Ballada e Shemo Hajdutit… & Më bënet në ëndërrë…

Çift shqiptarësh nga Jugu - P. Fritel, 1878

Çift shqiptarësh nga Jugu – P. Fritel, 1878

Ballada e Shemo Hajdutit… & Më bënet në ëndërrë…

Dy perla nga Këngët Popullore te Jugut

përzgjedhë nga Arshi Pipa

Arshi Pipa rrëfen…
“Kur isha në burg kam pasur fatin e madh të jetoj me ca lebër,
të cilët ishin gjenialë sa i përket kujtesës
dhe i dinin këngët labe në një mënyrë të habitshme.
Ishte nji oficer, s’ia kujtoj emrin, ai ishte nji burim i pashterrun këngësh.
Kam mbledhur mjaft prej tyre, edhe prej folkorës kosovare dhe asaj arbëreshe.
Aty kam gjetur mjaft kryevepra të poezisë.
Ja. po jua e them përmendësh njerën prej këtyre këngëve lirike labe,
që unë e konsideroj edhe si kryevepër.
Kjo tjetra simbas meje kujtoj se është ndër vjershat ma të bukura që ka letërsia shqipe,
sepse ka nji finesë të rrallë, ka atë humorin e plakut
që përpiqet ta ngushëllojë djalin po ka edhe atë elementin mitologjik të zanës
që vret dhe verbon çka gjen para…”
Kenga eshtë afërsisht kështu:
(marrë nga Intervistë me Arshi Pipën 1992)

Më bënet në ëndërrë…

Më bënet në ëndërrë
sikur shoh një fëmërë
sikur qesh e loz me të…

Kur u ngreçë s’gjeçë gjë
deshë të vrasë vetenë
unë vetenë s’e vrava
po zura kokën e qava…

Erdh një plak e më pushoi
Hesht o bir se këndej shkoi
dhentë m’i vrau e m’i verboi…
Ta dinja e kishnja zënë
në duar ta kishnja vënë…

Portret i Arshi Pipës

Portret – Arshi Pipa

Ndër këngët popullore të mbledhura prej Arshi Pipa është edhe ajo Shemo Hajdutit, të cilën poeti dhe studjuesi e vlerëson me superlativa.
Edhe unë po i përcjell si të tilla, qoftë në mirnjohje të punës gjigande të Profesor Pipës, po qofte edhe të poezisë popullore të Jugut, që në aq pak vargje koncentron dhe e jep të gjallë gjithë tabllonë e një jete, përmes bukurisë së papërsëritshme të dialogimit dhe veprimit… j.r.

St. Sauver, Jacques - Burrë e grua (Jug)

St. Sauver, Jacques – Burrë e grua (Jug)

Ballada e Shemo Hajdutit

Gjirokastër ishe zonjë,
Gjirokastër mbetç belonjë
Kape vrave një shqiponjë
le pa këngë nji milonjë!

Në Stamboll një lajm gëzimi
thonë u zu Shemo Brahimi!
Qysh u zu? Ku zihet trimi!?
Nëntë vjet në mal firar
se nuk desh të vejë ushtarë…
-S’vete tha, nuk ia kam ngenë!
Dhe nënt vjetë e brodhi dhenë
Rumelinë edhe Morenë.
Qysh e futën pra në lak,
mos u lodh a mos u mplak?
U mërzit nga çeta vallë,
mos i shkrep i ra një mall
për një stan për një kope,
për një stan në Valare
Për fëmijë, për gruan e re
u kandis se do ta falne!
Jo mor jo, s’u mplak hajduti,
as u lodh as falje luti
po s’mendoi se do ta shesë
kushëriri me të pabesë,
faqeziu i shtroi gosti
me mish të pjekur e raki
e kallzoi në qeveri.
Në bodrumet e kalasë
vjen Hysni Pashai t’i flasë
Ia lëroni ca litarët…
Fol hajdut trego të vrarët
se ke djegur e plaçkitur
se ke shtypur e neveritur
ligjet, forcën e Sulltanit
kundër dinit dhe vatanit,
vilajetit i kalle datën,
të kam ndjekur: ditën natën
dimër verë që nga prapa,
Shemo, më në fund të kapa!

Kaçak i Shqiperise se Jugut

Kaçak i Shqiperise se Jugut

O Pasha, që flet mbi fron
s’jam ashtu si më gjykon
me koshadhe me xhandarë
më ke ndjekur, të kam vrarë,
për haraç të marrë armikut
për grabitjen e çiflikut
të një beu t’një agai
mirë vërtet se paskam faj,
Po le të më thotë njeri
se rrëmbeva dhën e dhi
nga një bujk nga një bari!
Unë i dhashë varfanjakut
Zoti e di e më ardhtë hakut
edhe çupa kam martuar
pleqë bonjakë kam ndihmuar
Ah pse s’thashë peqe lepe
për nizam e për xhelepe
për një mbret në vend të tij
që s’më di dhe as e di
Jam hajdut, pëlqej më mirë
të rroj malesh ujk i lirë
se sa balo me zinxhirë!
Shemo! Nesër që me natë
të këtillë ligjëratë
bëja lakut edhe rrapit
Ah s’i pres mëshirë kasapit!
Amanet Pasha një gjë
porosi Lules i lë
të martonet. E grabita
kur ish foshnjë. Vetë e rrita
është e re njeri nuk ka,
fëmijët t’i jepen tim vëlla

Gjirokastra male e brigje
qan një grua qan me ligje:
Se të njoha korba, kurrë
Lulja jote s’merr më burrë!
Do rris djemtë t’u kall zjarrë
hakën tënde për të marrë!
Pasuri oxhak nuk dua
do të bredh krua më krua
të dëgjoj këngët e tua.

Ju mund të ndiqni çdo përgjigje për këtë term nëpërmjet RSS 2.0 feed. Ju mund të lini një përgjigje , ose Ndiqni nga faqja e juaj. Kategoria: Gazeta, Kafe letrare  Etiketat: , , , , , , ,
Një përgjigje
  1. Flora. Resulaj. Cela Tha:

    Shumë e bukur… Perlë…
    “Pasuri oxhak nuk dua/ Do të bredh krua më krua/ Të dëgjoj këngët e tua…

Lini një Përgjigje

Visit Us On TwitterVisit Us On Facebook