalës së Lirë!
Nji mbramje ma parë, ndërsa hanim darkë bashkë në heshtje me “Zotin Lazër”, (mbasi ende krejt familja ishte në Savër, dhe vetëm ne të dy jetonim në Tiranë, në shtëpinë që na kishte lënë Alfred Radi nën kujdes) në at kuvend kokë më kokë, ku asnjëherë nuk mungonte humori, e përcollëm edhe mendimin se e nesërmja do të ishte nji ngjarje jashtëzakonisht e randsishme për krejt historinë e shqiptarëve…
Disa prej shkrimeve që mund të paraqiteshin n’at numër të parë, i kishim diskutue edhe në shtëpinë tonë, tash çeshtja ishte kur t’i lexonim në gazetë, cila do të ishte shija e emocioneve.
Edhe pse ndejtëm deri vonë tue diskutue, në gjashtë të mëngjesit isha rrugave të Tiranës, në kërkim të gazetës së Parë. Ishte terr i thellë dhe binte nji shi i imtë. Dukej sikur kryeqyteti po zgjohej përtueshëm dhe as e kishte mendjen te liria… aq ma pak te ajo e shtypit. Aty ku shiteshin gazetat kishte potere të madhe. U futa disa herë rradhë, po rezultati ishte shty të shtyjmë, pritje pafund… po asgja në trastë… Mbasi u tha se kishin sjellë nji numër i kufizuem gazetash, përballë asaj etje të çmendun me lexue diçka ndryshe, s’po dija kah t’ia mbaja!
Mbas dy dështimeve, u nisa për te selia e PD-së në “Rrugën Fortuzi”, mbasi dikush përhapi fjalën se atje ishte e sigurt. dhe se aty mund të gjenim me siguri. Ia dhashë vrapit, dhe e vrava disi të ftohtin dhe atë shi t’asaj dite janari, që dashtë pa dashtë po futej në histori…
Po edhe te Selia e PD-së, në Rrugën Fortuzi kishte përfundue shitja.
Përjetova nji çast dëshpërimi, po s’lëviza vendit. Isha i gatshëm ta bleja nji gazetë me çfarëdo çmimi t’ishte. Mjaft ta kisha në dorë Gazetën e Parë, që kishte lindë s’paku me e kundërshtue at të Keqe të Madhe që e kishim të gdhendun ndër shpinat dhe shpirtnat tonë.
Pashë të ishim shumë me frymë pezull. Veç kur ja befi dikush me gazeta dhe tha: “Shkoni te “Zëri i Popullit… aty mund të gjeni sa të doni gazeta RD”!
-O Zot, – mërmërita me vedi – tue ndjekë turmën që u fut ndër rrugica e pellgaçe që të çonin nga selia e PD-se, te godina e ZP! Prap shpëtimin te “Zëri i Popullit” do ta kërkojmë?! A s’na kishte mjaftue e teprue ajo e keqe që na kishte sjellë ajo godinë manipulimesh të frikëshme e të pafundme?! Prap aty na duhej me u falë?!
S’pata kohë me mendue ma gjatë, se u futa përmes baltnave dhe rrugicash derisa dola te dritarja e nji tipografie të madhe ku ende vazhdonte shtypja e gazetës. N’at mizëri njerëzish u futa në rradhë. Herë mbas herë dikush nga tipografët linte punën, shiste nji sasi gazetash, dhe kthehej e vazhdonte punën nëpër rotativa, derisa lutja e blerësve bahej e padurueshme. E ndërsa shtyheshim, dikush na tha se për atë ditë do të hidheshin në treg dyqindepesëdhjetë mijë gazeta!!! E pabesueshme…!
E besueshme dhe e pabesueshme ishin ba njish… ndërsa unë vazhdoja me u shty, mbasi ende s’e kisha prekë ma së pakut me dorë nji gazetë.
Kur më erdh rradha, n’vend t’nji gazete mora pesë. Le t’ishin në shtëpi, qoftë edhe si suvenir i atij janari ethesh. Kur dola me to n’dorë, njashtu të ngrofta m’u duk sikur kishin aromën e bukës së mbrume. Ia hodha nji sy ashtu vetëtimthi fasadës nëpër ditën që po zbardhte përtueshëm, dhe m’u duk sikur s’po e ndjeja ma të ftohtin e janarit. Ia dhashë vrapit drejt Shallvareve,me i dhanë sihariqin e sigurisht edhe me i “kërkue myzhde zotit Lazër!”
.
Lazër Radi, Robert Elsie, Jozef Radi, 1992

Lazër Radi, Robert Elsie, Jozef Radi, 1992

E zgjova tue ia hjedhë gazetat në gjoks. Më futi nji t’shame të mesme. Si duket u tremb pse ishte në gjumë. Ishte shtatë pa nji çerek. Edhe pse 75 vjeç, u çue pa përtesë, tue mbërthye pantallonat, u ul te karrigia e tij me marrë vesh ma të rejat e asaj dite që na premtonte se do sillte ma së pakut: shpresë…
Lexuem secili për hesap të vet, prej gërmës së parë te rreshti i fundit. Lexuem gjithçka. Për së gjati, për së gjani e për s’trashi. Jo, s’e lexuem! E hangrëm, e mbllaçitëm, e pimë, e përpimë. Pse ndodh ndonjiherë që leximi leximi t’jetë edhe ma i shijshëm se buka. E njat ditë ishte bash i tillë. Mandej ia ofrova kafen e mëngjesit “Zotit Lazër”, e hera-herës i lexoja me za të naltë diçka që m’kishte pëlqye, ndërsa “zoti Lazër”, gjerbte si patriark kafen e përhumbesh n’tymin e cigareve të njimbasnjishme t’atij mëngjesin janari. Ishte nji kënaqësi e papërshkrueshme me e kundrue njat ftyrën e tij t’mendueme e t’mrrolun si prej filozofi lashtësie. Ndjehesh sikur krejt qenia e tij lshonte nji avull shpirtnor, që e përcillte butsisht përmes asaj pamje përhumbë midis tymnajës së duhanit që sa vinte e bahej ma e dendun, mbasi pa mbarue njena cigare, niste tjetra e mue mu desh me dalë e me ble paketat e reja…
-E randsishme asht që Visari e paska at shkrimin e tij në numrin e parë të gazetës! Magari nji prej tonëve asht! – tha “zoti Lazër”. Mandej i morëm shkrimet me rradhë dhe i diskutuem siç ndoshte gjithherë në komunikimin mes nesh…
Aty rreth orës dhjetë, i mora leje zotit Lazër me dalë… (Sa herë i thoja “zoti Lazër” – ai më kqyrte shtrembtë e herë mbas here shprazesh me shprehjen “Zoti Lazër, i  sat’ame!”, që ishte nji prej kënaqsive të mia ngacmuese!!) U vërdalla pak kohë nëpër Tiranë dhe u përpoqa me e ndje t’vërtetën e asaj çka ishte shkrue në RD e 5 janarit 1991.
Ndërsa kthehesha, te Banka e Shtetit takova nji piktor nga Lushnja, Gëzim Lumin, i cili u gëzue pa masë kur më pa. E pyeta se si kishte shkue mitingu i Lushnjes, nji ditë ma parë.
-Keq – më tha – kanë arrestuar nja dhjetë vetë. Më duket se edhe disa djem nga Savra. Po ishte shumë i indinjuar dhe i dëshpëruar për diçka tjetër. Më foli mjaft ashpër për poetin B. Xh. “Po ai ç’donte atje në tribunë! Pse ka surrat, ai prap për tribunë, mbas gjithë të këqijave që ka bërë. Më vjen keq edhe për ndonjë mik tonin, që i bën shoqëri atij njeriu pa asnjë vlerë! Ka folur dhe flet vazhdimisht keq për cilin ka mundur. Është e padenjë, që nji njeri që e ka parë veten në maje deri dje, të kërkojë edhe sot ta shohë veten në majë!! Ai njeri s’do askënd mbi vete. Ai të bëhet mik vetëm për të zbuluar ndonji dobësi, që më pas ta këtë me të lehtë për të nënshtruar! Ja ky është B. Xh…
Vetëm po e dëgjoja. Nuk kisha asnji dëshirë ta kundërshtoja. E pashë që zemërimi i tij ishte i frikshëm. Ndoshta me të drejtë ai dhe shumë të tjerë e kishte vuejtë praninë në tribunë të atij njeriu, me të cilin edhe mund të kishin pasë konflikte të herëshme.
-Tashti s’asht koha me i shpallë luftë njeni-tjetrit o Gëzim. – u mundova ta qetësoj unë – Është koha të goditet përbindëshi.
-Eh, te këta klyshët e vegjël fshihet përbindshi i madh! – më tha Gëzim Lumi, dhe duke u përshëndetë u ndamë…
Në shtëpi e gjeta Zotin Lazër, duke lanë shënimet të gazeta e re… I kallzova për takimin me Gëzim Lumin dhe bisedën qe kisha ba me të. Qeshi, si dinte me qeshë veç ai!
-Eh, as Roma s’asht ndërtue në nji ditë! – më tha, dhe vazhdoi i patrazuem me shënimet dhe nënvizimet e veta mbi RD-në e % janarit 1991!

.

(Marrë nga ditari “Ditët dhe netët e ikjes nga terri!” i Jozef Radit)

Ju mund të ndiqni çdo përgjigje për këtë term nëpërmjet RSS 2.0 feed. Ju mund të lini një përgjigje , ose Ndiqni nga faqja e juaj. Kategoria: Artikuj, Gazeta  Etiketat: , , , , , ,

Lini një Përgjigje

Visit Us On TwitterVisit Us On Facebook